Historia

Początek osadnictwa żydowskiego w Szczercowie datuje się na koniec XVIII wieku. W mieście  mieszkało wówczas kilka rodzin, zajmujących się handlem i rzemiosłem. Była to za mała grupa, aby tworzyć odrębną gminę, dlatego szczercowscy Żydzi należeli do kahału w Łasku, potem w Działoszynie. Rozwijająca się społeczność dążyła do uzyskania niezależności i najpóźniej w latach 40. XIX wieku powołała własne władze. Ze spisów sporządzonych w 1847 roku wynika, że istniała już wówczas bożnica, nie  wymieniano jednak cmentarza. Informacja o nim pojawia się w 1850 roku, zatem można przypuszczać, iż założono go w latach 1847-50. Zajmował teren na planie zbliżonym do kwadratu. Usytuowany został na niewielkim wzniesieniu zwanym Górą Junga. 

Cmentarz funkcjonował do wybuchu II wojny światowej, w trakcie której został zdewastowany przez hitlerowców. Ostatni pochówek odbył się w 1946 roku. Urządzenie na jego terenie kopalni piasku, czynniki naturalne w postaci podmywania skarpy (powodujące mi. wynoszenie na powierzchnię kości ludzkich) oraz brak odpowiedniej ochrony i zabezpieczenia terenu, doprowadził do jego znacznej dewastacji. Władze lokalne oznaczyły miejsce tablicą informacyjną, a obecny właściciel Gmina Żydowska w Łodzi ma w planach zabezpieczenie terenu cmentarza.

Opis    

Nekropolia znajduje się na południowy zachód od Szczercowa, w sąsiedztwie miejscowości Kozłówek. W jego pobliżu biegnie ul. Piaskowa. Na południowy zachód od cmentarza umiejscowione jest boisko. Teren jest obecnie zalesiony, nie posiada ogrodzenia umożliwiającego ocenę jego zasięgu. Nie zachowały się podziały kompozycyjne w postaci układu kwater czy ciągów komunikacyjnych. Przetrwało kilkanaście leżących  płyt nagrobnych oraz fragmentów. Są ułożone nieregularnie, w większości ich układ jest wtórny.

Teren dostępny, nie jest użytkowany. 

Oprac. Anna Michalska, OT NID w Łodzi, 27.07.2026 r.

Bibliografia    

• Mirowski W., Przemiany społeczne w małym mieście a procesy migracyjne, Wrocław 1976.
• Selerowicz A., Pirucka- Paul E., Żydzi z Bełchatowa i okolic, Zelów 2018.
• AGAD CWW sygn. 1438, 1567.