Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Budynek starej plebanii - Zabytek.pl

Budynek starej plebanii


budynek mieszkalny 1917 r. Dydnia

Adres
Dydnia, 145

Lokalizacja
woj. podkarpackie, pow. brzozowski, gm. Dydnia

Drewniana plebania jest jednym z najciekawszych budynków na terenie województwa podkarpackiego czerpiących inspiracje z architektury regionalnej – willowej i uzdrowiskowej oraz tzw. stylu zakopiańskiego. Wyróżnia się rozczłonkowaną bryłą, dekoracyjnie opracowanymi szczytami i charakterystycznymi przeszklonymi werandami.

Historia

Plebania zbudowana została około 1917 roku według projektu architekta i konserwatora zabytków, Bogdana Tretera. Budynek nieremontowany od kilkudziesięciu lat pozostaje obecnie w katastrofalnym stanie technicznym. 

Opis    

Dawna plebania położona jest w południowo wschodniej części miejscowości, w sąsiedztwie kościoła parafialnego, nowej plebanii oraz budynku zabytkowego spichlerza plebańskiego. Plebania usytuowana jest na stoku wzniesienia łagodnie opadającego w kierunku północnym, ku drodze prowadzącej z Grabownicy Starzeńskiej do Przemyśla. Jest to budynek drewniany wzniesiony w konstrukcji zrębowej, zbudowany na rzucie wydłużonego prostokąta. Posadowiony jest na wysokim podmurowaniu. Plebania jest parterowa z użytkowym poddaszem. W bryle wyróżnia się część środkowa z werandami nakryta wysokim dwuspadowym dachem oraz symetryczne części boczne nakryte dachami dwuspadowymi z trójkątnymi szczytami. Na osi elewacji bocznej (zachodniej) znajduje się niewielki ryzalit z wejściem do sieni i piwnicy, nakryty dachem dwuspadowym półszczytowym. Elewacje szalowane są gontem o charakterystycznym wydłużonym kształcie; pokrycie dachów stanowi dachówka ceramiczna. Elewacje osłonięte są szerokim okapem dachu, wspartym na wysuniętych, fazowanych belkach stropowych. 

Elewacje frontowa i tylna są pięcioosiowe, z wgłębnymi, przeszklonymi werandami pośrodku i flankującymi je częściami bocznymi (dwuosiowymi), zamkniętymi trójkątnymi szczytami o dekoracyjnym, promienistym szalunku. W szczytach części bocznych znajdują się prostokątne, zamknięte półkoliście okna w formie nawiązującej do triforium. Elewacje boczne są trójosiowe.

Dostęp do zabytku ograniczony. 

Oprac. Anna Fortuna-Marek, OT NID w Rzeszowie, 05.01.2025 r.

Bibliografia    

  • Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, Dydnia. Plebania, oprac. M. Czuba, Archiwum NID, 1997.
  • Szlak architektury drewnianej. Podkarpackie, Rzeszów 2013.

Rodzaj: budynek mieszkalny

Styl architektoniczny: zakopiański

Materiał budowy:  drewniane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.442095, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.178753