Małopolska mało znana
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

wycieczka użytkownika NID Grzegorz Młynarczyk

Małopolska mało znana

15

jeden dzień

małopolskie

Kraków - Nowy Wiśnicz - Lipnica Murowana – Tymowa - Czchów – Okocim - Kraków

Kraków - historyczny zespół miasta
Kraków

15 minut

Wyjazd z Krakowa autostradą A4, na węźle Szarów zjazd w drogę DK 94. W Bochni zjazd na drogę DW 965. Odcinek drogi od Targowiska, przez Chełm i Łapczycę pokrywa się ze szlakiem historycznym VIA REGIAE ANTIQUA, wytyczonym duktem starożytnego szlaku bursztynowego i średniowiecznych traktów handlowych biegnących z Rusi i Węgier (szlaki łączyły się w Bochni) do Krakowa, Torunia i Gdańska. Szlak atrakcyjny widokowo, prowadzi przez środkowo-zachodnią części Pogórza Bocheńskiego z Łapczycy na Wzgórze Winnica i dalej przez Moszczenicę do Chełma. Na trasie znajduje się m.in. kościół Narodzenia NMP z ok. 1340 i średniowieczne grodzisko z X –XII w. w Łapczycy.

czas dojazdu do następnego obiektu

48 min.

Zamek Lubomirskich
Stary Wiśnicz

dwie godziny

Zamek, położony na wschód od miasta, do końca XVIII w. był zamieszkany, później stopniowo popadł w ruinę. Wzniesiony w XV w. pod rządami Kmitów, ma formę regularnej, czteroskrzydłowej budowli z dziedzińcem i trzema wieżami. W XVI w. P. Kmita przekształcił zamek w rezydencję renes., ok. 1615 przebud. dla S. Lubomirskiego przez M. Trapolę, który otoczył zamek pięciobokiem bastionowych fortyfikacji. W kurtynie wsch. zwraca uwagę barok. brama wjazdowa w formie łuku tryumfalnego (1621) autorstwa Trapoli. Od pn. wschodu dobudowano kaplicę kopułową, do której sztukaterię wykonał J. B. Falconi. W sąsiedztwie twierdzy znajduje się, otoczony bastionowo-kleszczowymi obwarowaniami, klasztor Karmelitów Bosych (M. Trapola, 1635; kościół zniszczony w XX w.).

czas dojazdu do następnego obiektu

1 min.

dworek Koryznówka
Stary Wiśnicz

30 minut

muzeum pamiątek po Janie Matejce

czas dojazdu do następnego obiektu

2 min.

miasto
Nowy Wiśnicz

30 minut

Nowy Wiśnicz, miasto w woj. małopol. (pow. Bochnia) zał. przez S. Lubomirskiego 1616. Z tego okresu pochodzi ratusz i wczesnobarok. (1618–21) kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP przypisywany M. Trapoli

czas dojazdu do następnego obiektu

2 min.

cmentarz żydowski
Nowy Wiśnicz

30 minut

XVII-wieczny kirkut to ważny obiekt na szlaku ŚLADAMI ŻYDÓW MAŁOPOLSKICH, biegnącym od krakowskiego Kazimierza przez Tarnów, Nowy Wiśnicz do Oświęcimia. Przybliża dziedzictwo kultury żydowskiej. Trasa jest dostępna w formie aplikacji na urządzenia mobilne w serwisie Traseo.pl

czas dojazdu do następnego obiektu

12 min.

zabytkowy zespół staromiejski
Lipnica Murowana

30 minut

Lipnica Murowana, wieś w woj. małopol., w 1326 lokowana, jako miasto na prawie niemieckim. Prawa miejskie utraciła w 1934. Układ zabudowy z drewnianymi domami podcieniowymi z XVIII i XIX w.

czas dojazdu do następnego obiektu

2 min.

kościół parafialny pw. św. Andrzeja Apostoła
Lipnica Murowana

15 minut

We wsi kościół św. Andrzeja Apostoła z 1364, przebudowany w XVIII w.,

czas dojazdu do następnego obiektu

3 min.

Kościół cmentarny pw. św. Leonarda
Lipnica Dolna

godzina

, oraz cenny drewniany kościół cmentarny św. Leonarda z końca XV w. Z tego okresu pochodzą najstarsze zachowane partie polichromii patronowej na stropie nawy. Kościół była wielokrotnie odnawiany, co nie wpłynęło na jego bryłę i układ. W XVI w. wykonano ornamentalną polichromię stropu prezbiterium. Ściany prezbiterium malowano w r. 1689, nawy w 1710–1711. W XVII w. kościół opasano sobotami. Krypta mieści groby Ledóchowskich. Got. tryptyki z kościółka św. Leonarda znajdują się w zbiorach Muz. Diecezjalnego w Tarnowie. Świątynia na tzw. TRASIE UNESCO pozwalające zapoznać się z zespołami i obiektami zabytkowymi położonymi w granicach województwa małopolskiego, które znajdują się na Liście Międzynarodowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego. Trasa jest dostępna w formie aplikacji na urządzenia mobilne w serwisie Traseo.pl Przerwa Obiad w gospodach „Tadeusz” lub „Pod Kamieniem”. Obie znalazły się na MAŁOPOLSKIEJ TRASIE SMAKOSZY – karczmy regionalne, które serwują produkty regionalne i prezentują dziedzictwo kulinarne regionu. Trasa jest dostępna w formie aplikacji na urządzenia mobilne w serwisie Traseo.pl

czas dojazdu do następnego obiektu

9 min.

kościół parafialny pw. św. Mikołaja
Tymowa

15 minut

Kościół parafialny pw. św. Mikołaja zbudowany w 1764; kościół barokowy, drewniany, konstrukcji zrębowej, oszalowany. Trójnawowy, z węższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie, przy którym przybudowane zostały zakrystia i skarbiec. Przy nawie od południa i zachodu niewielkie kruchty. Na drzwiach stare okucia ozdobne w typie gotyckim. Polichromia figuralna i ornamentalna z 1913. Ołtarz główny z 2. poł. XVIII w. z bramkami po bokach, w nim obrazy: w polu głównym św. Mikołaj, barokowy z XVIII w., w zwieńczeniu Święta Trójca, a w antepedium św. Mikołaj ratujący skazańców, malowany na desce, barokowy. Ołtarze boczne z 2. poł. XVIII w. oraz jeden klasycystyczny XIX w., Prospekt organowy rokokowy 2. poł. XVIII w. Kropielnica marmurowa z emblematem karmelitów, barokowa z XVII w., zapewne przeniesiona ze zburzonego kościoła karmelitów w Nowym Wiśniczu. W Muzeum Narodowym w Krakowie znajduje się pochodzący z kościoła w Tymowej obraz wykonany w warsztacie Marcina Czarnego, przedstawiający świętych: Mikołaja, Andrzeja i Katarzynę. Świątynia znajduje się na SZLAKU ARCHITEKTURY DREWNIANEJ, który prezentuje różnorodne i unikatowe zabytki budownictwa drewnianego, z reguły położone w malowniczym otoczeniu krajobrazowym. Trasa jest dostępna w formie aplikacji na urządzenia mobilne w serwisie Traseo.pl

cmentarz wojenny nr 298 z I wojny światowej
Tymowa

15 minut

Nieco powyżej kościoła na cmentarzu parafialnym kwatera cmentarz wojenny nr 298. To miejsce ujęte w ramach SZLAKU CMENTARZY WOJSKOWYCH Z I WOJNY ŚWIATOWEJ. Tematem przewodnim szlaku są mogiły zbiorowe żołnierzy różnych narodowości, poległych w czasie I wojny światowej: Polaków, Austriaków, Niemców, Rosjan, Węgrów, Bośniaków, Czechów, Słowaków, Włochów, Żydów. Twórcami cmentarzy, uznawanych dzisiaj za wyjątkowe przykłady tego rodzaju sztuki, byli wybitni artyści, rzeźbiarze, architekci, malarze.

czas dojazdu do następnego obiektu

7 min.

miasto
Czchów

15 minut

Czchów, miasto (od 2000 r.) w woj. małopol. (pow. Brzesko, gmina Czchów), nad Dunajcem. W XIII w. był tu gródek strażniczy, następnie kasztelański. Czchów prawa miejskie otrzymał 1355. W mieście zachował się średniow. układ urbanistyczny. Rynek okalają domy z XIX–XX w., drewniane, podcieniowe.

czas dojazdu do następnego obiektu

2 min.

Ruiny zamku
Czchów

30 minut

Kamienna wieża z XIV w. Pozostałość po gródku kasztelańskim

czas dojazdu do następnego obiektu

2 min.

kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Czchów

15 minut

W got. kościele farnym prezbiterium wzniesiono przed 1360, korpus ok. 1450. Neogot. szczyt pochodzi z przeł. XIX i XX w. (projekt Z. Hendla). We wnętrzu znajduje się got. polichromia z XIV w. oraz 2 renes. nagrobki ze stojącymi postaciami K. Wielogłowskiego oraz jego małżonki, z warsztatu H. Canavesiego, oba z 2. poł. XVI w. Czchów znajduje się na SZLAKU ŚREDNIOWIECZNYCH MIASTECZEK MAŁOPOLSKI. Trasa jest dostępna w formie aplikacji na urządzenia mobilne w serwisie Traseo.pl

czas dojazdu do następnego obiektu

18 min.

zespół pałacowo-parkowy
Brzesko

30 minut

Zespół pałacowo- parkowy, dawna siedziba Goetzów Okocimskich, właścicieli browaru w Okocimiu. Pałac został zbudowany w latach 1898-1900, przez Jana Albina Goetza i jego żonę Zofię Jadwigę z hr. Sumińskich. Rezydencję zbudowano w stylu neobarokowym według projektu wiedeńskich architektów Ferdinanda Fellnera i Hermanna Helmera. W latach 1908–1911 dobudowano skrzydło wschodnie. Od strony zachodniej do pałacu przylega kaplica. Po II wojnie światowej pałac był siedzibą szkoły. W 2007 posiadłość, wykupiona od państwa, wróciła do potomków rodziny Goetzów. Pałac został gruntownie wyremontowany. Otacza go rozległy park utrzymany w stylu angielskim, założony w 1900 roku.

czas dojazdu do następnego obiektu

46 min.

Historyczne centrum Krakowa
Kraków

Historyczne centrum Krakowa jest wyróżniającym się w skali Europy układem urbanistycznym, w którym przetrwały elementy będące wytworami wielu kultur i nacji, reprezentujące wszystkie style - od romanizmu po modernizm. Uwagę zwracają m.in. relikty średniowiecznych murów obronnych, a także liczne świątynie, klasztory, budynki użyteczności publicznej, pałace miejskie oraz kamienice mieszczańskie, które nierzadko są wybitnymi dziełami stworzonymi przez cenionych artystów. Wiele z nich to budowle wielofazowe, będące materialnym świadectwem dziejów miasta oraz dokumentacją zmienności mód w historii sztuki. Co ważne, obiekty te harmonijnie ze sobą współgrają, tworząc jednolity organizm miejski.

Wpis na Listę światowego dziedzictwa obejmuje trzy zespoły osadnicze: Wzgórze Wawelskie, średniowieczne miasto Kraków oraz miasto Kazimierz (z przedmieściem Stradomia). Wzgórze Wawelskie, na którym znajduje się zamek królewski oraz katedra, pełniło funkcje siedziby oraz nekropolii królów polskich. Jest to niezwykle ważne miejsce dla polskiej historii i tożsamości narodowej, a jednocześnie - poprzez powiązania rodzinne panujących tutaj władców oraz wydarzenia polityczne - dla historii średniowiecznej i nowożytnej Europy. Zarówno Kraków, jak i Kazimierz, lokowane były w średniowieczu na prawie magdeburskim. Kraków, położony na styku zachodniego i wschodniego kręgu kulturowego, był istotnym miejscem dla sztuki i rzemiosła oraz ważnym ośrodkiem administracyjnym, handlowym, a także akademickim - znajdujący się tutaj Uniwersytet Jagielloński może poszczycić się tytułem jednego z najstarszych oraz międzynarodową renomą. Kazimierz, z licznymi zabytkami judaistycznymi, podkreśla wielokulturowość miasta.

Historyczne centrum Krakowa odznacza się dużym autentyzmem układu topograficznego oraz średniowiecznego układu urbanistycznego. Nad miastem wciąż górują historyczne dominanty: wzgórze Wawelskie, Wieża Ratuszowa oraz kościoły. Niezwykłym walorem jest dobry stan zachowania licznych, wartościowych zabytków, w których niejednokrotnie przetrwało cenne wyposażenie. Godny uwagi jest również fakt, że w Krakowie widać dbałość nie tylko o materialne dziedzictwo, ale również o przetrwanie tradycji i obyczajów decydujących o specyfice miejsca i wyróżniających je na tle innych ośrodków.

Historyczne Centrum Krakowa zostało wpisane na Listę światowego dziedzictwa w 1978 r., podczas 2. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa w Waszyngtonie (dec. CONF 010 VIII.38).

Wpisu dokonano na podstawie kryterium IV:

Kryterium IV:

Kraków jest zespołem architektury miejskiej o wyjątkowej wartości, zarówno pod względem krajobrazu miejskiego jak i poszczególnych zabytków. Historyczne centrum miasta w unikatowy sposób ilustruje nieprzerwany proces rozwoju od średniowiecza do dzisiaj.

Obiekt dostępny dla zwiedzających.

Oprac. na podstawie materiałów NID, 30-11-2015 r.

Wydrukuj stronę wycieczki

To jest wycieczka użytkownika. Zgłoś naruszenie zasad.

Obiekty z trasy wycieczki

zgłoś naruszenie