Po wypędzeniu Żydów ze Śląska, wolno im było przebywać w Świebodzinie tylko czasowo. W drugiej połowie XVI w. źródła potwierdzają obecność w mieście Żydów z Polski, którzy dostarczali wełnę w zamian za popularne sukno świebodzińskie. Dużą aktywność w tym okresie przejawiali Żydzi z Międzyrzecza, obecni w świebodzińskim handlu do końca XVIII wieku.

W 1740 r. Świebodzin, tak jak cały Śląsk, przeszedł pod panowanie pruskie. Nie wpłynęło to znacząco na obecność Żydów w mieście, którzy na stałe pojawili się w nim dopiero po 1855 r., gdy zbudowano linię kolejową Frankfurt nad Odrą – Poznań. W latach 70. XIX w. mieszkało tu ok. 10 rodzin żydowskich, trudniących się handlem i rzemiosłem.

W 1895 r. gmina liczyła 75 osób. W tym okresie, na zapleczu prywatnej nieruchomości rodziny Silbersteinów przy Breitesraβe 8 (dziś ul. Kolejowa) zorganizowano dom modlitwy. W 1910 r. gmina liczyła 60 osób. Do jej najbardziej znamienitych osobistości należeli: radca Rudolf Silberstein, ordynator szpitala dr Wilhelm Michaeli oraz członkowie rodziny Bauchwitzów.

Po I wojnie światowej liczba ludności żydowskiej w mieście niemalże podwoiła się, stanowiąc 1% mieszkańców Świebodzina. Stało się to za sprawą przybyłych ze wschodnich, utraconych na rzecz Polski, prowincji państwa niemieckiego. W 1922 r. przystąpiono do budowy synagogi, którą ukończono w maju 1924 roku. Bóżnica była zlokalizowana na rogu ulic Studentenstraβe i Doctorstraβe (dziś ul. Studencka i Słowackiego). Był to budynek murowany o wymiarach 15,2 x 13,15 x 11,8 m (długość/szerokość/wysokość). Główne wejście zdobiły cztery kolumny z kapitelami egipskimi, a w szczycie znajdował się witraż z gwiazdą Dawida. Synagoga była użytkowana do 1938 roku. W czasie „nocy kryształowej” nie ucierpiała. 15 listopada 1938 r. przeszła natomiast na własność handlarza opałem Galanda, który przebudował obiekt na magazyn węgla. W takim stanie dawna synagoga była wykorzystywana do drugiej połowy lat 50. XX wieku. Po pożarze, który wówczas nastąpił, resztki budynku zostały rozebrane. W latach 70. XX w. na jego miejscu wybudowano garaże.

Opis

Cmentarz żydowski w Świebodzinie został założony w drugiej poł. XIX w., tuż za ówczesnymi granicami miasta, około 1,5 km na południowy zachód od centrum, w kierunku miejscowości Ołobok. Obecnie jest to róg ulic Sobieskiego i Cegielnianej. Cmentarz ma powierzchnię 0,71 hektara. Został zamknięty w 1957 r., a przeznaczony do likwidacji w październiku 1973 roku. Do dzisiaj nie zachowały się żadne nagrobki ani inne elementy cmentarza. W chwili obecnej jest to pusty teren, ogrodzony płotem z siatki drucianej, zaopatrzony w tablicę informacyjną. Nie istnieje żadna dokumentacja dotycząca cmentarza.

Właściciel praw autorskich do opisu: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.