Grodzisko, Brudzeń Duży
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Grodzisko w Brudzeniu Dużym to jedno z lepiej zachowanych grodzisk pierścieniowatych z okresu wczesnego średniowiecza na Mazowszu. Jest częścią nie przekształconego krajobrazu kulturowego.

Usytuowanie i opis

Grodzisko znajduje się w lesie w odległości ok. kilometra na wschód od południowego krańca wsi. Położone jest na krawędzi wysokiego i bardzo stromego wzniesienia u zbiegu doliny Skrwy i jej bezimiennego dopływu.

Trójkątny kształt grodziska w Brudzeniu jest wynikiem dostosowania do ukształtowania terenu. Wymiary obiektu wynoszą 125 x 90 m w najszerszym miejscu. Podwójna linia wałów od strony zachodniej odgradza majdan od reszty wysoczyzny. Wał wewnętrzny ma wysokość do 6m i ok. 20 m szerokości u podstawy. Zewnętrzny, położony ok. 35 m dalej, jest bardziej rozmyty. Jego obecna wysokość to ok. 1,5m przy ok. 15 m szerokości. Lejowate zagłębienie i nasyp na wschodnim krańcu stanowiska powstały najprawdopodobniej w czasie I wojny światowej. Cały teren stanowiska porośnięty jest lasem.

Położone jest na terenie Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego w północnej części pieszego szlaku turystycznego im. Bolesława Krzywoustego biegnącego z Płocka do Sierpca (szlak czerwony).

Historia

Wyróżniono dwie fazy funkcjonowania stanowiska we wczesnym średniowieczu datowane na VIII i X - XI w.

Stan i wyniki badań

Grodzisko w Brudzeniu Dużym znane było już w XIX w. Badania inwentaryzacyjne i weryfikacyjne grodziska przeprowadzono w roku 1957. Sondażowe badania wykopaliskowe pod kierownictwem Wojciecha Szymańskiego odbyły się dziesięć lat później. W 1982 r. stanowisko zostało zarejestrowane w trakcie badań powierzchniowych Archeologicznego Zdjęcia Polski.

Wykopy badawcze otwarto u podnóża wału wewnętrznego i na majdanie. Słabo czytelne ślady zasiedlenia odkryto jedynie w bezpośrednim sąsiedztwie wału. Odsłonięto tu bruk z kamieni polnych zachowany na powierzchni ok. 3 m² oraz pojedyncze fragmenty naczyń glinianych ze starszej fazy funkcjonowania grodu. W części północnej, przy obniżeniu interpretowanym przez Wojciecha Szymańskiego jako pozostałość dawnego przejścia bramnego, odsłonięto warstwę kulturową powstałą w trakcie funkcjonowania obiektu, zawierająca fragmenty naczyń glinianych z X - XI w.

Obiekt dostępny dla zwiedzających.

Oprac. Agnieszka Oniszczuk, OT NID w Warszawie, 10.10.2014 r.

Bibliografia

  • Szymański W., Brudzeń, pow. Płock, „Informator Archeologiczny”, Badania 1967 r., 1968, s. 198.
  • Szymański W., Dalsze badania sondażowe w powiecie płockim, „Sprawozdania Archeologiczne”, 1969, t. XXI, s. 177-178.
  • Szymański W., Brudzeń Duży, gmina loco (d. pow. Płock), woj. płockie, [w:] Grodziska Mazowsza i Podlasia ( w granicach dawnego województwa warszawskiego), praca zbiorowa, Wrocław -Warszawa -Kraków -Gdańsk 1976, s. 27.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: grodzisko
  • Chronologia: X – XI w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Brudzeń Duży
  • Lokalizacja: woj. mazowieckie, pow. płocki, gmina Brudzeń Duży
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy