grodzisko, Drezdenko
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Grodzisko należy do obiektów pochodzących z wczesnego średniowiecza i przedstawia znaczne wartości kulturowe i historyczne. Gród w Drezdenku wraz z Nakłem, Ujściem, Czarnkowem i Wieleniem stanowił element systemu obronnego wzdłuż Noteci, broniącego państwo Polan przed atakami ze strony Pomorza.

Usytuowanie i opis

Gród założony został w miejscu przewężenia Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, w rejonie dogodnego przejścia przez rozlewiska Noteci z południa na północ.

Grodzisko (tzw. Góra Zamkowa) położone jest w dawnym zakolu Obry, obecnie nad rozlewiskiem wodnym elektrowni koło Bledzewa i zajmuje trójkątny cypel, opadający stromo w stronę rozlewiska. Teren jest zalesiony i podlega Lasom Państwowym.

Grodzisko w Drezdenku, po raz pierwszy zaznaczone na planie w 1740 roku obok wyrysowanej twierdzy, należało do obiektów nizinnych o podwójnym obwałowaniu całego założenia. Dodatkowo było ono wzmocnione trzecim wałem odcinkowym od północno-zachodniej strony.

Historia

Gród w Drezdenku funkcjonował we wczesnym średniowieczu. Charakteryzował się wówczas podwójnymi wałami obronnymi oraz dodatkowym trzecim wałem, usypanym od północno-zachodniej strony. Drezdenko, jako „Drzeń”, w XIII w. był grodem kasztelańskim, położonym na pograniczu polsko-brandenburskim. W XIV w. został włączony do Brandenburgii. W średniowieczu na terenie grodu wzniesiono zamek, który istniał do początku XVII w. Kiedy w północno-wschodniej części miasta zbudowano twierdzę, zamek stopniowo popadał w ruinę i do całkowitej rozbiórki jego pozostałości doszło na początku XX w. Obecnie teren po grodzie i zamku zajmuje zabudowa mieszkalno-gospodarcza, sad i nieużytki, a na powierzchni brak jest śladów wałów grodziska.

Stan i wyniki badań

Badania wykopaliskowe były prowadzone przez Edwarda Dąbrowskiego w 1967 r., a penetracja powierzchniowa miała miejsce w 1988 i 2017 r., kiedy to znaleziono niewielką liczbę fragmentów ceramiki. Zniwelowanie grodziska i wprowadzenie zabudowy spowodowało zanik jego własnej formy krajobrazowej, przez co identyfikacja obiektu w terenie jest utrudniona. Ze względu na wartość historyczną i najpewniej zachowanie pod powierzchnią pozostałości zamku i wcześniejszych nawarstwień kulturowych grodzisko zasługuje na odpowiednią opiekę i prezentację jako obiekt turystyczny.

Grodzisko powinno być dostępne przez cały rok, co ułatwia obecność w jego pobliżu drogi publicznej.

Oprac. dr Krzysztof Garbacz, OT NID w Zielonej Górze, 21.11.2017 r.

Bibliografia

  • M. Sczaniecki, S. Zajchowska (red.), Poznań 1950, s. 284-285, 289 (il.);
  • W. Hensel, Studia i materiały do osadnictwa Wielkopolski wczesnohistorycznej, t. 1, Poznań 1950, s. 190-191;
  • E. Dąbrowski, Przeszłość Drezdenka w świetle badań archeologicznych z 1967 roku, „Zeszyty Lubuskie”, 1970, z. 7, s. 27-34;
  • Z. Kurnatowska, A. Łosińska, Perspektywy badań nad wczesnym średniowieczem ziemi lubuskiej, [w:] L. Leciejewicz, E. Gringmuth-Dallmer (red.), Człowiek a środowisko w środkowym i dolnym Nadodrzu. Badania nad osadnictwem pra- i wczesnodziejowym, „Spotkania Bytomskie” 2, Wrocław 1996, s. 167, nr 21.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: grodzisko
  • Chronologia: średniowiecze wczesne
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Drezdenko
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. strzelecko-drezdenecki, gmina Drezdenko - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy