Historia

Kościół w Długołęce istniał już w czasach średniowiecza. W 1376 roku był kościołem parafialnym. W czasie wojny trzydziestoletniej został zniszczony, następnie odbudowany w 1670 roku, w konstrukcji szkieletowej. Obecny kościół zbudowany został w latach 1715-22 z fundacji kanoników Kaspra Kamińskiego i Johannesa Franza Beera, związanych z wrocławską kolegiatą św. Krzyża. W 1961 roku, po pożarze, zrekonstruowany został hełm wieży. W 1974 roku rozebrano dawną zakrystię i zbudowano nową. Od 1654 roku Długołęka była popularnym miejscem pielgrzymkowym. Początek ruchowi pątniczemu dało wydarzenie z 1653 roku, kiedy to miała miejsce próba zbezczeszczenia hostii. Skradzioną z tutejszego kościoła hostię jednak odnaleziono, a sprawca został wykryty i po procesie skazany na śmierć na stosie. Wraz z nim skazano 40 wrocławskich Żydów. Dla upamiętnienia tych wydarzeń obok kościoła zbudowana została kaplica pw. Bożego Ciała. Do Długołęki pielgrzymowała zarówno ludność lokalna ale także Polacy i Czesi. W kościele do czasów obecnych przechowywany jest barokowy obraz przedstawiający scenę znalezienia hostii. Płaskorzeźbiona scena związana z tym wydarzeniem umieszczona została także na koszu ambony.

Opis

Kościół usytuowany jest w środkowej części miejscowości, otoczony niewielkim cmentarzem przykościelnym, obecnie bez nagrobków. Orientowany. Jest budowlą jednonawową z nieco węższym, zamkniętym trójbocznie prezbiterium i dostawionąod zachodu czterokondygnacyjną wieżą. Od południa do prezbiterium i częściowo do nawy przylega zakrystia oraz dostawiona na osi nawy kruchta. Prezbiterium i nawa kryte są dachami dwuspadowymi. Wieża przykryta została wysokim barokowym cebulastym hełmem z latarnią. Elewacje nawy i wieży rozczłonkowane zostały ramowymi podziałami. Elewacje prezbiterium nie posiadają ramowej dekoracji. Wszystkie otwory okienne ujęto uszakowymi opaskami. W nawie i prezbiterium otwory okienne są prostokątne.

W drugiej kondygnacji wieży otwory okienne i ślepe okna zamknięte są łukiem odcinkowym, w kondygnacjach wyższych, dzielonych gzymsami okapowymi, otwory okienne zamknięto łukiem nadwieszonym. Wejście główne do kościoła, prowadzące do kruchty w przyziemiu wieży ujęte jest piaskowcowym barokowym portalem, złożonym z uszakowego obramienia, zwieńczonego odcinkiem wyłamanego profilowanego gzymsu. Pod gzymsem umieszczony został kartusz z inskrypcją stanowiącą cytat z ewangelii św. Mateusz (Mt. 11,28) w języku polskim i niemieckim oraz datą „1722”. Prezbiterium i kruchta pod wieżą kryte są sklepieniem kolebkowym z lunetami o zaznaczonych szwach, w prezbiterium dodatkowo z okrągłym plafonem Nawa przykryta została stropem z fasetą. Zachowane jest bogate barokowe wyposażenie kościoła – ołtarz główny, dwa ołtarze boczne, ambona i chrzcielnica. Zachowana jest również, pochodząca z 1725 roku, tablica dziękczynna, umieszczona w okazałej architektonicznej oprawie. Prezbiterium od nawy oddziela drewniana, rzeźbiona balustrada.

Obiekt dostępny, otwarty w czasie nabożeństw.

Oprac. Maria Czyszczoń, OT NID we Wrocławiu, 05.01.2017 r.