Dobrzyca - zespół pałacowo-parkowy, Dobrzyca
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Dobrzyca - zespół pałacowo-parkowy

Dobrzyca

photo

Zespół pałacowo-parkowy w Dobrzycy, pochodzący z przełomu XVIII i XIX w., jest spójną kreacją stworzoną z połączenia klasycystycznych budynków: pałacu, oficyny i pawilonów parkowych – Panteonu i Monopteru, z parkiem krajobrazowym o cechach romantycznych. Założenie cechuje autentyczność kompozycji przestrzennej i znaczny stopień zachowania oryginalnej substancji zabytkowej.

Pałac jest realizacją Stanisława Zawadzkiego – wykształconego w Rzymie, czołowego architekta epoki klasycyzmu w Polsce. Wzniesiony na rzucie litery „L” budynek, uznany jest za wyjątkowy w dorobku architekta, ale także unikatowy na tle pozostałych realizacji doby klasycyzmu w Polsce, zarówno pod względem formy, jak i rozwiązania kompozycyjnego elewacji frontowej. Niespotykana w obiekcie tej skali jest zachowana we wnętrzach dekoracja malarska i sztukatorska o dużej wartości artystycznej, wykonana przez uznanych artystów epoki: Antoniego Smuglewicza, Roberta Stankiewicza i Michała Ceptowicza vel Ceptowskiego.

Pałac nie stanowi dominanty, lecz jest umiejętnie wkomponowany w otaczający go park krajobrazowy o cechach romantycznych (koncepcja autorstwa Giencza i Langego, prawdopodobnie przy udziale S. Zawadzkiego), w przemyślany sposób powiązany układem wielu perspektyw widokowych i alejek z pozostałymi budynkami znajdującymi się na terenie założenia. Szczególnej wartości estetycznej dodaje mu bezpośrednie sąsiedztwo jednego z parkowych stawów, który podkreśla perspektywę widokową na zachodnią elewację pałacu. Zachowane klasycystyczne pawilony parkowe (również projektu S. Zawadzkiego) o formach nawiązujących do antycznych budowli, wzbogacają kompozycję zespołu. O jego wartości świadczy również zróżnicowana szata roślinna i zabytkowy drzewostan, w tym ponad trzydzieści pomnikowych okazów drzew z unikatowym, jednym z największych w Europie platanem klonolistnym i najstarszym w Polsce klonem polnym.

Z dziejami siedziby ziemiańskiej w Dobrzycy wiąże się życie i działalność ważnych dla historii Polski postaci, m.in. Augustyna Gorzeńskiego (1743-1816), właściciela majątku w latach 1772-1816 i inicjatora klasycystycznej przebudowy pałacu, posła na sejm (m.in. na Sejm Czteroletni w 1788 r.), szambelana i szefa kancelarii wojskowej Stanisława Augusta Poniatowskiego, senatora Królestwa Polskiego i Księstwa Warszawskiego. Także Adama Turno (1775-1851), częstego gościa dobrzyckiego pałacu, oficera armii Księstwa Warszawskiego, weterana kampanii napoleońskich oraz autora dziennika opisującego życie ówczesnego ziemiaństwa. Jednym z ostatnich właścicieli majątku był hr. Zygmunt Czarnecki (1823-1908) znany bibliofil i kolekcjoner, posiadacz cennego księgozbioru starodruków literatury polskiej z zakresu historii, prawa i religii.

Zespół pałacowo-parkowy w Dobrzycy jest obecnie siedzibą Muzeum Ziemiaństwa.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: zespół rezydencjonalny
  • Chronologia: przełom XVIII/XIX w.
  • Forma ochrony: Pomnik Historii
  • Adres: Pleszewska 5a, Dobrzyca
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. pleszewski, gmina Dobrzyca - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy