Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

dom winiarski - Zabytek.pl

dom winiarski


architektura przemysłowa lata 20. XIX w. Zielona Góra

Adres
Zielona Góra, Amelii 15

Lokalizacja
woj. lubuskie, pow. Zielona Góra, gm. Zielona Góra

Dom stanowi oryginalny typ architektury regionalnej związanej z zielonogórskim winiarstwem, unikatowej w skali kraju.

Historia obiektu

Dom był położony na winnicy w peryferyjnej, północno-wschodniej części Zielonej Góry. Teren ten należał do X okręgu winiarskiego, do rewiru o nazwie Patzgall, który słynął z produkcji jednego z najlepszych zielonogórskich win. Dom prawdopodobnie wybudował aptekarz Mannigel w l. 20. XIX w. W 1865 r. był własnością jego córki, Agnes Kroll. Jej mąż – Otto, radny miejski, podany był jako właściciel tej podmiejskiej posesji w książce adresowej z 1887 r. W książce adresowej z 1899 r. budynek został opisany jako dom winiarski i pozostawał w rękach wdowy Kroll. W 1901 r. właścicielem był Heinrich Brand, który posiadał fabrykę tekstylnyą Brand & Co. oraz Grünberger Trikotagenfabrik, a od 1913 r. należał do wdowy po nim - Johanny Brand. W 1924 roku dom był własnością miasta. W 1937 r., w granicach posesji należącej do gminy miejskiej, mieściła się ferma kurza Hansa Rahlfa. W okresie II wojny światowej w pobliżu przedmiotowego budynku znajdował się obóz dla pracownic przymusowych. Obecnie budynek pełni funkcję mieszkalną.

Opis obiektu

Jest to obiekt murowany z cegły, otynkowany, założony na rzucie prostokąta, usytuowany kalenicowo do drogi. Dom parterowy, z użytkowym poddaszem, podpiwniczony. Zwarta bryła została przykryta wysokim dachem krążynowym, o pokryciu z dachówki ceramicznej. Wejście do budynku od strony północnej prowadzi do obszernej sieni. Elewacje przeprute otworami okiennymi w kształcie prostokąta, z oknami drewnianymi, w większości skrzynkowymi. Od strony południowej i północnej zwieńczone prostym gzymsem. Elewacja południowa jest zwrócona do drogi, pierwotnie w kierunku winnicy, w miejscu której współcześnie urządzono boisko. Jest pięcioosiowa, oryginalnie z wejściem głównym na osi centralnej, z czasem zastąpionym oknem, ujętym po bokach lizenami. W partii dachu znajduje się wystawka w formie wolego oka. Na elewacji północnej, tylnej, znajduje się wejście do budynku, które zostało wtórnie przemurowane, ze współczesnymi drzwiami z pcv. Pierwotnie w elewacji zachodniej mieściło się dodatkowe wejście do piwnicy, poprzedzone szerokimi schodami, murowanymi z cegły ceramicznej, obecnie jest częściowo zasypane.

Dostępność obiektu dla zwiedzających. Dostęp jest ograniczony.

Autor noty: opr. Marta Kłaczkowska, OT NID w Zielonej Górze, 24-07-2024 r.

Rodzaj: architektura przemysłowa

Styl architektoniczny: nieznana

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_08_BK.527715