Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

cmentarz żydowski - Zabytek.pl

cmentarz żydowski


cmentarz żydowski XIX w. Konstantynów Łódzki

Adres
Konstantynów Łódzki, Łaska

Lokalizacja
woj. łódzkie, pow. pabianicki, gm. Konstantynów Łódzki

Konstantynów Łódzki został założony w 1821 roku przez Mikołaja Krzywca-Okołowicza jako prywatna osada fabryczna, z myślą o przybywających z Niemiec sukiennikach i płóciennikach. Szybko jednak powstała tu liczna społeczność żydowska, która w 1827 roku liczyła już 516 członków.

Nie było to zgodne z intencjami założycieli, dlatego w 1830 roku wydano dekret nakazujący, że „aby uniknąć szkodliwej koncentracji Żydów w Konstantynowie, tylko mieszkańcy posiadający pozwolenie na pobyt podpisane przez burmistrza mogą się w nim osiedlać”. W 1857 roku w Konstantynowie mieszkało 613 Żydów na 2917 mieszkańców, co stanowiło 21% ogółu.

Gmina żydowska powstała w 1823 roku, posiadając synagogę, mykwy i cmentarz. Pierwszym rabinem był Pinchas Freidenreich. Społeczność rosła powoli w drugiej połowie XIX wieku z powodu oporu cechu tkackiego, przymusowej pracy w sobotę i konkurencji z Łodzią.

W latach 1885-1890 rabinem był Szmuel Weiss, później Menachem Dawid Grinbaum, a następnie Jakow Aron Lewi. W 1897 roku Żydzi stanowili 19,5% populacji miasta. W rodzinach dominował tradycyjny styl życia, głównie chasydyzm z nurtu Radoszyce-Sobota.

Ostatnim rabinem Konstantynowa był Chaim Radziński, zięć Jaakowa Arona Lewiego. Pełnił swoją funkcję do września 1939 roku, a następnie wyjechał do Łodzi. Około 1930 roku rozpoczęto budowę nowej synagogi, mającej zastąpić drewnianą, jednak prace nie zostały ukończone do 1939 roku.

W latach 30. XX wieku wzrosły nastroje antysemickie w Konstantynowie, zwłaszcza wśród miejscowych Niemców, związanych z Partią Młodoniemiecką. W 1932 roku „młodzi Niemcy” zaatakowali pochód chasydów, a w 1935 roku zniszczyli okna w żydowskich domach. Przed wybuchem wojny w Konstantynowie mieszkało 1300 Żydów. Po wkroczeniu Niemców 7 września 1939 roku, wielu Żydów uciekło do Łodzi.

Niemcy brutalnie traktowali pozostałych Żydów, rabując ich domy i zmuszając do oddania cennych przedmiotów. Żydom zakazano robić zakupy, a ich brody były przymusowo obcinane. Synagogę zbezczeszczono, a zwoje Tory spalono.

W grudniu 1939 roku okupacyjne władze nakazały deportację Żydów do Głowna. Wypędzonych zmuszono do opuszczenia miasta, a część z nich zdołała uciec do Łodzi i Warszawy, gdzie później trafili do gett.

Opis

Cmentarz żydowski w Konstantynowie Łódzkim powstał prawdopodobnie około 1832 r., wraz z utworzeniem miejscowej gminy wyznaniowej. Cmentarz znajduje przy ul. Łaskiej, obecnie na terenie Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji i zajmuje działkę o powierzchni ok. 0,9 ha.

Został zdewastowany podczas drugiej wojny światowej. Cześć macew Niemcy wykorzystali do utwardzania dróg i chodników, między innymi przed budynkiem siedziby Gestapo, obecnie biblioteki miejskiej przy Pl. Kościuszki. Macewy ułożono napisami do góry. Po wojnie chodnik przed dawną siedzibą Gestapo został rozebrany.

Przez lata cmentarz był pozbawiony opieki, brak na nim naziemnych śladów grobów. Teren obecnie porasta sosnowy las.

Właściciel praw autorskich do opisu: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.