Wiatrak, Budzyń
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Jeden z nielicznych zachowanych w Wielkopolsce wiatraków-paltraków. Jego konstrukcja i architektura są przykładem wiejskiego drewnianego budownictwa przemysłowego charakterystycznego dla Wielkopolski z przełomu XIX - XX w.

Historia

Historia wiatraka nie jest znana. Przeniesiony w 1953 roku ze wsi Radwanki, odległej około 8 km od Budzynia. Wg opisów w Radwankach w połowie XIX wieku na wzgórzu pod lasem znajdowały się dwa wiatraki, jeden Elera mielił 30 kwintali zboża dziennie, drugi Lucka 60 kwintali. Jeden z nich, nie wiadomo, który stoi obecnie na przedmieściach Budzynia.

Zdjęcie wiatraka sprzed 100 lat w Radwankach pochodzące ze zbiorów prywatnych dostępne jest na stronie internetowej www.dzienniknowy.pl.

Opis

Usytuowany przy szosie z Poznania, na płaskim terenie, nieopodal cmentarza, w otoczeniu nowej zabudowy podmiejskiej.

Wiatrak posadowiony jest na ceglanej podmurówce na planie koła o średnicy siedmiu metrów, za pomocą podwaliny drewnianej, dwóch szyn i wieńca łożyskującego. Trzykondygnacyjny wysoki na 13, 20 m, wzniesiony na planie kwadratu (o wymiarach 7, 40 x7, 40 m). Ściany wiatraka, konstrukcji szkieletowej, wykonane z drewna sosnowego, oszalowanie deskami, od strony wietrznej w dolnej partii, pokryte zostały gontem. Do wnętrza prowadzą dwa wejścia poprzedzone gankiem, w poziomie parteru i ze schodami na wysokości pierwszej kondygnacji. Budynek przykrywa pokryty gontem dach dwuspadowy z naczółkiem od strony ściany wietrznej i z około jednometrowym okapem od tzw. strony mącznej. Na dachu zachowały sie małe śmigła, które pomagały w nastawieniu głównych skrzydeł wiatraka odpowiednio do kierunku wiatru.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

oprac. Radomiła Banach, OT NID w Poznaniu, 16.09.2015 r.

Bibliografia

  • Waldemar L. Janiszewski, Margonińskie wsie - Radwanki, internet www.dzienniknowy.pl.
  • Jankowski J., Wiatraki wielkopolski, Leszno 2006.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: wiatrak
  • Chronologia: 1953 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Budzyń
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. chodzieski, gmina Budzyń
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy