grodzisko, Biedrzychowice Dolne
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Grodzisko należy do grupy wyżynnych obiektów obronnych, ważnych przy rozpoznaniu i analizie osadnictwa z wczesnych faz wczesnego średniowiecza na terenie Środkowego Nadodrza.

Usytuowanie i opis

Stanowisko położone jest w lesie, po północno-wschodniej stronie drogi prowadzącej z Bieniowa do Biedrzychowic. Gród usytuowano na cyplu, nad strugą Szyszyną, opływającą go od północy i wschodu. Od południa wyraźne jest wypłaszczenie i obniżenie terenu. Obecnie grodzisko i otoczenie porasta las, należący do Lasów Państwowych.

Grodzisko w Biedrzychowicach Dolnych jest obiektem o zarysie owalnym, o dobrze zachowanym wale otaczającym zagłębiony majdan. Wymiary na poziomie korony wału wynoszą około 50 x 70 m. Po stronie wschodniej znajduje się trójkątna płaszczyzna – pozostałość domniemanego podgrodzia. Wyniki badań nieinwazyjnych pozwalają na wstępną interpretację potwierdzającą informacje o istnieniu fosy okalającej główne obwarowanie grodziska. Zachowane pod powierzchnią relikty struktury wału mogą stanowić ślady konstrukcji skrzyniowej.

Historia

Gród w Biedrzychowicach Dolnych został założony we wczesnym średniowieczu i funkcjonował w VII-X w. Zbudowano go na cyplu otoczonym od wschodu i północy przez koryto strugi Szyszyny. Samo grodzisko ma zarys owalny, wydłużonym wzdłuż osi wschód-zachód. Brak wyników badań wykopaliskowych przeprowadzonych w 1925 r. uniemożliwia rekonstrukcję etapów wznoszenia grodu, struktury wału i rozplanowania zabudowy.

Stan i wyniki badań

Grodzisko w Biedrzychowicach Dolnych było znane już archeologom niemieckim, którzy zaznaczyli je na mapie nr 2405 (Meßtischblatt) i w 1925 r. podjęli badania wykopaliskowe. Niestety, wyniki tych badań nie są znane, a dokumentacja polowa i materiały archeologiczne najprawdopodobniej zaginęły. Po II wojnie światowej kilkakrotnie były przeprowadzane badania powierzchniowe i inspekcje konserwatorskie na stanowisku, co skutkowało wpisaniem do rejestru zabytków. Ze względu na zalesienie grodziska i otoczenia utrudnione jest pozyskanie zabytków, które umożliwiłyby bardziej precyzyjne datowanie obiektu. Grodzisko znajduje się na ścieżce edukacyjnej „Dolina Szyszyny” i jest odpowiednio oznakowane i opisane.

Grodzisko jest dostępne przez cały rok. Dojazd w jego pobliże ułatwia droga asfaltowa łącząca Bieniów z Biedrzychowicami Dolnymi.

Oprac. dr Krzysztof Garbacz, OT NID w Zielonej Górze, 16.12.2017 r.

Bibliografia

  • J. Lodowski, Dolny Śląsk na początku średniowiecza (VI-X w.). Podstawy osadnicze i gospodarcze, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1980, s. 240, nr 3;
  • J. Lewczuk, Grodziska województwa zielonogórskiego – nowoodkryte i zweryfikowane pozytywnie w czasie akcji AZP w latach 1980-1991, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne”, t. 34, 1993, s. 475-479;
  • J. Lewczuk, Gród i jego zaplecze w świetle badań powierzchniowych AZP na terenie województwa zielonogórskiego, [w:] S.Moździoch, Centrum i zaplecze we wczesnośredniowiecznej Europie Środkowej, „Spotkania Bytomskie” III, Wrocław 1999, s. 239, nr 36;
  • K. Kajda, M. Kostyrko, W. Rączkowski, Sprawozdanie z nieinwazyjnych badań archeologicznych przeprowadzonych na stan. 5 w Biedrzychowicach, gm. Żary, woj. lubuskie w 2013 roku (maszynopis w WUOZ w Zielonej Górze);
  • W. Rączkowski, Sprawozdanie z nieinwazyjnych badań archeologicznych przeprowadzonych na stan. nr 5 w Biedrzychowicach, gm. Żary, woj. lubuskie w 2015 roku (maszynopis w WUOZ w Zielonej Górze).

Informacje ogólne

  • Rodzaj: grodzisko
  • Chronologia: średniowiecze wczesne
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Biedrzychowice Dolne
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. żarski, gmina Żary
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy