Słup graniczny, Prostki
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Słup graniczny z XVI wieku odzwierciedlający historię regionu oraz zmiany granic państwowych.

Historia

W XVI wieku na porośniętych puszczą południowych krańcach Prus Książęcych, w związku z intensyfikacją osadnictwa nastąpiła konieczność dokładnego wytyczenia granicy. Kilkakrotnie usiłowano do tego doprowadzić, podejmując bezskuteczne starania w latach 1529, 1532, 1540. W 1545 r. książę pruski Albrecht zwrócił się do króla polskiego i wielkiego księcia litewskiego Zygmunta Augusta o wyznaczenie komisji granicznej. Aktem z dnia 19 marca tego roku król polski wyraził zgodę na rozpoczęcie prac. W sierpniu 1545 r. komisje Prus i Litwy spotkały się w pobliżu dzisiejszej wsi Bogusze, na trójstyku granic Prus, Litwy i Korony, wyznaczając granicę pomiędzy państwami. Na pamiątkę tego spotkania wzniesiono słup graniczny z tarczami herbowymi Litwy i Prus oraz okolicznościowym napisem w języku łacińskim, którego autorem był Jerzy Sabinus, rektor uniwersytetu w Królewcu. W 1907 roku tablice herbowe przeniesiono do królewieckiego skansenu, a na słupie umieszczono ich kopie.

Opis

Słup znajduje się na lewym brzegu rzeki Ełk, na szczycie nadrzecznej skarpy, w głębi lasu. Od szosy głównej prowadzi do niego leśna aleja. Murowany z cegły, otynkowany, kształcie prostopadłościanu o kwadratowej niemalże podstawie (1,75 m x 1,80 m), z wysokim cokołem u podstawy i wieńczącym, profilowanym gzymsem. W górnej partii z trójkątnym szczytem i dwuspadowym dachem, o pokryciu dachówką ceramiczną, karpiówką. Na ścianie frontowej umieszczone kopie tablic herbowych Prus i Litwy oraz prostokątna tablica z inskrypcją.

Zabytek dostępny.

Oprac. Marzena Zwierowicz, 8.12.2014

 

Bibliografia

  • Kawecki J., Ełk. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1970, s.87-88.
  • Wiśniewski J., Dzieje osadnictwa w powiecie grajewskim do połowy XVI wieku , w: Studia i materiały do dziejów powiatu grajewskiego, t. I, Warszawa 1975, s.224-225.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: mała architektura
  • Chronologia: 1545
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Prostki
  • Lokalizacja: woj. warmińsko-mazurskie, pow. ełcki, gmina Prostki
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy