Zespół dworski, Boguszyn
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Założenie dworskie w Boguszynie jest interesującym przykładem XIX-wiecznej wielkopolskiej rezydencji ziemiańskiej, której forma inspirowana była romantycznymi sentymentami, nawiązującymi do stylistyki średniowiecza. Ubrany w kostium obronnej budowli zamkowej dwór i zgodna z nim stylistycznie, usytuowana na pobliskiej grobli brama przejazdowa są materialną manifestacją patriotyzmu właścicieli majątku - zasłużonej dla Polski rodziny Sczanieckich.

Historia

Dobra Boguszyn wzmiankowane są od XIV wieku. Pierwsze informacje odnoszą się do sporów własnościowych miedzy Hanką Obrowską a jej bratem Pankiem Nowomiejskim. Od końca XV do połowy XVII w. stanowił własność Rozdrażewskich, później Grzymałowskich i Grabskich. W 1753 r. Boguszyn został kupiony przez Michała Sczanieckiego. Po 1878 r. majątek przeszedł w ręce niemieckie, od 1912 do 1943 r. jego właścicielem był Maksymillian Jouanne. Skarb Państwa przejął majątek w 1945 r. Dwór wzniesiony został w latach 40-tych XIX w. z fundacji Sczanieckich. Obecnie jest nieużytkowany (rozpoczęty w pocz. XXI w. remont nie jest kontynuowany). Brama na grobli wzniesiona została w 2 poł. XIX w. prawdopodobnie przez pułkownika Ludwika Sczanieckiego, adiutanta Henryka Dąbrowskiego, powstańca listopadowego, uczestnika walk w czasie powstania w 1848 roku.

Opis

Wieś Boguszyn położona jest przy drodze łączącej Książ z Nowym Miastem nad Wartą. Zespół dworsko-parkowo-folwarczny usytuowany jest w pn. wsch. części wsi. Neogotycki dwór został wzniesiony z cegły na planie prostokąta z fasadą główną skierowaną na zachód. Do dwukondygnacjowego, nakrytego dwuspadowym dachem, korpusu głównego od pd. zach. przylegają przybudówki i czterokondygnacjowa wieża nakryta płaskim dachem przesłoniętym krenelażem. Dwór w 2010 r. posiadał prowizoryczne pokrycie dachowe z licznymi nieszczelnościami. Na ścianach zewnętrznych występowały liczne zacieki. Okna zamurowane ułożoną ażurowo cegłą. Wnętrze parteru pozbawione było tynków oraz podłóg. Murowana z cegły i nieotynkowana brama przejazdowa w formie łuku triumfalnego, zwieńczonego stylizowanym krenelażem, wznosi się na grobli przy stawie parkowym. Południowa część jej konstrukcji wzmocniona została żelbetonowymi płytami i kotwami. Konstrukcja zagrożona jest katastrofą budowlaną. Widoczne są liczne ubytki cegieł na szczycie budowli w partii krenelażu. Pierwotnie stanowiła ona dominujący element głównego podjazdu do dworu, okrążającego staw i biegnącego przez park. Dwór i brama na grobli otoczone są pozostałościami zdewastowanego parku krajobrazowego, o urozmaiconym układzie ścieżek, którego obecnym śladem i pozostałością są jedynie pojedyncze drzewa.

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Tomasz Łuczak, 16-11-2015 r.

Bibliografia:

  • Boguszyn - Brama - łuk triumfalny, Karta ewidencji zabytków architektury i budownictwa, opr. M. Żuk-Piotrowska, 1998, ze zbiorów WUOZ w Poznaniu
  • Boguszyn - zespół pałacowo-parkowo-folwarczny, Karta ewidencji zabytków architektury i budownictwa, opr. Hanna Wieczorkiewicz, 1991, ze zbiorów WUOZ w Poznaniu
  • Ewidencja parku podworskiego w Boguszynie, gm. Nowe Miasto nad Wartą, woj. poznańskie, opr. Janina Poszwińska, Daria Szaflarska, Poznań 1984.
  • Marcin Libicki, Piotr Libicki, Dwory i pałace wiejskie w Wielkopolsce, Poznań 2003, s. 343.
  • Wielkopolska. Słownik krajoznawczy, red. Łęcki Włodzimierz, Poznań 2002, s. 24.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: dwór
  • Chronologia: 1841 - 1950
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Parkowa 9, Boguszyn
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. średzki, gmina Nowe Miasto nad Wartą
  • Właściciel praw do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy