Zakład kąpielowy, Bytom
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Budynek jest jednym z ciekawszych przykładów architektury funkcjonalistycznej w Bytomiu. Obiekt wyróżnia się nowoczesną i ascetyczną formą i został wzniesiony nowoczesnej konstrukcji.

Historia

Zakład kąpielowy w Bytomiu został wzniesiony w latach 1930-1931 według projektu arch. C. Schmidt’a. Został usytuowany na wschodnim skraju parku na miejscu rozebranego budynku łaźni i zakładu kąpielowego wzniesionego w 1868 r. Nowy obiekt wyróżniał się nowoczesną formą architektury o cechach funkcjonalistycznych. Wzniesiono go z zastosowaniem nowoczesnej formy i konstrukcji. Dodatkowo budynek podtrzymuje 500-letnia tradycję budowania łaźni w Bytomiu (najstarsza z nich istniała w mieście w 1454 r.). W 1985 r. obiekt był remontowany. Wówczas usunięto szkody górnicze i zabezpieczono budynek przed dalszą degradacją, przemurowano attykę, częściowo wymieniono stolarkę i odnowiono wnętrza.

Opis

Budynek jest zlokalizowany na obszarze parku miejskiego. Został on założony na rzucie zorganizowanym wokół wewnętrznego dziedzińca. Bryła budynku jest rozczłonkowana i składa się z prostopadłościennych części o zróżnicowanej ilości kondygnacji. Obiekt został wzniesiony w konstrukcji mieszanej: żelbetowej, murowanej i stalowej. Horyzontalne bloki zrównoważone są pionowym akcentem w postaci sześciokondygnacyjnej wieży, która usytuowana jest po północnej stronie dziedzińca. W największej hali znajduje się basen pływacki. Przekrywa go dach o konstrukcji stalowej. Hala nie została otoczona rzędami przebieralni. Zostały one zlokalizowane w osobnych pomieszczeniach. Elewacja frontowa, południowa, w części środkowej jest 7-osiowa z wysunięta przed lico partią parteru. W części przyziemia, obłożonej glazurowaną cegłą, znajduje się rząd prostokątnych czterech podziałach pionowych i jednym poziomym. Od strony wschodniej usytuowany jest otwór wejściowy. Budynek główny jest wypełniony rzędem prostokątnych okien o wielu podziałach. Od strony wschodniej i zachodniej na budynek główny nachodzą partie elewacji bocznych. Fasady widoczne od strony południowej są 3-kondygnacyjne i 2-osiowe. Poszczególne osie wyznaczają rzędy prostokątnych okien o dwóch i pięciu podziałach wewnętrznych. Fragmenty elewacji widoczne od strony wschodniej i zachodniej są 1-osiowe i tworzą je prostokątne okna o pionowym podziale wewnętrznym. Elewacja boczna, wschodnia jest 3-kondygnacyjna, obłożona cegłą klinkierową. Przed lico budynku głównego wysunięty jest 2-kondygnacyjny ryzalit z dobudówką, w której mieści się przedsionek. Dobudówka w dużej części wypełniona jest luksferami, a w części centralnej mieści się otwór wejściowy o dwuskrzydłowych drzwiach. W ryzalicie umieszczono rzędy okien o kształcie prostokąta poziomego z wewnętrznymi pionowymi podziałami. Analogiczne okna znajdują się w fasadzie 3-kondygnacyjnego budynku. W ten sam sposób została ukształtowana elewacja zachodnia, jednak nie umieszczono na niej ryzalitu i dobudówki z przedsionkiem. Elewacja tylna, północna, jest 3-kondygnacyjna, z centralnie umieszczoną 6-kondygnacyjną wieżą. Poszczególne kondygnacje fasady tworzą prostokątne okna, analogiczne jak na elewacjach bocznych. Część pomieszczeń w obiekcie została wyłożona ceramicznymi płytkami. W innych pomieszczeniach oraz na schodach zastosowano m.in. marmurowe płyty.

Obiekt dostępny z zewnątrz. Wnętrze dostępne w godzinach otwarcia pływalni.

Oprac. Sabina Rotowska-Śpiewak, OT NID w Katowicach, 02-01-2016 r.

Bibliografia

  • Gano-Kotula A., Architektura Śródmieścia Bytomia, Gliwice 1995;
  • Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Urbanistyki [Zakład Kąpielowy], autor: Arianna Gano-Kotula, marzec 1986 , Archiwum NID;
  • Syska A., Baseny i kąpieliska Górnego Śląska na wybranych przykładach z okresu międzywojennego;
  • Syska A., Międzywojenne obiekty kąpielowe, [w.:] Oblicza sztuki 20-lecia międzywojennego na obszarze obecnego województwa śląskiego, red. T. Dudek-Bujarek, Katowice 2011, s. 190-191

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1930 - 1931
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Parkowa 1, Bytom
  • Lokalizacja: woj. śląskie, pow. Bytom, gmina Bytom
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy