Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

kościół parafialny pw. św. Mikołaja - Zabytek.pl

Adres
Frombork, Mickiewicza 7

Lokalizacja
woj. warmińsko-mazurskie, pow. braniewski, gm. Frombork-miasto

Kościół pw.św.Mikołaja wznoszono pod koniec XIV wieku w czasie budowy katedry pw.

Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja. W kolejnych wiekach był on kilkakrotnie poważnie uszkodzony, a następnie odbudowywany, co nie zatarło jednak jego pierwotnego charakteru. Pożary pustoszyły jego wnętrze m.in. w 1414 roku, 1440 roku i 1454 roku. W roku 1461 został częściowo zniszczony w trakcie oblężenia miasta (runęła wówczas cała zachodnia ściana wraz z rzędem filarów). Odbudowę przeprowadzono w latach 1461-1507. Kościół ponownie został uszkodzony w 1520 roku i zniszczony 1574 roku. Po odbudowie jego ponownej konsekracji dokonał biskup Marcin Kromer 5 sierpnia 1582 roku. Prace rekonstrukcyjne realizowano były w latach 1691-1694 (po pożarze z około 1680 roku). Jeszcze raz odtworzono wówczas górną partię ściany zachodniej, szczyty i dachy, a także przykryto całe wnętrze sklepieniami (wcześniej strop był płaski). Dobudowano kruchtę zachodnią. W 1703 roku odbudowano dzwonnicę (prawdopodobnie z XVI wieku, zniszczoną przed 1691 rokiem). Świątynia była remontowana także w latach 1860 i 1935-1937. Po raz kolejny zniszczono ją w 1945 roku podczas działań prowadzonych u schyłku drugiej wojny światowej – dach i cały barokowy wystrój wnętrza zostały wówczas doszczętnie spalone, ocalały tylko mury obwodowe. Budowlę zabezpieczono i odgruzowano dopiero w roku 1960, a jej odbudowę przeprowadzono w latach 1972-1973 adaptując jednocześnie na kotłownię miejską, która funkcjonowała w tym miejscu do 2002 roku.

Jest to kościół gotycki, nieorientowany, murowany z cegły. Wzniesiono go na planie prostokąta, jako trójnawową halę bez wyodrębnionego prezbiterium. Po stronie zachodniej znajduje się kruchta, a po wschodniej – prostokątna zakrystia, a nad nią empora otwarta do nawy bocznej ostrołukową arkadą. Elewacje korpusu wsparte zostały szkarpami, podzielone ostrołukowymi otworami okiennymi i ozdobione smukłymi ostrołukowymi blendami. Taki sam kształt mają portale o uskokowych, profilowanych ościeżach (w fasadzie północnej i wewnętrzny prowadzący do zakrystii). Trójkątne szczyty budowli (północny i południowy) podzielone zostały pięcioma blendami ostrołukowymi. Nad zakrystią zachowano półszczyty schodkowo-sterczynowe, ozdobione blendami o takim samym kształcie. Korpus nawowy przykryto dachem dwuspadowym z dachówki (do 2002 roku znajdował się w nim duży komin, wyprowadzony w miejscu barokowej sygnaturki z 1691 roku), zakrystię i kruchtę – dachami pulpitowymi. Wnętrze kościoła podzielone zostało ośmiobocznymi filarami (po stronie wschodniej – pierwotne, po zachodniej – z początku XVI wieku). W zakrystii zachowały się ślady sklepienia krzyżowo-żebrowego z pierwszej połowy XIV wieku, w emporze stropu z 1691 roku, a w zachodniej kruchcie całe sklepienie krzyżowe z 1691 roku. Kościół usytuowany został pośrodku dawnego cmentarza i otoczony jest częściowo murkiem z XVIII wieku. Obok kościoła, w południowo-zachodnim narożniku cmentarza, znajduje się wolnostojąca, kwadratowa wieża dzwonnicza. W części parterowej, w której umieszczono duży, półkoliście zamknięty otwór drzwiowy, jest ona murowana z cegły. W górnej kondygnacji jest drewniana, o konstrukcji słupowej i oszalowana deskami. W tej części znajdują się prostokątne okna, a także otwory dzwonowe zamykane okiennicami. Całość przykryto dachem czterospadowym z dachówki. Po południowej stronie kościoła znajdował się kamienny pomnik św. Jana Nepomucena z około 1750 roku, wykonany przez Krzysztofa Perwangera. Umieszczono go na wysokim cokole i wbudowano w mur cmentarny. (Obecnie pomnik przechowywany jest w Szpitalu św. Ducha we Fromborku).

Opracowano na podstawie: Opracowano na podstawie: T. Piaskowski, H. Szkop, Zabytki Fromborka, Frombork 2003

Dane obiektu zostały uzupełnione przez użytkownika Maria Dzieciątek.

Rodzaj: kościół

Styl architektoniczny: gotycki

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_28_BK.135005