Historia

Ulica Wrocławska (dawniej niem. Logenstraße) została wytyczona w drugiej połowie XIX wieku, co wiązało się z intensywnym uprzemysłowieniem i rozwojem urbanistycznym Żar. Dotychczasowe tereny pól uprawnych oraz ogrodów, rozciągające się między średniowiecznym centrum a nowo wybudowanym dworcem kolejowym, przeznaczono wówczas pod reprezentacyjną zabudowę mieszkalną. W tej nowej pierzei w 1903 roku wzniesiono willę. O jej pierwszym właścicielu wiadomo jedynie, że nosił inicjały „EG”, które do dziś pozostają uwiecznione na elewacjach budynku.

Opis

Willa zlokalizowana jest po północnej stronie ulicy Wrocławskiej, na odcinku pomiędzy ulicami Śródmiejską i Ogrodową. Budynek, założony na rzucie prostokąta, został wzniesiony w konstrukcji murowanej z cegły. Dwukondygnacyjną, podpiwniczoną bryłę z użytkowym poddaszem nakryto wysokim dachem wielospadowym z poszyciem z blachy cynkowej. Elewacje zewnętrze są otynkowane, z wyjątkiem partii cokołowej oraz parterowych wykuszy po stronie południowej i wschodniej, które oblicowano cegłą klinkierową.

Artykulację elewacji tworzy bogaty detal architektoniczny w formie gzymsów, opasek okiennych z zaakcentowanymi zwornikami, dekoracyjnego pasa podokapowego, płycin podokiennych oraz falistych szczytów dachowych, które podkreślają środkowe partie elewacji południowej i wschodniej. Detal ten zyskał rozbudowaną dekorację rzeźbiarską z motywami liści i owoców kasztanowca, maszkaronów oraz stylizowanych kwiatów, wśród których wyróżniają się słoneczniki i róże. Na elewacji południowej, w płycinie podokiennej wykuszu, widnieją inicjały pierwszego właściciela („EG”), natomiast na elewacji wschodniej – na poziomie drugiej kondygnacji – umieszczono datę powstania obiektu (1903).

We wnętrzach zachowały się elementy historycznego wystroju i wyposażenia, w tym częściowo stolarka okienna i drzwiowa, klatka schodowa, boazeria w holu oraz ceramiczna posadzka. W otoczeniu rezydencji utrzymało się również oryginalne, historyczne ogrodzenie wraz z bramą wjazdową.

Oprac. Marta Kłaczkowska, OT NID w Zielonej Górze, 11.08.2026 r.