Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej, d. par. pw. św. Klemensa, Zakopane
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej, d. par. pw. św. Klemensa

Zakopane

photo

Kościół jest przykładem drewnianego budownictwa sakralnego na Podhalu. Był to pierwszy kościół parafialny w Zakopanem.

Historia

Budowa kościoła wiąże się z założeniem parafii w Zakopanem. Kościół wybudowano w 1847 roku. Pracami ciesielskimi kierował Sebastian Gąsienica Sobczak. We wnętrzu ustawiono ołtarz, a konieczne sprzęty liturgiczne ufundowała Klementyna Homolacsowa. Pierwszym proboszczem został ks. Józef Stolarczyk. W latach 1850-1851 powiększono nawę od strony południowej, nadbudowano ją wieżą, przed wejściem dostawiono kruchtę. Prace te wykonali Jakub Topór i Jan Topór. Uzupełniono także wyposażenie kościoła. Ołtarze boczne wykonał Wojciech Kułach Wawrzyńcok z Gliczarowa, a ufundowali je parafianie. W 1855 roku zakupiono organy od krakowskiego organmistrza Sapalskiego. Przed II wojną światową zmieniono wezwanie kościoła na MB Częstochowskiej. Około 1950 roku przeprowadzono remont kościoła, m.in. pokrycia dachowego. W 2002 roku przeprowadzono remont i konserwację świątyni.

Opis

Kościół zlokalizowany jest przy ulicy Kościeliskiej, w obrębie najstarszej części Zakopanego zwanej „Nawsiem”, przy Starym Cmentarzu „Na Pęksowym Brzyzku”. Architektura kościoła reprezentuje budownictwo ludowe, z wpływem stylów historycznych. Kościół jednonawowy, z nieco węższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie oraz wieżą od południa. Do prezbiterium, od strony zachodniej, przylega prostokątna zakrystia. Nakryty dachem dwukalenicowym, nad prezbiterium niższym, z sygnaturką. Wieża zwieńczona baniastym hełmem. Kościół drewniany, posadowiony na kamiennym podmurowaniu, wybudowano w konstrukcji zrębowej, wieżę w konstrukcji słupowej. Ściany oraz wieża szalowane deskami. Dachy pokryte gontem. Wewnątrz płaskie, belkowe stropy, ściany odeskowane pionowo. Ołtarze drewniane, w których obrazy: w głównym kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, w bocznych św. Stanisława i św. Jacka. Stacje Drogi Krzyżowej są malowane na szkle. Obok kościoła stoi kaplica pw. śś. Andrzeja (Świerada) i Benedykta (Stiosława). Wybudowana została przez Pawła Gąsienicę, na własnym gruncie, prawdopodobnie w 1800 roku lub na początku 1801 roku. Paweł Gąsienica zmarł w 1813 roku i zapisał cały majątek wraz z kaplicą Kościołowi. W 1861 roku zniszczony obiekt wyremontował Maciej Pitoń, a po odnowieniu poświęcił proboszcz, ksiądz Józef Stolarczyk. Kaplicę remontowano także w 1938 roku i po 2000. Po 1945 roku wystrój wnętrza kaplicy zaprojektował Antoni Kenar, a wykonał jego uczeń, Józef Kandefer. Obiekt położony jest między starym kościołem a cmentarzem. Założona na rzucie prostokąta, jednownętrzna, nakryta dachem dwuspadowym z sygnaturką. Murowana z kamienia „na dziko”, dach kryty gontem. Od frontu dwie niskie szkarpy, na osi otwór wejściowy, nad nim półokrągła nisza z rzeźbą św. Jana Nepomucena. Wewnątrz rzeźbione symbole czterech Ewangelistów oraz dwóch świętych misjonarzy, patronów kapliczki.

Obiekt dostępny z zewnątrz przez cały rok, wewnątrz w czasie Mszy Św.

Oprac. Olga Dyba NID OT w Krakowie, 15.05.2015 r.

Bibliografia

  • Kracik J., Mała prehistoria zakopiańskiej parafii. „Rocznik Podhalański”, t. 6, 1994.
  • Moździerz Z., Początki architektury sakralnej w Zakopanem, (w:) 150 lat organizacji parafialnej w Zakopanem (1847-1997). Kraków 1998.
  • Pinkwart M., Stary kościół i cmentarz w Zakopanem. Kraków 1998.
  • Skorupa A., Zabytkowe kościoły Skalnego Podhala. Kraków 1999.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1847 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kościeliska , Zakopane
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. tatrzański, gmina Zakopane
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy