Historia

W późnym średniowieczu i początkach czasów nowożytnych Kraśnica stanowiła własność przedstawicieli rodu Rawiczów, którzy od nazwy miejscowości przybrali nazwisko Kraśnickich. Na przełomie XV i XVI wieku miejscowość znajdowała się w rękach przedstawicieli rodziny Dziaduskich Pietuchów herbu Jelita. Potem właścicielami miejscowości byli kolejno: Twarowscy, Słupscy, Przyborowscy, Ulatowscy i wreszcie Bąkowscy, w których rękach majątek znajdował się aż do czasów II wojny światowej. Kraśnicę zakupił na początku XIX wieku Franciszek Jaxa Bąkowski herbu Gryf (zmarł w 1838 roku). Wybudował on w 1830 roku dwór i grobowiec na przykościelnym cmentarzu. Syn Franciszka, Antoni ożenił się z Izabelą z Prawdziców Rudzkich (z Dłużniewic). Z małżeństwa tego urodziło się dwanaścioro dzieci: siedmiu synów i pięć córek. Kraśnicę odziedziczył Gustaw, najmłodszy syn Antoniego i Izabeli. Natomiast po nim majątek otrzymał Jerzy Adolf Jaxa Bąkowski, urodzony 17 czerwca 1897 roku w Kraśnicy jako syn Gustawa i Marii z domu Skorupskiej. Jerzy ożenił się w 1923 roku z Anną Marią Wartanowicz. Z małżeństwa tego urodziło się dwoje dzieci: syn Stefan w 1924 roku i córka Ewa w 1931 roku. 

Cmentarz przykościelny założony został w późnym średniowieczu przy drewnianej świątyni p.w. św. Andrzeja i św. Wojciecha. Kościół ten istniał już w 1440 roku, zatem musiał zostać zbudowany najpóźniej na początku XV wieku lub jak przypuszcza J. Łaski jeszcze w XIV wieku. Fundatorami kościoła byli ówcześni właściciele wsi – Kraśniccy herbu Rawicz. Świątynia ta użytkowana była do 1521 roku, po czym na jej miejscu zbudowano nowy, także drewniany kościół. Świątynia ta przetrwała do początków XX wieku. Została rozebrana w 1919 roku na mocy pisma Kurii Diecezjalnej z 1918 roku a na jej miejscu wzniesiono w 1920 roku drewnianą kapliczkę. Natomiast budowę nowego, murowanego kościoła według projektu budowniczego Alfreda Bąkowskiego, brata ówczesnego właściciela wsi, rozpoczęto we wrześniu 1897 roku, położeniem kamienia węgielnego, a ukończono w 1905 roku. Inicjatorem budowy nowej świątyni był ówczesny proboszcz ks. Kazimierz Podwysocki. Kościół ten usytuowany został około 55 metrów na północ od starego, drewnianego, na terenie zamkniętego już wówczas cmentarza parafialnego. 

Opis

Zachowany fragment dawnego cmentarza przykościelnego przylega od strony południowej do ogrodzonego terenu wokół istniejącego kościoła, który wzniesiony został na nieużytkowanym już cmentarzu. Nekropola ta funkcjonowała od późnego średniowiecza po lata 60. XX wieku, kiedy to w 1864 roku założono  nowy cmentarz grzebalny, położony na północny zachód od kościoła. Cmentarz przykościelny jest ogrodzony, zajmuje powierzchnię około 1,3 hektara. Na terenie cmentarza znajduje się drewniana kapliczka p.w. św. Wojciecha, zbudowana w 1920 roku, na miejscu drewnianego kościoła. Na obszarze cmentarza zachowały się dwa nagrobki i ogrodzona kwatera mieszcząca grobowiec i dwa nagrobki. Najstarszy jest nagrobek Franciszka Jaxa Bąkowskiego (zmarł w 1838 roku), pierwszego dziedzica dóbr Kraśnica. W ogrodzonej kwaterze znajdują się groby: Róży ze Snorskich Bąkowskiej (zmarła w 1839 roku), Antoniego Jaxa Bąkowskiego (zmarł w 1878 i Izabeli z Prawdziców Rudzkich Bąkowskiej (zmarła w 1887 roku) oraz nagrobek Marii ze Skorupskich Jaxa Bąkowskiej (zmarła w 1921 roku), Gustawa Jaxa Bąkowskiego (zmarł w 1835 roku), Marii Rudzkiej z Jaxa Bąkowskich (zmarła w 1931 roku) i Andrzeja Kruszewskiego (zmarł w 1934 roku). Ogrodzoną kwaterę rodziny Bąkowskich z żelaznym pomnikiem oraz grób Franciszka Bąkowskiego zastał i opisał ks. J. Wiśniewski na początku XX wieku, co może wskazywać, że pozostałe groby nie miały trwałych pomników. Na terenie dawnego cmentarza znajduje się także nagrobek ks. Kazimierza Podwysockiego (zmarł w 1918 roku), z którego inicjatywny zbudowana została murowana świątynia. Pomnik ów ufundowali mu wdzięczni parafianie w podzięce za 20-letnią pracę duszpasterską. 

Cmentarz dostępny całą dobę

Oprac. Anna Nierychlewska, OT NID w Łodzi