Kamienica z wyposażeniem, budynek użyteczności publicznej, ob. siedziba Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Zielona Góra
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Kamienica z wyposażeniem, budynek użyteczności publicznej, ob. siedziba Samorządowego Kolegium Odwoławczego

Zielona Góra

photo

Przedmiotowy budynek, wybudowany został pod koniec XIX w., zlokalizowany jest w południowej pierzei al. Niepodległości. Obiekt wolnostojący. Trzykondygnacyjny budynek, wysoko podpiwniczony z bogatym wystrojem architektonicznym. Obiekt nie uległ większym przekształceniom. Prezentowana zabudowa stanowi istotny element w układzie przestrzennym miasta Zielona Góra.

Historia

Proces kształtowania się poszczególnych stref i ulic przedmieść Zielonej Góry rozpoczął się już w XIV wieku. Rozrastające się miasto potrzebowało terenów pod zabudowę mieszkalną, handlową i rzemieślniczą. Obszar na którym znajduje się przedmiotowy budynek wykształcił się za murami obronnymi miasta dość późno, bo dopiero w XVII w. Przedmieście to zwane Dolnym widoczne jest już na mapie z 1784 r. Na planie tym ukazana jest już obecna al. Niepodległości, która była w tym czasie polną drogą przecinająca pola i miejskie ogrody. Dopiero gdy do Zielonej Góry dołączono linię kolejową co nastąpiło w 1871 r., ulicę poddano regulacji i wytyczono przy niej działki pod przyszłą zabudowę. Wzniesiona zabudowa ukształtowana została głównie pod koniec XIX w. i na początku XX w. Na temat przedmiotowego obiektu zachowało się część dokumentacji archiwalnej. Dzięki niej wiemy, że kamienicę wzniesiono w latach 1890 - 1891 dla ówczesnego właściciela działki, Paula Peschela. Projekt obiektu sporządził Carl Mühle. W 1945 r. obiekt stał się własnością samorządową. W okresie powojennym obiekt pełnił funkcje biurowe i mieszkalne. Na początku XXI w. przeprowadzono remont elewacji i wnętrz budynku. Dziś w kamienicy mieści się Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Bryła obiektu zachowana w pierwotnym stanie bez znaczących przekształceń. Obiekt należy do reprezentacyjnych budowli miasta. Kamienica wzniesiona w konwencji eklektyzmu, łącząca ze sobą elementy neoklasycyzmu i neobaroku.

Opis

Kamienica usytuowana przy al. Niepodległości jest obiektem wolnostojącym. Kamienica zlokalizowana w północno - wschodniej części miasta, na obrzeżach starego miasta. Budynek wzniesiony na nie niewielkiej działce, otoczony jest od strony południowo - wschodniej wysoką zabudową. Kamienicę założono na rzucie zbliżonym do prostokąta. Do elewacji południowej przylega prostokątny ganek do którego prowadzą jednobiegunowe schody. Do elewacji północnej przylega parterowa weranda z tarasem na poziomie piętra z balustradą. Trzykondygnacyjny obiekt, częściowo nakryty płaskim, częściowo dwuspadowym dachem pokryty papą, podpiwniczony.

Ceglane elewacje budynku, tynkowane, posiadają detal architektoniczny w postaci gzymsów międzykondygnacyjnych i okapowych, naczółków okiennych, bonowania, fryzu oraz dekoracji szczytu. Zasadniczym elementem kompozycyjny elewacji są duże okna, zróżnicowane w rozmiarach i proporcjach, ujęte w szerokie opaski. W większości zachowała się pierwotna stolarka okienna i drzwiowa. Elementami oryginalnego wyposażenia podlegającymi ochronie konserwatorskiej obok stolarki okiennej i drzwiowej jest wystrój architektoniczny elewacji oraz układ funkcjonalny wnętrza na parterze.

Kamienica, to zabytek będący własnością samorządową. Obecnie w obiekcie istnieją lokale biurowe. Ze względu na to, że w budynku mieszczą się pomieszczenia administracyjne, obiekt nie jest szeroko udostępniany.

Oprac. Krzysztof Słowiński, OT NID w Zielonej Górze, 18.12.2014 r.

 

Bibliografia

  •  Studia na początkami i rozplanowaniem miast nad środkową Odrą i dolną Wartą, pod red. Zdzisława Kaczmarczyka i Andrzeja Wędzkiego, Zielona Góra 1970;
  • Stanisław Kowalski, Miasta Środkowego Nadodrza, Zbigniew Bujakiewicz, Krajobraz materialny i społeczny Zielonej Góry od końca XVIII do połowy XX wieku, Zielona Góra 2003;
  • Zielona Góra, Przeszłość i teraźniejszość, pod red. M Szczanieckiego, Poznań 1962;
  • Zabytki Zielonej Góry, pod red. B. Bielinis-Kopeć, Zielona Góra 2007;  
  • W. Janowska, Zielona Góra. Wytyczne konserwatorskie do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, Zielona Góra 2004; 
  • Mirosław Kuleba, Topografia winiarska Zielonej, Zielona Góra 2010;
  • Historia Zielonej Góry. Dzieje miasta do końca XVIII wieku, tom I, pod red. Wojciecha Strzyżewskiego, Zielona Góra 2011.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1890 – 1891
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: al. Niepodległości 7, Zielona Góra
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. Zielona Góra, gmina Zielona Góra
  • Właściciel praw do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy