Kościół pw. św. Marcina, Donaborów
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół pw. św. Marcina

Donaborów

photo

Kościół pw. św. Marcina jest przykładem budownictwa zrębowego, na zewnątrz oszalowanego. Stanowi przykład drewnianej wiejskiej świątyni charakterystycznej dla regionu. Jego forma jest typowa dla poł. Wielkopolski. Obiekt reprezentuje architekturę drewnianą charakterystyczną dla śląskiej szkoły XVII i XVIII wieku.

Historia

Parafia erygowana w 1405 roku przy drewnianym kościele pw. św. Marcina.

W 1614 r. dostawiono do istniejącego kościoła wieżę od zach. wraz z dzwonnicą.

Obecny kościół zbudowano zapewne w 1. ćw. XVIII wieku.

W 1892 r. miał miejsce remont gruntowny wieży kościoła.

Kościół został odnowiony w 1928 roku. Wówczas również podwyższono wnętrze kościoła oraz wymieniono jego części konstrukcyjne+. Pokryto wówczas dachy kościoła nowym gontem. Płaskie sufity zamieniono na sklepienie beczkowe.

W latach 1950-1960 - ściany zostały pokryte polichromią.

W latach 80. XX w. obwiedziono teren cmentarza przykościelnego i parafialnego nowym kamienno-stalowym ogrodzeniem.

W latach 80. XX w. zmieniono pokrycie dachów na blachę miedzianą. Wykonano również podmurówkę zakrystii, ramion transeptu oraz wieży.

W 1885 r. odnowiono prospekt organowy, ołtarze iambonę.

W 1990 r. docieplono ściany, stropy oraz wykonano nowe szalowanie wnętrza.

W 1994 r. wymieniono okna kościoła.

W latach 1993-1996 wybudowano nową drewnianą kaplicę przedpogrzebową, nawiązującą formą do istniejącej świątyni.

Opis

Donaborów oddalony jest 7 km na płd.-wsch. od Kępna, przy lokalnej drodze łączącej Opatów z Olszową. Kościół parafialny usytuowany jest na wyniesieniu w centralnej części wsi, na terenie cmentarza parafialnego o zarysie prostokąta z zaokrąglonym narożem od wschodu. Od płd.-wsch. teren cmentarza dość stromo opada w stronę drogi. Cmentarz, pierwotnie przykościelny, zamykał się prawdopodobnie w granicach działki nr 158. Został zapewne poszerzony w kierunku zach. i północnym. W latach 80. XX w. obwiedziony został nowym kamienno-stalowym ogrodzeniem. Teren cmentarza przykościelnego porośnięty obecnie trawą, z pomnikiem św. Jana Pawła II, figurą Chrystusa króla wystawioną w 600 rocznicę postawienia kościoła, nielicznymi nagrobkami oraz pomnikowymi lipami. Na pn. od kościoła w latach 1993-1996 wybudowano drewnianą kaplicę przedpogrzebową, która swą formą nawiązuje do bryły kościoła.

Pierwszy kościół w Donaborowie zbudowany został ok. 1405 roku. W 1614 r. dostawiono do niego wieżę. Obecny kościół wzniesiono zapewne w 1. ćw. XVIII wieku. W 1928 r. został gruntownie odnowiony, podwyższono też jego wnętrze. W końcu lat 80. XX w. i w latach 90. XX w. zmieniono pokrycie dachu na blachę miedzianą, wymieniono stolarkę okienną oraz odnowiono wyposażenie kościoła. Drewniany, o konstrukcji zrębowej z wieżą na słup, na zewnątrz oszalowany. Orientowany, jednonawowy, na rzucie krzyża łacińskiego, z prezbiterium tej samej szerokości i wysokości co nawa, zamkniętym trójbocznie. W pn. naroże, na styku nawy i transeptu wkomponowana została czworoboczna zakrystia. Od zach., na przedłużeniu nawy, znajduje się czworoboczna wieża z kruchtą boczną od północy. Bryła kościoła rozczłonkowana, z dominującą wieżą o nieco nachylonych ścianach, zwieńczona czteropołaciowym dachem z latarnią. Wyposażenie kościoła przeważnie późnobarokowe i klasycystyczne. Wnętrze nakryte pozornym sklepieniem kolebkowym. Na belce tęczowej umieszczono barokowy krucyfiks. Chór drewniany wsparty na czterech słupach, na parapecie którego umieszczono kartusz z akantu z obrazem św. Anny Samotrzeć. Do naszych czasów zachował się dzwon z 1547 r. z napisem „Ave Maria, gratia plena”.

Zabytek dostępny z zewnątrz. Możliwość zwiedzania po wcześniejszym uzgodnieniu. Bliższe informacje na temat parafii oraz godziny mszy św. są podane na stronie parafii i diecezji kaliskiej: www.diecezja.kalisz.pl.

oprac. Teresa Palacz, OT NID w Poznaniu, 06-02-2015 r.

Bibliografia

  • Anders P., Województwo kaliskie, szkic monograficzny, Poznań 1983.
  • Maluśkiewicz P., Drewniane kościoły w Wielkopolsce, Poznań 2004.
  • Rocznik Diecezji Kaliskiej - 2002, Kalisz 2002.
  • Łęcki W., Wielkopolska - słownik krajoznawczy, Poznań 2002.
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. 5, z. 7: Powiat kępiński, s. 6-7, Warszawa 1958.
  • Janiszewski Józef ks., Powiat kępiński z mapą powiatu na podstawie różnych źródeł, Kępno 1928.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1 ćw. XVIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Donaborów
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. kępiński, gmina Baranów
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy