Wartość naukowa obiektu wynika z faktu, iż jest on źródłem wiedzy na temat historii obronności Górnego Śląska i II Rzeczpospolitej. Znaczną wartość naukową mają zachowane ślady oryginalnego farbomaskowania.

Historia obiektu

Umocnienia Punktu Oporu Wzgórze 298 Kamień były wznoszone w latach 1936-1938. Początkowo w skład grupy umocnień wchodziły cztery schrony bojowe i dwa obiekty pozorne. W 1938 r. w drugiej linii obrony wybudowano ufortyfikowany budynek organizacji paramilitarnej „Strzelec”. W zach. części grupy ulokowano komorę kabli telefonicznych. Teren usytuowany w pobliżu schronów zabezpieczono za pomocą zapór przeciwpancernych wykonanych z elementów trakcji kolejowej oraz przeszkód przeciwpiechotnych z drutu kolczastego. Poszczególne obiekty były połączone systemem okopów i rowów dobiegowych. Schrony zostały rozlokowane na płaskowyżu, w celu ryglowania obniżenia terenu ciągnącego się w stronę granicy państwowej, usytuowanego pomiędzy punktami oporu w Dąbrówce Wielkiej i Bobrownikach. Zabezpieczały także rejon kopalni „Andaluzja”. Dodatkowe wsparcie dla grupy umocnień stanowił pd. tradytor punktu oporu Bobrowniki. Do schronu położonego w pobliżu obecnej ulicy Partyzantów został przyporządkowany numer 50. Ze względu na swoje usytuowanie mógł on być ochraniany z poddasza Domu Strzelca. Od strony drogi był osłonięty murem. Obiekt miał wspierać schrony zlokalizowane po stronie pn.-wsch. i pd.-zach. We wrześniu 1939 r. w rejonie grupy umocnień nie prowadzono walk. Obecnie dawny schron nr 50 jest zabezpieczony przed dostępem osób postronnych. Opiekę nad obiektem sprawuje stowarzyszenie Pro Fortalicium.

Opis obiektu

Ciężki schron bojowy został wybudowany przy drodze prowadzącej do Brzezin Śląskich, po jej zach. stronie. Obiekt jest usytuowany na skarpie. Obecnie w sąsiedztwie schronu znajdują się ogródki działkowe.

Obiekt został wybudowany w klasie odporności na ostrzał „D”, w konstrukcji żelbetowej monolitycznej zbrojonej prętami stalowymi. Strop został wzmocniony stalowymi belkami. Odstępy pomiędzy belkami zabezpieczono pasami z blachy.

Schron wzniesiono jako obiekt jednokondygnacyjny, na rzucie zbliżonym kształtem do kwadratu, z zaokrąglonymi narożnikami ścian i stropu. Ściana zach. oraz fragmenty ścian od strony pd. i pn. są obsypane ziemią. Ściana wsch. jest odsłonięta i pokryta odtworzonym farbomaskowaniem. W pd.-zach. części stropu mieści się kopuła o kącie ostrzału 240 stopni. Otwory wejścia głównego oraz wejścia zapasowego znajdują się w ścianie wsch. W ścianach pd. i pn. usytuowane są strzelnice rkm umożliwiające ostrzał pobliskiej drogi. Wejście do schronu zostało zabezpieczone stalową kratą przeciwszturmową. Obecnie drzwi w formie kraty są odtworzone.  Wewnątrz znajduje się przedsionek wejściowy ze strzelnicą rkm, korytarz z wydzieloną śluzą przeciwgazową, dawna izba dowódcy z wejściem do szybu kopuły, izba załogi i maszynownia. Obiekt był wyposażony w instalację filtrowentylacyjną, system chłodzenia ckm, zbiornik na wodę i piecyk forteczny. Uzbrojenie stanowił 1 ciężki karabin maszynowy (ckm) umieszczony w kopule, 2 ręczne karabiny maszynowe (rkm), 1 lub 2 moździerze, granaty ręczne oraz indywidualne uzbrojenie załogi.

Dostępność obiektu dla zwiedzających. Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz. Wnętrze udostępniane po uzgodnieniu ze stowarzyszeniem „Pro Fortalicium”.

Autor noty: oprac. Ewa Waryś, OT NID w Katowicach, 03-09-2024 r.