Historia

Żydzi pojawili się w Krośniewicach w latach 60 XVI wieku, jednak niebawem opuścili miasto. Powrócili w 2 połowie XVII stulecia i ich liczba zaczęła się regularnie zwiększać. Zajmowali ważne miejsce w życiu gospodarczym miasta i okolic, trudniąc się głównie handlem i rzemiosłem. Ich własnością było w XIX wieku kilka pobliskich majątków, jak Jankowice i Głaznowo. Początkowo podlegali kahałowi w Łęczycy, od 1765 roku utworzyli własną gminę. Należeli do niej także mieszkańcy pobliskich Dąbrowic, którzy cieszyli się dużą autonomią. 

Nie jest znana dokładna data założenia cmentarza. Nastąpiło to na pewno przed 1843 rokiem, został bowiem uwzględniony na opublikowanej wówczas tzw. mapie Kwatermistrzostwa Polskiego.  Usytuowany został przy szosie do Poznania. Zajmował powierzchnię 0,84 ha, wytyczoną parkanem. W czasie niemieckiej okupacji na cmentarzu chowano także mieszkańców innych miejscowości, których hitlerowcy zgromadzili w krośniewickim getcie i obozie przejściowym. Nekropolia została wówczas zniszczona, wyrywane przez Niemców macewy posłużyły jako materiał budowlany. Po wojnie degradacja postępowała a fragment cmentarza zajęto pod pole uprawne. W latach 80 XX wieku zaniedbanym terenem zainteresowali się pracownicy lokalnego muzeum oraz dawni mieszkańcy. Wzniesiono wówczas lapidarium a w 2014 roku powstało ogrodzenie wraz z tablicą pamiątkowo- informacyjną, które ocalały z Holokaustu Sol Rosenkranz. 

Opis

Cmentarz zlokalizowany jest w zachodniej części miasta, w pobliżu węzła drogowego łączącego drogi 91 i 92. Prowadzi do niego brukowana droga, odchodząca od ulicy Poznańskiej. Zajmuje teren na planie czworokąta, wyznaczony współczesnym, betonowym ogrodzeniem. Na ścianie ogrodzenia, w pobliżu bramy wjazdowej, umieszczona została tablica upamiętniająca żydowskich mieszkańców Krośniewic. W centralnej części znajduje się lapidarium w formie nieregularnej betonowej bryły z osadzonymi w niej fragmentami macew. Uwagę przykuwają, stojące w pobliżu lapidarium  dwa smukłe, betonowe słupy. Cała powierzchnia porośnięta jest przez samosiewy, w niektórych miejscach można dostrzec niewielkie fragmenty macew. 

Obiekt dostępny

Oprac. Anna Michalska, NID OT Łódź, 21.08.2025 r.