Wieża Bismarcka, Żary
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Budowla upamiętniająca niemieckiego kanclerza Otto von Bismarcka. Należy do jednych z nielicznych tego typu obiektów w Polsce.

Historia

Budowę wieży rozpoczęto 1 kwietnia 1914 r., w rocznicę 99 urodzin Otto von Bismarcka. Jako miejsce lokalizacji wybrano najwyższe wzniesienie Marchii Brandenburskiej zwane Rűckenberg (221,8 m n.p.m.) na terenie Zielonego Lasu koło Żar ( z j. niem. Sorau). W imieniu Lasów Państwowych, królewski nadleśniczy R. Ebert przekazał komitetowi plac budowy, który przejął Landrat von Bredow. Datę uroczystego otwarcia wieży wyznaczono na 1 kwietnia 1915 r. Projekt wykonał mistrz murarski z Żar Fritz Schubert, on również nadzorował prace murarskie. Roboty niebawem wstrzymano, najpierw czasowo w wyniku strajku murarzy i cieśli, wkrótce potem, po wybuchu I wojny światowej (1 sierpnia 1914 r.), ostatecznie. Tym samym wieża nie została nigdy ukończona. Wieża osiągnęła wysokość ok. 25 m., ale pozostawała niezadaszona, przez co narażona była na wpływ niekorzystnych warunków atmosferycznych. Po II wojnie światowej wieża pełniła rolę punktu obserwacji przeciwpożarowej. W latach 70. XX w. na jej szczycie wybudowano drewnianą konstrukcję podwyższając miejsce obserwacji. Gdy w 1980 r., nieopodal zbudowano nowoczesną wieżę obserwacyjną, wieża Bismarcka przestała być użytkowana.

Opis

Wieża została zbudowana z cegły, ściany z zewnątrz oblicowano ciosanymi, granitowymi blokami. W części przyziemia znajduje się duże pomieszczenie przekryte pierwotnie ceglanym sklepieniem krzyżowym. Miało ono pełnić funkcję sali pamięci (Gedenkhalle). Wyżej znajdowało się pomieszczenie z którego wchodzono na wyższe kondygnacje oraz pomieszczenie strażnika. Do głównego wejścia na piętrze, od południa, prowadziły dwa zewnętrzne, zlokalizowane po bokach wieży, szerokie biegi schodów. Schody wykonane były z granitowych ciosów. Prowadziły one na zewnętrzny spocznik, na środku elewacji, z którego po kilku kolejnych schodach wchodzono przez szeroki, obramowany prostym portalem otwór wejściowy. Rdzeń wieży, bez zewnętrznej klatki schodowej, zaprojektowano na rzucie zbliżonym do kwadratu. Budowla zwęża się ku górze. Trzon wieży na wszystkich czterech elewacjach zdobią podwójne, długie, wąskie płyciny z otworami okiennymi. Forma budowli jest utrzymana w neoromańskim klimacie.

Obiekt dostępny dla zwiedzających.

Oprac. Krzysztof Słowiński, OT NID w Zielonej Górze, 11-05-2017 r.

Bibliografia

  • T. Biernacki, Żarski Las- przewodnik przyrodniczo- krajoznawczy, Żary 2002 r.,
  • www.bismarcktuerme.de
  • www.fotopolska.eu
  • www.wikipedia.org
  • www.dolny-slask.org.pl

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1914 r.
  • Forma ochrony: ewidencja zabytków
  • Adres: Żary
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. żarski, gmina Żary (gm. miejska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy