Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

kościół św. Bartłomieja - Zabytek.pl

kościół św. Bartłomieja


kościół XVI w. Działoszyn

Adres
Działoszyn

Lokalizacja
woj. dolnośląskie, pow. zgorzelecki, gm. Bogatynia - obszar wiejski

Barokowy, otoczony cmentarzem kościół reprezentuje dobrą klasę artystyczną, a z uwagi na malownicze położenie jest ważną dominantą okolicy.

W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się plebania z towarzyszącym jej budynkiem gospodarczym.

Historia

Kościół wzmiankowany był już w 1215, a następnie w 1326 (lub 1328) i 1384 r. Na jego miejscu wzniesiono w latach 1573-1582 (część źródeł podaje rok 1493) świątynię w stylu renesansowym, do której w 1629 r. dostawiono wieżę. Kościół został gruntownie przebudowany do znanej obecnie postaci w latach 1766-1769 przez Johanna Josepha Kunze z Liberca (Reichenberg). Był wielokrotnie remontowany, m.in. w 1896 r., 1960 r., w latach 1968-1969 i pod koniec XX w. oraz w pierwszych latach obecnego stulecia, kiedy wymieniono pokrycie dachu.

Opis

Świątynia usytuowana jest w północnej części siedliska wsi, na wzniesieniu po zachodniej stronie szosy. Jest to orientowany, utrzymany w stylu późnego baroku jednonawowy obiekt, wzniesiony z kamienia i cegły. Z uwagi na ukształtowanie terenu posadowiony został na wysokim cokole. Bryłę oparto na planie prostokąta z węższym, zamkniętym prosto prezbiterium. Między prezbiterium, a korpusem wzniesiono niskie, parterowe dobudówki zakrystii. Każdy z wymienionych elementów bryły uzyskał ścięte naroża. Na osi korpusu od zachodu dostawiona została wieża o kwadratowej podstawie, w partii dwóch ostatnich z pięciu kondygnacji przechodząca w ośmiobok. Po jej północnej i południowej stronie znalazły się dwukondygnacyjne aneksy klatek schodowych. Kościół nakryty został zespołem dachów mansardowych z lukarnami; jedynie aneksy zakrystii osłonięto dwuspadowo. Na kalenicy dachu prezbiterium wystawiono ośmioboczną sygnaturkę z prześwitem, krytą cebulastym hełmem. Wieżę kościoła również zwieńczył baniasty hełm z latarnią, kryty blachą. Tynkowane elewacje kościoła otrzymały wystrój w schemacie ramowym z szerokimi pasami lizen dźwigającymi pusty fryz i profilowany, gierowany w narożach gzyms koronujący. W przyziemiu wieży od zachodu oraz po północnej i południowej stronie korpusu umieszczone zostały prostokątne otwory wejściowe w delikatnie profilowanych, kamiennych portalach. Ściany korpusu i prezbiterium przeprute zostały w górnej części wysokimi oknami o półkolistym zamknięciu, osadzonymi w tynkowych opaskach z kluczem. W dolnej części ścian korpusu umieszczony został szereg mniejszych okien o fantazyjnym wykroju. W elewacjach aneksów klatek schodowych znalazły się owalne okulusy i wysokie, wąskie okna zamknięte nadwieszonym łukiem odcinkowym. 

Dwuprzęsłowe wnętrze obiektu przekryto parą drewnianych kopuł z dekoracją malarską i rozdzielono na dwa poziomy drewnianymi emporami o falistym narysie. Na bogaty wystrój w stylu baroku i rokoka złożyły się m.in. drewniane, polichromowane ołtarze – główny z 1779 r. i boczne z XVIII w., a także ambona i chrzcielnica z 1783 r., bogato rzeźbiony prospekt organowy z 1672 r. oraz zespół figur i obrazów olejnych z XVIII w. Na wieży zachowały się dzwony z 1566 i 1763 r. W ściany prezbiterium wmurowano od zewnątrz szereg kamiennych epitafiów. Kościół otoczony jest cmentarzem z kamiennym murem ogrodzeniowym, w którego ciąg włączony został szereg kaplic oraz brama i prowadząca na plebanię furta, wymurowana ok. 1890 r. 

Kościół dostępny z zewnątrz bez ograniczeń, wnętrza – jedynie w czasie nabożeństw. Informacja w parafii.

Oprac. Piotr Roczek, OT NID we Wrocławiu, 29.01.2019 r.

Rodzaj: kościół

Wyznanie: rzymskokatolickie

Materiał budowy:  kamienne

Styl architektoniczny: nieznana

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_02_BK.90660, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_02_BK.130913