Kościół par., ob. fil. pw. Narodzenia NMP, Chocianowice
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół par., ob. fil. pw. Narodzenia NMP

Chocianowice

photo

Drewniany kościół z 2 połowy XVII w. znajduje się na Szlaku Drewnianego Budownictwa Sakralnego województwa opolskiego. Jest nośnikiem wielowiekowej tradycji budowlanej oraz cennym elementem krajobrazu kulturowego wsi opolskiej.

Historia

Parafia w Chocianowicach była wzmiankowana już w 1376 roku. Zgodnie z inskrypcją umieszczoną na belce w zakrystii, obecny kościół został wniesiony w 1662 r. przez cieślę o monogramie „K.W.”. Przebudowany w XVIII w., do 1810 r. znajdował się pod skrzydłami zakonu krzyżowców z czerwoną gwiazdą. Do 1905 r. pełnił funkcję kościoła filialnego w parafii w Kuniowie, do 1959 r. parafialnego, obecnie - ponownie filialny w parafii w Chocianowicach pod tym samym wezwaniem, w której główną świątynią jest wzniesiony w odległości ok. 50 m w kierunku wschodnim, murowany kościół z lat 1957-59.

Opis

Kościół znajduje się w południowej części wsi, przeciętej na pół drogą z Kluczborka do Starego Olesna. Jest orientowany, położony na owalnej, porośniętej drzewami i otoczonej niskim płotkiem działce. W odległości ok. 50 m w kierunku wschodnim zlokalizowany jest nowy kościół, ok. 40 m na północ - niewielki staw. Plan kościoła składa się z wydłużonego, trójkątnie zamkniętego prezbiterium z prostokątną zakrystią przylegającą do niego od północy; szerszej od niego, prostokątnej nawy oraz kwadratowej wieży po stronie zachodniej i niewielkiej kruchty od południa. Dachy nad prezbiterium i nawą są wysokie, siodłowe, o dwóch kalenicach. Północna, przedłużona połać dachu nad prezbiterium opadając przekrywa także zakrystię. Przy północno - zachodniej części kościoła, wzdłuż nawy i częściowo przy wieży, znajdują się wsparte na słupach soboty, których zadaszenie od strony wschodniej sięga do dolnej krawędzi okien, a po stronie zachodniej - do wysokości okapu dachu nawy. Przysadzista wieża o lekko pochyłych ścianach jest w górnej części odsunięta od szczytu nawy, i nakryta ośmiobocznym dachem namiotowym, którego szczyt nieznacznie przewyższa kalenicę dachu. Dominantą bryły jest sześcioboczna wieżyczka na sygnaturkę nad wschodnią częścią nawy, nakryta wysmukłym daszkiem namiotowym. Drewniany kościół wzniesiony został w konstrukcji zrębowej wzmocnionej lisicami, na podmurówce. Konstrukcja wieży wspiera się na czterech masywnych słupach, połączonych usztywnieniami. Dachy pokryte są gontem, ściany wieży i południowej kruchty opierzone są deskami w układzie pionowym. Otwory okienne i drzwiowe maja kształt prostokątów. Wnętrze kościoła przekrywa strop płaski, w prezbiterium z fasetami, nad nawą z podciągiem wzdłużnym. Środkowa część chóru wsparta jest na czterech słupach i znacznie wysunięta do przodu. Strop pokrywa dekoracja malarska, nad prezbiterium przedstawiająca sklepienie niebieskie, nad nawą geometryczna, naśladująca kasetony. Wyposażenie zostało częściowo przeniesione do nowego kościoła, m.in. obraz Chocianowickiej Matki Bożej z XVII w., figury oraz piękna chrzcielnica z 1 połowy XVIII w. w kształcie rogu obfitości podtrzymywanego przez anioły i pokrywą z grupą Chrztu w Jordanie, itp. Architektoniczny ołtarz główny pochodzi z 1726 r., po jego bokach znajdują się bramki. W przyziemiu wieży znajduje się rzeźba Ukrzyżowania oraz Karbona Duchowa z XIX wieku. Ołtarz boczny wykonano w stylistyce barokowej, pozostałe wyposażenie ma charakter ludowy lub współczesny.

Zabytek dostępny. Zwiedzanie wnętrz po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Oprac. Ewa Kalbarczyk-Klak, OT NID w Opolu, 21.10.2014 r.

 

Bibliografia

 

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. VII, Województwo opolskie, z. 10: Powiat oleski, red. T. Chrzanowski i M. Kornecki, s.4-5.
  • Emmerling D., Wierzgoń A., Opolskie kościoły drewniane, Opole 2006, s. 22-23.
  • Śląsk. Zabytki Sztuki w Polsce, oprac. zbiorowe, Warszawa 2006, s. 193.
  • Lutsch Hans, Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien, Bd. 4: Die Kunstdenkmäler des Reg.-Bezirks Oppeln, , Breslau 1894, s. 251.
  • -Burgmeister L., Wiggert E., Holztürme der preussischen Ostprovinzen Schlesien, etc, Berlin 1905, s. 42, Taf. 6.
  • http://chocianowice.edu.pl/sebeks/parafia/, tam obszerna historia kościoła oprac. przez ks. Pawła Stottko , dostęp w dniu 21.10.2014.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 2 poł. XVII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Chocianowice
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. kluczborski, gmina Lasowice Wielkie
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy