Kościół pw. św. Stanisława Biskupa, Białków Kościelny
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół pw. św. Stanisława Biskupa

Białków Kościelny

photo

Kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Białkowie stanowi przykład osiemnastowiecznego drewnianego budownictwa sakralnego wschodniej Wielkopolski.

Historia

Po raz pierwszy Białków został wzmiankowany w dokumentach w 1268 r. jako wieś królewska. Przed 1416 r. we wsi została erygowana parafia, kościół we wsi istniał już od I poł. XIV wieku. W 1754 r. miejscowy proboszcz, ks. Michał Włostowski, kanonik sieradzki i dziekan słupecki, wzniósł nowy, drewniany kościół, który uległ zniszczeniu w wyniku pożaru 7 maja 1776 roku. Niecałe dwadzieścia lat później, w 1793 r. staraniem ks. Andrzeja Chlebowskiego wzniesiony został nowy kościół.

Opis

Białków Kościelny położony jest na południe od Kościelca przy drodze prowadzącej do Daniszewa. Kościół usytuowany jest po wsch. stronie tej drogi. Wyznaczony ceglano-kamiennym ogrodzeniem i zadrzewiony cmentarz przykościelny od pn. i wsch. otoczony jest polami uprawnymi, od pd. przylega do niego plebania wchodząca w skład zabudowy wsi. Na szczególną uwagę zasługuje oś widokowa łącząca kościoły w Białkowie i Kościelcu — pagórkowate ukształtowanie terenu wzajemnie eksponuje ich wieże, wywołując poczucie pewności, że wybór lokalizacji obu świątyń nie był przypadkowy.

Kościół jest budynkiem drewnianym, konstrukcji zrębowej, wzniesionym na murowanym fundamencie, orientowanym. Ściany świątyni są oszalowane. Do pojedynczej nawy od zach. przylega węższe, prosto zamknięte prezbiterium, natomiast od pn. i pd. — dwie kwadratowe kruchty. Od zach. do prezbiterium przylega zakrystia wzniesiona na planie kwadratu. Na dwuspadowym, krytym blachą dachu znajduje się wieżyczka na sygnaturkę zwieńczona latarnią z cebulastym hełmem. W prezbiterium mieści się ołtarz neogotycki. Wnętrze kościoła nakryte jest płaskim stropem zdobionym polichromią z przedstawieniami Świętych. Od strony zach. zamyka je wsparty na słupach chór muzyczny z prospektem organowym wzniesionym przez W. Kołodziejskiego.

Kościół dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Tomasz Łuczak, OT NID Poznań, 18-04-2017 r.

Bibliografia

  • Białków Kościelny — kościół parafialny rzymsko-katolicki pw. św. Stanisława Bpa, Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, oprac. M. Sawicki, 1984, Archiwum Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu - Delegatura w Koninie.
  • Diecezja włocławska 2000, red. W. Frątczak, W. Kujawski, A. Poniński, K. Rulka, L. Urbański, Włocławek 2001, s. 609.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 5, Woj. wielkopolskie, red. Teresa Ruszczyńska, Aniela Sławska, z. 8, Pow. kolski, opr. J. Rutkowska, Warszawa 1960, s. 8.
  • Kościoły drewniane w Wielkopolsce, red. Mariusz Grzebalski, Poznań 2004, s. 15.
  • Piotr Maluśkiewicz, Województwo konińskie. Szkic monograficzny, Warszawa-Poznań 1983, s. 116-117.
  • Piotr Maluśkiewicz, Ziemia konińska. Przewodnik turystyczny, Konin 2002, s. 62.
  • http://kosciolydrewniane.pl - odsłona z kwietnia 2017 r.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1793 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Białków Kościelny 10
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. kolski, gmina Kościelec
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy