Historia

W styczniu 1926 roku, wkrótce po wzniesieniu w 1925 roku pierwszego domu dla bezdomnych i ubogich w Jarosławiu, Tymczasowy Zarząd Miasta uchwalił zgodę na przystąpienie do budowy drugiego domu drewnianego dla bezdomnych rodzin i wydatkowanie na ten cel kwot nie ujętych w budżecie. Dom został wzniesiony z kredytu Państwowego Funduszu Gospodarczego wypłaconego przez Bank Gospodarstwa Krajowego Oddział we Lwowie, wykorzystując na ten cel 61.000 zł. Miasto spłacało pożyczkę od 1927 roku, a z domów dla ubogich przy ówczesnej ul. Zwierzynieckiej do miejskiej kasy wpływał czynsz, co potwierdzają zapisy w budżecie miasta za kolejne lata. W okresie powojennym w budynku przeprowadzono remonty, między innymi wymieniono stolarkę okienną, otynkowano cokoły, wykonano płytę odbojową, część pomieszczeń została wtórnie podzielona lub połączona. Budynek nadal pełni funkcję budynku socjalnego.

Opis

Budynek usytuowany jest u zbiegu ulic Rybackiej i Zwierzynieckiej. Wzniesiony został z drewna sosnowego, na podmurówce ceglanej, tynkowanej, z zewnątrz oszalowany pionowo deskami z listwowaniem, a we wnętrzu pokryty tynkiem na matach trzcinowych. Obiekt założony jest na rzucie wydłużonego prostokąta, jako symetryczny w obu osiach (podłużnej i poprzecznej), z przelotową sienią wzdłuż budynku i dwoma traktami pomieszczeń mieszkalnych po obu jej stronach, rozmierzonych w siedmiu osiach. W środkowym trakcie, na osi, od strony północnej usytuowana jest klatka schodowa z wyjściem na poddasze nieużytkowe, a także pomieszczenie z punktem czerpania wody. Jest to budynek parterowy, niepodpiwniczony, o prostej, prostopadłościennej bryle, przekryty dachem półszczytowym z czterema mniejszymi lukarnami i facjatą w południowej połaci oraz czterema lukarnami w północnej połaci. Elewację południową zaprojektowano jako siedmioosiową, północną jako sześcioosiową, obie z rytmicznym rzędem okien, wejścia zlokalizowano w ścianach szczytowych. W sieni zachowała się historyczna posadzka z betonowych płyt w trzech kolorach: szarym, czerwonym i czarnym. Na elewacjach widoczna jest dekoracja w postaci ozdobnie wycinanych końcówek belek wspierających okap, ozdobnie wycinanej listwy okapowej, profilowanych kroksztynek wspierających wypuszczone płatwie facjaty.

Dostęp do zabytku od zewnątrz bez ograniczeń; do wnętrza za zgodą właściciela i użytkowników.

Oprac. dr Jadwiga Stęchły, OT NID w Rzeszowie, 25.11.2025 r.