Kamienica, ob. budynek mieszkalno-usługowy, Zielona Góra
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kamienica, ob. budynek mieszkalno-usługowy

Zielona Góra

photo

Budynek, postawiony w 1902 r., zlokalizowany jest we wschodniej pierzei ul. Reja. Obiekt w zwartej zabudowie, trzykondygnacyjny, podpiwniczony, o zróżnicowanym detalu architektonicznym, wzniesiony w konwencji eklektycznej. Stanowi istotny element w układzie przestrzennym Zielonej Góry.

Historia

Proces kształtowania się poszczególnych stref i ulic przedmieść Zielonej Góry rozpoczął się już w XIV wieku. Rozrastające się miasto potrzebowało terenów pod zabudowę mieszkalną, handlową i rzemieślniczą. Obszar, na którym znajduje się kamienica, wykształcił się za murami obronnymi miasta dość późno, bo dopiero w XIX wieku. Na planie Büttnera z 1864 r. dzisiejsza ul. Reja (niem. Klietesrasse) oznaczona jest jako ujeżdżalna i pastwiska. Był to podmokły obszar, ponieważ przepływał w tym miejscu strumień zasilający rzekę Złotą Łączę. Teren ten znajdował się również w pobliżu dawnej fosy, która w średniowieczu otaczała miasto. Część dzisiejszej ul. Reja zagospodarowana była pod ogrody mieszkańców domów położonych przy ul. Wandy, Jedności i Kasprowicza. Ulica Reja wytyczona została w 1901 r., a do 1904 r. zakończono jej budowanie i układanie chodnika. Ulicę poddano regulacji i wytyczono przy niej działki pod przyszłą zabudowę. Wzniesiona zabudowa ukształtowana została głównie na początku XX wieku. Właścicielami budynków byli zamożni mieszkańcy miasta. Nowo powstałe obiekty to głównie dwu- lub trzykondygnacyjne kamienice wzniesione w konwencji historyzmu, a także secesyjne i modernistyczne.

Dzięki zachowanej części dokumentacji archiwalnej wiemy, że właściciel działki, G. Streicher, we wrześniu 1901 r. wystąpił do Urzędu Policji Budowlanej o zgodę na budowę domu. Budowę obiektu ukończono w 1902 roku. Działania II wojny światowej nie przyczyniły się do jego większych zniszczeń. Po wojnie budynek przeszedł na własność samorządu i zasiedlony został lokatorami. W 2013 r., dzięki pieniądzom z programu rewitalizacji miasta, odnowiono jego elewację zewnętrzną. Obiekt nie uległ większym przekształceniom. Obecnie mieszczą się w nim lokale biurowe i mieszkaniowe. Budynek należy do reprezentacyjnych budowli miasta.

Opis

Kamienica jest obiektem w zwartej zabudowie, w centrum Zielonej Góry, na zachód od rynku starego miasta. Ulica Reja stanowi przedłużenie ul. Moniuszki w kierunku północnym i obejmuje krótki odcinek pomiędzy ul. Jedności a ul. Bohaterów Westerplatte i znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej miasta.

Budynek stoi się na niewielkiej działce, fasadą zwrócony do ulicy. Na jego zapleczu znajduje się niewielkie podwórko z budynkiem gospodarczym. Podpiwnicznoną kamienicę z cegły wzniesiono na rzucie zbliżonym do prostokąta, jej ściany są obustronnie tynkowane. Ma trzy kondygnacje pokryte dachem mansardowym, krytym dachówką, a po bokach lukarny przykryte daszkami. Fasada budynku pięcioosiowa, zwieńczona falistym szczytem. Na ścianie szczytowej kartusz z datą budowy: 1902 rok. Na poziomie pierwszego piętra umieszczono wykusz wsparty na wsporniku. W narożach wykuszu wykonano kolumny. Parter budynku boniowany, z oknami prostokątnymi, które zamknięto łukiem odcinkowym. Wejście główne umieszczone w skrajnej osi elewacji frontowej. Fasada kamienicy o zróżnicowanym detalu architektonicznym. Pozostałe kondygnacje przepruwają prostokątne otwory okienne, ujęte obramowaniami i płycinami ornamentalnymi. W części zachowała się pierwotna stolarka okienna i drzwiowa. Samam bryła obiektu zachowana w pierwotnym stanie bez znaczących przekształceń. Wewnątrz - oryginalna drewniana klatka schodowa z tłoczonymi tralkami.

Kamienica, to zabytek będący własnością samorządową i prywatną. Ze względu na to, że w budynku mieszczą się lokale biurowe i mieszkalne, obiekt nie jest szeroko udostępniany.

oprac. Krzysztof Słowiński, OT NID w Zielonej Górze, 8.07.2014 r.

Bibliografia

  • Bujakiewicz Z., Krajobraz materialny i społeczny Zielonej Góry od końca XVIII do połowy XX wieku, Zielona Góra 2003, s.82-85.
  • Celecka P., Błażejewski M., Kamienica przy ul. Mikołaja Reja 6 w Zielonej Górze. Badania konserwatorskie, [w:] Bielinis-Kopeć B. (red.), Lubuskie Materiały Konserwatorskie, t. 6, 2009, s. 60-73.
  • Garbacz K., Szlakiem zabytkowych miast, Zielona Góra 2005, s. 7-27.
  • Kochański P., Specyfika i znaczenie ulicy Reja w rozwoju przestrzennym Zielonej Góry w XX wieku, [w:] Biliński T. (red.), Renowacje budynków i modernizacja obszarów zabudowanych, t. 2, Zielona Góra 2006, s. 213-223.
  • Kowalski S., Zabytki architektury województwa lubuskiego, Zielona Góra 2010, s. 423-433.
  • Kuleba M., Topografia winiarska Zielonej, Zielona Góra 2010, s. 47-48.
  • Strzyżewski W. (red.), Historia Zielonej Góry. Dzieje miasta w XIX i XX wieku, t. 2, Zielona Góra 2012, s. 93-99.
  • Karta ewidencyjna, Kamienica, ul. M. Reja 6, oprac. Chmieliński K., Eckert W., 1993, Archiwum Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Zielonej Górze.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: 1902
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Reja 6, Zielona Góra
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. Zielona Góra, gmina Zielona Góra
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy