Kurhan, Bielawy
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Przykład kurhanu typu rostołckiego charakterystycznego dla kultury wielbarskiej.

Usytuowanie i opis

Kurhan znajduje się na polu uprawnym w północno-zachodniej części wsi Bielawy; na krawędzi doliny niewielkiego cieku wodnego. Kurhan ma ok. 27 m długości i 19 m średnicy u podstawy, a jego wysokość została oszacowana na ok. 3m. Powierzchnia kurhanu jest porośnięta wysoką trawą i pojedynczymi drzewami. Pod trawą wyraźnie rysują się kamienie płaszcza, czyli wierzchniej warstwy okrywowej kopca. Centralna część kurhanu jest zapadnięta tworząc nieckę. Najlepiej zachowała się część północna kopca.

Historia

Kurhan typu rostołockiego odmiany „B” wg. J. Jaskanisa, datowany na okres C2-C3 - C/D, usypany na terenie dawnej osady funkcjonującej od schyłku późnego okresu przedrzymskiego do początków okresu rzymskiego. Obiekt częściowo zniszczony wkopami rabunkowymi. Stanowisko zostało odkryte podczas archeologicznych badań powierzchniowych w 1988 r.

Stan i wyniki badań

W 1996 r. przeprowadzone zostały pierwsze i jak dotąd jedyne badania wykopaliskowe, na podstawie których stwierdzono, że obiekt był penetrowany rabunkowo. Podczas badań natrafiono między innymi na nieuszkodzony fragment pierwotnej komory grobowej, niestety bez pochówku. Pozyskano również ruchomy materiał zabytkowy stanowiący zapewne pozostałości po wyposażeniu zmarłych. Najciekawsze zabytki to brązowa zapinka i fragmenty przedmiotów szklanych. Wystąpiły również pozostałości naczyń ceramicznych oraz kamienie żarnowe. Ustalono również, że wielkość i konstrukcja kurhanu pozwalają zakwalifikować go do obiektów sepulkralnych typu rostołckiego charakterystycznych dla kultury wielbarskiej. Pod nawarstwieniami związanymi z kopcem kurhanu natrafiono na ślady osady.

Z racji swojego położenia na polu i wyraźnego wypiętrzenia, kurhan jest doskonale widoczny z drogi biegnącej do wsi Bielawy. Stanowi również element ścieżki edukacyjnej „Śladem poborzańskich kurhanów” zrealizowanej w 2003 r. przez uczniów Gimnazjum w Janowcu Kościelnym.

Oprac. Hanna Mackiewicz, OT NID w Olsztynie. 26.08.2014 r.

 

Bibliografia

  • Bohnsack D. Ein ostgermanisches Fürsttengrab bei Pilgramsdorf in Ostpreussen, Germanen - Erbe, 1937, s.258-261
  • Jaskanis J. Kurhany typu rostołockiego, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, Prace Archeologiczne, z. 22, 1976, s. 215-252.
  • Michalski J. Kurhan kultury wielbarskiej na st. IV w Bielawach, gm. Janowiec Koscielny, woj. warmińsko-mazurskie [w:] Warmińsko-mazurski biuletyn konserwatorski, rocznik III, 2001, s. 50-81
 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: inne
  • Chronologia: 310-375
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Bielawy
  • Lokalizacja: woj. warmińsko-mazurskie, pow. nidzicki, gmina Janowiec Kościelny
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy