Szlakiem cmentarzy żydowskich województwa łódzkiego, cz. 3 Pabianice, Zduńska Wola.
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

wycieczka użytkownika anna michalska

Szlakiem cmentarzy żydowskich województwa łódzkiego, cz. 3 Pabianice, Zduńska Wola.

2

jeden dzień

łódzkie

Na terenie obecnego województwa łódzkiego funkcjonowało ponad 70 cmentarzy żydowskich. Zakładane były najczęściej w XIX w., choć kilka ma starszą metrykę Dokładne informacje o cmentarzach oraz zwyczajach pogrzebowych można znaleźć mi. na stronie internetowej: https://sztetl.org.pl/pl/tradycja-i-kultura-zydowska/religia/cmentarze-zydowskie-w-polsce-najwazniejsze-informacje
W czasie II wojny światowej wszelkie przejawy materialnego dziedzictwa Żydów były przez hitlerowców systematycznie niszczone. Ten los spotkał także nekropolie, gdzie odbywały się egzekucje, a elementy z dewastowanych przez Niemców nagrobków wykorzystywano np. do utwardzania nawierzchni dróg. Po zakończeniu działań wojennych po niektórych cmentarzach nie pozostał ślad ( usytuowanie kilku pozostaje do dziś nieustalone) a na ich terenie wznoszono budynki. Część przetrwała w stanie szczątkowym. Pozbawione opieki, często położone na uboczu, ulegały dalszemu zniszczeniu, niekiedy służąc jako źródło pozyskiwania materiału budowlanego.
Na szczęście dla miłośników kultury żydowskiej i potomków dawnych mieszkańców, zachowały się też nekropolie w stosunkowo dobrym stanie. Większość z nich jest ogrodzona i na co dzień zamknięta, dlatego przed zaplanowaniem wycieczki dobrze jest uzyskać zgodę na zwiedzanie bezpośrednio u opiekunów lub w łódzkiej Gminie Żydowskiej. W dniach, w których przypadają święta żydowskie, zwiedzanie nie jest możliwe. Na terenie cmentarzy żydowskich obowiązuje szereg zasad, które należy przestrzegać. Mężczyźni powinni nosić nakrycia głowy. Nie należy jeść i pić, zbierać roślinności ani naruszać ziemi.
Warto je odwiedzić, aby poznać kulturę i zwyczaje żydowskie ale także aby obejrzeć piękne przykłady sztuki sepulkralnej, pełne złożonej symboliki. Są to też miejsca niezwykle malownicze, wprowadzające w atmosferę skupienia i refleksji. Stanowią źródło inspiracji dla miłośników fotografii.
Wycieczka została podzielona na kilka części, ponieważ poszczególne obiekty są położone w różnych częściach województwa. Ujęte w niej zostały cmentarze wpisane do rejestru zabytków ale w każdej części w rubryce "ogólny opis wycieczki" wymienione są niektóre położone w okolicy a zachowane cmentarze nie znajdujące się w rejestrze zabytków, po uwzględnieniu ich w trasie zwiedzania, czas wycieczki może znacznie się wydłużyć.
W czasie wyprawy do Pabianic i Zduńskiej Woli warto także odwiedzić cmentarze w Łasku ( ul. Widawska, w pobliżu Podłaszcza) , Szadku ( ul. Widawska) i Warcie (ul. Sadowa).

cmentarz żydowski
Pabianice

dwie godziny

cmentarz żydowski
Zduńska Wola

kilka godzin

Cmentarz położony jest przy ul. Kaczej. Na bramie znajdują się tablice informacyjne, dotyczące historii miejsca i możliwości zwiedzania. Jest to jeden z najlepiej zachowanych ( mimo zniszczeń wojennych oraz wieloletniej dewastacji po zakończeniu II wojny światowej) i największych kirkutów w województwie. Na cmentarzu zachowało się ok. 3000 nagrobków o zróżnicowanej formie. Niektóre są polichromowane. W południowej części znajduje się mogiła 219 osób zamordowanych przez hitlerowców podczas likwidacji miejscowego getta w 1942 r.

Wydrukuj stronę wycieczki

To jest wycieczka użytkownika. Zgłoś naruszenie zasad.

Obiekty z trasy wycieczki

zgłoś naruszenie