Gotyckie zamki biskupów i kapituły warmińskiej
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

wycieczka użytkownika Ewa Krasińska

Gotyckie zamki biskupów i kapituły warmińskiej

3

jeden dzień

warmińsko-mazurskie

Trasa wycieczki prowadzi po trzech zamkach dominium warmińskiego, wybranych ze względu na skalę i jakość architektoniczną założeń oraz dostępność dla zwiedzających. 

Polska jest dziś spadkobiercą unikalnego w skali europejskiej zespołu gotyckich zamków z obszaru państwa zakonnego w Prusach – budowli obronnych związanych historią, ceglanym materiałem, typologią form architektury. Część z tych zamków powstawała jako siedziba biskupów i kapituł czterech diecezji, na które od XIII wieku podzielony był obszar państwa zakonnego. W każdej z diecezji wyodrębniono obszary bezpośredniego ziemskiego władztwa biskupów – tak zwane dominia. Na obszarach tych to biskup i kapituła odpowiadali za lokację miast i wsi, działalność fundatorską i budowlaną. Rangę pana ziem – łac. dominus – podkreślała siedziba, pełniącą funkcję symbolu władzy, obronną, administracyjną, mieszkalną i reprezentacyjną. Gotyckie zamki – stołeczny zamek biskupi w Lidzbarku Warmińskim, biskupi zamek w Reszlu i zamek kapituły warmińskiej w Olsztynie – świadczą o bogactwie kulturowym dawnego dominium warmińskiego. 

Obszar dominium biskupa warmińskiego od drugiego pokoju toruńskiego z 1466 r. należał do Korony (dodajmy też, że od czasów Reformacji do jego granic zawęziło się rozległe niegdyś biskupstwo warmińskie). Na czasy polskie przypadają związki siedzib biskupa i kapituły z wieloma wybitnymi postaciami życia politycznego, intelektualnego i artystycznego Warmii i Rzeczypospolitej – by wymienić kanonika warmińskiego Mikołaja Kopernika, mieszkańca zamków w Lidzbarku Warmińskim i w Olsztynie, czy ostatniego biskupa polskiej Warmii – Ignacego Krasickiego.   

Gotyckie zamki – stołeczny zamek biskupi w Lidzbarku Warmińskim, biskupi zamek w Reszlu i zamek kapituły warmińskiej w Olsztynie – dzieje ich przemian budowlanych i artystycznych, zachowane pamiątki bytności mieszkańców świadczą o bogactwie kulturowym i historii dawnego dominium warmińskiego. Dzieje konserwatorskie zaś i dzisiejsze funkcje muzealne są pouczającym przykładem troski o zabytki, dzięki którym wciąż możemy odkrywać i obcować z fragmentem dziedzictwa przeszłości. 

 

Zamek kapituły warmińskiej
Olsztyn

godzina

Przykład najsilniejszej twierdzy w dobrach kapituły warmińskiej - siedziby administratora dóbr biskupich.

Historia

Początek budowli warowni przypada na rok 1346. Jej wznoszenie zapewne z uwagi na wielkość założenia przebiegało etapami. W pierwszej kolejności wybudowano skrzydło północno-wschodnie będące głównym budynkiem mieszkalnym i reprezentacyjnym założenia oraz mur kurtynowy od strony południowo-wschodniej z bramą wjazdową. W kolejnym etapie, który przypadł na lata 70-te XIV w. wzniesiono mury obwodowe od strony południowo-zachodniej i północno-zachodniej wraz z umieszczoną w ich narożniku kwadratową wieżą. Przy skrzydle południowo-zachodnim znajdowała się zabudowa pełniąca funkcje gospodarcze i administracyjne. Ostatni etap budowy, który zrealizowany został w czasie ostatnich dwudziestu lat XIV polegał na nadbudowaniu obu budynków o jedną kondygnację, jak również na podwyższeniu murów kurtynowych. Również kwadratowa do tej pory wieża zyskała dodatkową, cylindryczną nadbudowę. W XV wieku zamek został wyposażony w zewnętrzne fortyfikacje z Bramą Dolną, która znajdowała się od strony północno-zachodniej i w średniowieczu stanowiła główny wjazd do zamku poprzedzony drewnianym mostem na Łynie. Zewnętrzny pierścień murów obronnych został wzmocniony cylindrycznymi basztami. Mimo połączenia w połowie XV w. murów zamkowych z murami obronnymi miasta obiekt zachował swoją strategiczna autonomię poprzez oddzielenie się od organizmu miejskiego szeroką fosą. W XVI wieku dokonano przebudowy głównego budynku zamkowego, które polegały na wprowadzeniu nowych sklepień. W tym samym stuleciu, jak również w następnym zrealizowane zostały prace remontowe. W latach 1756-1758, w miejscu południowo-wschodniego muru kurtynowego z bramą wjazdową wybudowano barokowy budynek mieszkalny, a w drugiej połowie XVIII w. usypano groblę, która stanowi dzisiaj główny trakt na dziedziniec zamkowy wiodący od strony miasta. Pożary, które nawiedziły zamek w latach 1821 i 1827 zniszczyły wieżę i zabudowę skrzydła północno-wschodniego. W latach 1909 - 1911 zamek był siedzibą i kancelarią prezydenta rejencji olsztyńskiej. Przeprowadzono wówczas nie tylko prace o charakterze adaptacyjnym, ale też restauratorskim polegające na częściowej regotyzacji obiektu. Po kolejnym remoncie w latach 1926-1928 w skrzydle południowo-zachodnim znalazło swoją siedzibę muzeum regionalne. W przeciwieństwie do miasta zamek nie ucierpiał w wyniku działań wojennych w 1945 r. i jeszcze tego samego roku stał się siedzibą Muzeum Mazurskiego, a od 1975 r. Muzeum Warmii i Mazur.

Opis

Zamek powstał na planie czworokąta o wymiarach 40 x 56,5 m. Główny budynek - skrzydło północno-wschodnie stanowiło najbardziej reprezentacyjną część założenia. W zwieńczonym ozdobnym szczytem obiekcie znajdowały się zbrojownia, spiżarnia i pomieszczenie zarządcy zamku, a w piwnicy mieścił się prawdopodobnie skarbiec kapituły. Najbogatszy wystrój posiadały pomieszczenia pierwszego piętra, gdzie znajdowała się kaplica Św. Anny i trójprzęsłowy refektarz wyposażone w sklepienia gwiaździste oraz siedziba administratora kapituły, którą w latach 1516-1521 zajmował Mikołaj Kopernik. Nad drzwiami tego pomieszczenia znajduje się unikatowa tablica astronomiczna wykonana własnoręcznie przez wielkiego astronoma przedstawiająca wykres równonocy wiosennej. Najwyższa kondygnacja pełniła funkcje obronn0-magazynowe. Przeciwległe skrzydło południowo-zachodnie, mimo pięciu kondygnacji jest znacznie mniejsze od budynku głównego i posiada dużo uboższy, a tym samym mniej reprezentacyjny program architektoniczny. W jego przyziemiu mieściła się kuchnia, spiżarnia, piekarnia, browar oraz izba stróża pilnującego bramy wjazdowej. Na piętrze znajdowały się pomieszczenia urzędowe oraz mieszkanie burgrabiego. Najwyższe kondygnacje, podobnie jak w przypadku budynku głównego pełniły funkcje magazynowo-obronne. Elementem charakterystycznym i jedynym ocalałym wśród zamków z terenów Prus są zachowane drewniane hurdycje, czyli zewnętrzne ganki obronne umieszczone tuż pod więźbą dachową, skąd broniono głównego wjazdu na zamek. W latach 1530-1531 do południowej części skrzydła przeniesiona została kaplica, którą w 1580 r. konsekrował biskup Marcin Kromer, stąd dziś nazywana jest Salą Kromerowską. Komunikacje na poszczególne kondygnacje zapewniały drewniane krużganki dostawione od strony dziedzińca, na środku którego znajdowała się studnia. Nadbudowywana sukcesywnie wieża narożna posiada dzisiaj dziewięć kondygnacji i stanowi wyraźną dominantę nie tylko w sylwecie zamku, ale również miasta.

Zamek jest siedzibą Muzeum Warmii i Mazur.

Oprac. Hanna Mackiewicz, OT NID w Olsztynie, 7.10.2014 r.

 

Bibliografia

  • Kajzer L., Kołodziejski S., Salm J. Leksykon zamków w Polsce, Warszawa 2001, s. 347-350.
  • Czubiel L., Zamki Warmii i Mazur, Olsztyn 1986, s. 52-55.
  • Jackiewicz-Garniec M., Garniec M., Zamki państwa krzyżackiego w dawnych Prusach. Powiśle, Górne Prusy, Warmia, Mazury, Olsztyn 2009, s. 288-305

czas dojazdu do następnego obiektu

51 min.

Lidzbark Warmiński – zamek biskupów warmińskich
Lidzbark Warmiński

dwie godziny

Wartość zabytku

Zamek lidzbarski, stołeczna siedziba biskupów warmińskich, jest autentycznym świadkiem historii, w tym wielowiekowego związku Warmii z Koroną Królestwa Polskiego. Jest też wybitnym dziełem monumentalnej architektury gotyku ceglanego. Jego architektura i wystrój mają wysokie wartości artystyczne, a historyczna substancja zabytkowa zachowała się w wyjątkowo dużym stopniu.

Diecezja warmińska była jedną z czterech tak zwanych diecezji pruskich – diecezji państwa zakonnego. Formy budowli lidzbarskiej łączą się z typem krzyżackiego zamku konwentualnego. Zamek konwentualny o regularnym, zamkniętym rzucie, przy pełnej sprawności militarnej mieścił na piętrze (na kondygnacji głównej) pomieszczenia służące życiu zakonnemu, takie jak kaplica, dormitorium, refektarz, kapitularz. Była to – w dużym skrócie – obronna siedziba władzy i klasztor w jednym. W zamku lidzbarskim zasadniczy zrąb rozplanowania dostosowano do potrzeb biskupa – pana zwierzchniego ziem dominium – i jego dworu. Ze względu na autentyzm i stopień zachowania gotyckiej struktury budowlanej zamek w Lidzbarku Warmińskim stanowi najcenniejszy obiekt swego typu, dziedzictwa architektury o znaczeniu europejskim.

Zamek był w istocie siedzibą możnowładczą. Gotycka architektura łącząca walor obronny (bryła, mury obronne), reprezentacyjny (wieżyczki narożne, bogato sklepione wnętrza na piętrze i krużganki arkadowe) i mieszkalno-użytkowy prezentuje wysoką wartość rozwiązań technologicznych, technicznych i artystycznych charakterystycznych dla swej epoki. Wśród gotyckich budowli świeckich zamek lidzbarski wyróżnia się także wyjątkowym pod względem obszerności, bogactwa treści i jakości artystycznej zespołem malowideł z XIV i XV w. Malowidła krużganków, wywodzące się stylowo z kręgu cesarskiej Pragi, należą do najcenniejszych malowideł gotyckich w Polsce. Elementy nowożytne w wystroju budowli cechują się harmonijnym charakterem i wysokim poziomem artystycznym.

Zamek lidzbarski był świadkiem dziejów średniowiecznej diecezji warmińskiej, a od drugiego pokoju toruńskiego wspólnej historii Warmii i Korony. Był miejscem działalności publicznej, naukowej i artystycznej szeregu wybitnych postaci historycznych. Najsłynniejszą z nich był Mikołaj Kopernik, który u boku swego wuja, biskupa Watzenrodego, spędził tu po ukończeniu studiów pierwsze lata dorosłego życia. Teoria heliocentryczna, stojącą u progu nauki nowożytnej, została zarysowana w spisanym na zamku Komentarzyku. W wiekach XVI-XVIII biskupi warmińscy należeli do polskich elit kościelnych i państwowych. W czasach Jagiellonów wielu z nich wywodziło się ze środowiska intelektualnego dworu królewskiego. W wiekach XVII-XVIII na zamku rezydowali biskupi z rodzin królewskich i magnackich Rzeczypospolitej; znacząca godność biskupa warmińskiego w czasach wielokrotnie poprzedzała uzyskanie metropolii gnieźnieńskiej i tytułu prymasa. Wraz z pierwszym rozbiorem poczet polskich biskupów Warmii zamknął Ignacy Krasicki, wybitny przedstawiciel polskiego oświecenia.

Historia

Biskupi warmińscy sprawowali władzę kościelną w diecezji oraz świecką na terenie wyodrębnionego dominium ziemskiego (dominium to znane jest pod historyczną nazwą Warmii). Główną, stołeczną siedzibą biskupów był zamek w Lidzbarku Warmińskim.

Obiekt zaczęto wznosić ok. 1350 r. Wzorem była architektura zakonnego zamku konwentualnego, zarówno w rozplanowaniu regularnego czteroskrzydłowego założenia, jak i w zasadniczym przeznaczeniu poszczególnych poziomów użytkowych: składy w piwnicach, użytkowy, służebny parter, reprezentacyjna druga kondygnacja z apartamentami biskupa, kaplicą i salami przeznaczonymi na działalność dworu biskupiego, administracyjną i publiczną. Budowę ukończono za rządów bpa Henryka Sorboma (1373-1401), który przed objęciem urzędu był sekretarzem cesarza Karola IV i należał do elity swoich czasów. Jego czeskim kontaktom zawdzięczamy najprawdopodobniej zespół malowideł na krużgankach, noszących cechy stylowe kręgu Mistrza Teodoryka i Mistrza z Emaus, jednych z najznaczniejszych postaci gotyckiego malarstwa Europy Środkowej. Zamek w swych dziejach podlegał zmianom wynikającym z konieczności budowlanych, użytkowych i z upodobań estetycznych. W XV w. pojawiły się wieżyczki narożne (w czasie odbudowy zniszczeń po pożarze z 1442 r.), nastąpiła częściowa zmiana dyspozycji wnętrz i wymiana sklepień. Ukształtowany w wiekach XIV-XV zasadniczy zrąb struktury gotyckiej pozostaje niezmienny do dziś. Po kolejnym pożarze (1559 r.) wzniesiono zachowane do dziś więźby dachowe.

Od pokoju toruńskiego kończącego w 1466 r. wojnę trzynastoletnią Warmia została związana z Koroną. Kolejni mieszkańcy zamku lidzbarskiego to postaci znaczące w historii i kulturze Warmii i Rzeczpospolitej, łączące nieraz sprawy biskupstwa z działalnością o randze krajowej i europejskiej.

Z zamkiem lidzbarskim związana jest jedna z najwybitniejszych postaci nauki europejskiej. W l. 1503-1509 mieszkał tu siostrzeniec bpa Watzenrodego – Mikołaj Kopernik, który towarzyszył wujowi w pełnieniu obowiązków. Tutaj, przed udaniem się do Fromborka, opracował m.in. pierwszą koncepcję teorii heliocentrycznej (tzw. Commentariolus - Komentarzyk).

W XVI w. biskupi warmińscy wywodzili się z intelektualnego środowiska budowanego przez Jagiellonów. W gronie tym znaleźli się: Jan Dantyszek (1538-1548) – dyplomata, poeta, humanista; Stanisław Hozjusz – humanista, teolog, dyplomata, uczestnik Soboru Trydenckiego i ważna postać europejskiej i polskiej kontrreformacji (zlecił wspomnianą odbudowę konstrukcji dachowych) oraz Marcin Kromer – historiograf. Kromer, autor Opisu Polski, pozostawił w bibliotece lidzbarskiej wykorzystany w pracy egzemplarz rękopiśmienny Kroniki polskiej Galla Anonima. To na podstawie lidzbarskiego rękopisu w 1749 r. ukazała się pierwsza drukowana edycja dzieła Galla.

W wiekach XVII-XVIII na zamku rezydowali i zarządzali diecezją biskupi z rodzin królewskich i magnackich Rzeczpospolitej. Wielu z nich przeprowadziło inwestycje, utrwalone do dziś w kolejnych fazach przekształceń zamku (np. portale kamienne na krużgankach fundowane przez Szymona Rudnickiego i Stefana Radziejowskiego, kompleksowe wyposażenie kaplicy zamkowej z l. 1751-1760 sprawione przez Adama Stanisława Grabowskiego). Ostatnim przedrozbiorowym mieszkańcem zamku był Ignacy Krasicki - publicysta i poeta, który cenił „starożytność” swej siedziby (choć narzekał też na północny ziąb!), dbał o jej wyposażenie i otoczenie ogrodowe.

Wiek XIX przyniósł zainteresowanie zamkiem pruskich służb konserwatorskich, spośród których najbardziej znane są nazwiska takich badaczy jak Ferdynand von Quast i Conrad Steinbrecht. Po 1859 r. architekt Eduard Jester przeprowadził adaptację na ochronkę, a w l. 1927-1936 Karl Hauke kompleksowo zrewaloryzował zamek. Prace te prowadzono ze świadomością wartości autentyzmu substancji zabytkowej.

W 1945 r. zamek uniknął zniszczenia przez front radziecki i zaraz po wojnie został objęty opieką przez polskie władze. Od 1964 r. jest siedzibą oddziału Muzeum Warmii i Mazur. Poddawany był pracom badawczym i konserwatorskim. W l. 2010-2016 miały miejsce kompleksowe prace m.in. piwnic, krużganków wraz z malowidłami, więźb, dachów i elewacji. Nowo odkryty, cenny zespół malowideł gotyckich w krużgankach poddano konserwacji zachowawczej – widzimy malowidła w stanie, w jakim pozostawiły je minione stulecia. Rekonstrukcja została wykonana na planszach eksponowanych obok oryginału, uwrażliwiając współczesnego odbiorcę na możliwość połączenia szacunku dla autentyzmu z potrzebą poznania historycznego wyglądu dzieła sztuki.

Opis

Zamek znajduje się na starannie wybranym pod względem obronności podłużnym klinie terenu pomiędzy rzekami Łyną i Symsarną, oddzielonym korytem Łyny od zespołu staromiejskiego Lidzbarka Warmińskiego. Otaczają go pozostałości systemu obwarowań. Od południa poprzedza go parcham i most zapewniający dojazd z przedzamcza.

Zamek to budowla w całości wzniesiona z cegły, na kamiennym fundamencie i cokole. Regularny rzut jest bliski kwadratowi (47,6 x 49,2 m). Cztery skrzydła nakryte wysokimi dachami otaczają wewnętrzny dziedziniec.

Kubiczna bryła zamku jest wyniosła i zwarta. Jedynie naroża są akcentowane przez wyodrębnione elementy architektoniczne – wysoką wieżę i zdobione blendami wieżyczki nadwieszone nad koroną murów. Płaskie elewacje są artykułowane przez ostrołukowe otwory okienne, przede wszystkim przez duże, wysokie, rytmicznie rozmieszczone okna pomieszczeń reprezentacyjnych drugiej kondygnacji. Przejazd bramny z kamiennym ostrołukowym portalem – jedyne wejście do zamku – umieszczono na osi w elewacji południowej. Wieżyczki są zdobione przez dekoracyjnie ukształtowane, tynkowane blendy.

Dziedziniec obiegają otwarte, dwukondygnacyjne krużganki arkadowe. Ich drugą kondygnację wyróżniają ośmioboczne kamienne filary arkad, sklepienie trójpodporowe o dynamicznym rysunku przebiegu żeber i bogaty zespół malowideł gotyckich dekorujących wszystkie ściany w dwóch strefach kompozycyjnych (sceny figuralne i iluzjonistyczne motywy architektoniczno-ornamentalne).

Wnętrza zamkowe są ukształtowane w zależności od funkcji. Wnętrza kondygnacji reprezentacyjno-mieszkalnej wyróżniają się wysokością, skalą (ze wspaniałą salą tzw. wielkiego refektarza), bogactwem zespołu gotyckich sklepień, detalem architektonicznym (m.in. z gotyckimi wspornikami maswerkowymi i z przedstawieniami symbolicznymi), zespołem portali gotyckich i nowożytnych oraz dekoracją malarską ścian. Gotycka dekoracja malarska obejmuje malowidła ornamentalne i figuralne o bogatych treściach religijnych (chrystologicznych, maryjnych, symbolicznych - m.in. Ukrzyżowanie, Deesis, Koronacja NMP, wizerunki pocztu biskupów warmińskich). Na ścianach krużganków znajduje się bogaty treściowo cykl malarski z około 1380-1400. W tzw. oratorium odrębny zespół stanowią późnogotyckie malowidła zlecone przez bpa Łukasza Watzenrodego. Do dekoracji nowożytnych należy fryz herbowy biskupów warmińskich z XVII w. w tzw. wielkim refektarzu (uzupełniony w l. 1926-1937, kontynuowany do dziś) i barokowe malowidła ścienne z 1755 r. zdobiące sklepienie kaplicy. Najmłodsze malowidła architektoniczne i pejzażowe powstały na zlecenie bpa Krasickiego.

Cenne ruchome wyposażenie późnobarokowe (malowidła sklepień, ołtarze, prospekt organowy, relikwiarz z tzw. marmuru dębnickiego) uzupełnia gotycką strukturę kaplicy zamkowej.

Oprac. Joanna Piotrowska, OT NID w Olsztynie

czas dojazdu do następnego obiektu

43 min.

Zamek biskupów warmińskich
Reszel

godzina

Przykład fortecy nadgranicznej.

Historia

Budowę obecnie istniejącego murowanego zamku rozpoczęto w 1350 roku, a ukończono około roku 1401. Założenie zamkowe oparto na planie prostokąta o wymiarach 45 x 48 m. Wykorzystując naturalne walory obronne na miejsce budowy warowni wybrano wysokie wzniesienie ze stroma skarpą wąwozu rzeki Sajny. Z inicjatora budowy zamku w Reszlu uważa się biskupa Jana I z Miśni. Ściany warowni zbudowano z cegieł, natomiast partie fundamentowe i część murów piwnicznych wzniesione zostały z kamienia polnego. Ponieważ budowa tak monumentalnego założenia architektonicznego wiązała się z ogromnym nakładem pracy i kosztami, wznoszenie zamku odbywało się etapami. W pierwszej fazie zbudowano dom wschodnio i część murów obwodowych. W latach 1360-1370 zbudowano pełen obwód warowni z niską wieżą narożną. Do roku 1400 zrealizowana została budowa skrzydła południowego i zachodniego oraz murowanych krużganków, powstało również przedbramie i nadbudowa wieży wzniesionej w poprzednim etapie. Na początku XV wieku wybudowano nową wieżę bramną i nadbudowano mury kurtynowe, jak również rozbudowano system obwarowań zewnętrznych, które w latach 1505-1533 zostały gruntownie zmodernizowane. Podczas rządów kardynała Andrzeja Batorego zamek został poddany kompleksowym pracom remontowo-budowlanym. Niewiele wiadomo, co się działo później z zamkiem. Wiadomo jedynie, że w drugiej połowie XVIII zamek utracił swe znaczenie, co przejawiało się min. w użytkowaniu jedynie niektórych pomieszczeń. Pod koniec XVIII w. pojawiła się informacja o przeznaczeniu go na więzienie, co spowodowało znaczne przekształcenia w podziale pomieszczeń zamkowych. Pożary, które wybuchły w roku 1806 i 1807 spowodowały poważne zniszczenia. Podjęta w latach 1822-1823 odbudowa powstrzymała postępującą destrukcje, lecz mimo to bezpowrotnie utracone zostały liczne, ważne elementy dawnej siedziby biskupów warmińskich. Po remoncie zamek stał się siedzibą zboru luterańskiego, co spowodowało kolejne przekształcenia. W okresie międzywojennym przystąpiono do kapitalnego remontu warowni, która znacznie ucierpiała na skutek czynników atmosferycznych, jak tez niewłaściwego użytkowania. Po remoncie na zamku znalazło swoją siedzibę muzeum regionalne. Po drugiej wojnie światowej przystąpiono do kolejnego remontu oraz przeprowadzono na zamku badania archeologiczne. W tym czasie obiekt stał się siedzibą Towarzystwa „Pojezierze”.

Opis

Czworoboczne założenie zamku w Reszlu składało się ze skrzydła wschodniego mieszczącego na piętrze pomieszczenia mieszkalne i kaplicę ze sklepieniem gwiaździstym. W skrzydle południowym mieściły się apartamenty biskupa, mały i duzy refektarz i pomieszczenie komornika. Dwie najwyzszekondygnacje obu skrzydeł pełniły funkcje magazynowe i obronne, na tomiast w przyziemiach znajdowały się pomieszczenia gospodarcze. Skrzydło wschodnie mieściło zbrojownię, kuchnię burgrabiego i pomieszczenia przeznaczone dla urzędników. W skrzydle południowym, na parterze znajdowała się kuchnia, browar i łaźnia. W zachodnim skrzydle zamku znajdowała się brama wjazdowa oraz budynki dwukondygnacyjne mieszczące pomieszczenia administracyjne oraz mieszkalne. Podobne przeznaczenie miały pomieszczenia skrzydła północnego. Zmiany sposobu użytkowania zamku, które miały miejsce w okresie późniejszym spowodowały liczne przekształcenia jego pierwotnej formy, szczególnie jeśli chodzi o wewnętrzne podziały pomieszczeń i ich wystrój. Mimo to warownia w dalszym ciągu imponuje swym monumentalnym charakterem.

Zamek jest siedzibą Oddziału Muzeum Warmii i Mazur. Mieści się tu również hotel i restauracja i galeria.

Oprac. Hanna Mackiewicz, OT NID w Olsztynie, 29.06.2014 r.

 

Bibliografia

  • Kajzer L., Kołodziejski S., Salm J. Leksykon zamków w Polsce, Warszawa 2001, s. 424-428.
  • Czubiel L., Zamki Warmii i Mazur, Olsztyn 1986, s. 73-81.
  • Rzempołuch A., Architektura zamków warmińskich w świetle najnowszych badań [w:] Folia Fromborcensia, 1992 R. 1, nr 1, s. 14-17.
  • Ciborowski M. Zamek w Reszlu, Reszel, 2001

Wydrukuj stronę wycieczki

To jest wycieczka użytkownika. Zgłoś naruszenie zasad.

Obiekty z trasy wycieczki

zgłoś naruszenie