Kościół cmentarny pw. św. Mikołaja, Włodzienin
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół cmentarny pw. św. Mikołaja

Włodzienin

photo

Zbudowana pod koniec XV wieku świątynia poza funkcjami sakralnymi pełniła pod koniec XV i w XVI w. również funkcję cmentarną, stając się miejscem pochówku kolejnych członków rodziny Bytowskich z Włodzienina. Znajdujące się jeszcze do niedawna w kościele płyty nagrobne z postaciami rycerzy i ich małżonek stanowią jeden z przykładów powiązania renesansowej śląskiej sztuki sepulkralnej z rzeźbą czeską.

Historia

Pierwsze wzmianki o kościele św. Mikołaja pochodzą z 1476 roku. W XV wieku, podczas gdy kościół farny zajęli husyci, kościół św. Mikołaja pełnił rolę świątyni parafialnej. Stanowił też miejsce pochówku włodzienińskiej szlachty. Znajdowały się w nim płyty nagrobne Barbary z Włodzienina (1496), Jadwigi Czepl z Bełku (1528), Wacława Bytowskiego seniora (1553), Wacława Bytowskiego juniora (po roku 1575), Anny Bytowskiej (1578), Jana Jerzego Bytowskiego z Fulsteinu (1586), Jana Bytowskiego (1588) oraz płyta Katarzyny Sedlitzkiej z Choltic (1596). W 1840 roku kościół poszerzono oraz odnowiono znajdujące się w nim ołtarze, ambonę oraz posadzkę. W 1880 roku piorun uszkodził wieżę kościoła i dach kryty gontem. Podczas działań wojennych w 1945 roku obydwa kościoły włodzienińskie zostały zniszczone. W 2011 roku, po przeprowadzonych pracach porządkowych i remontowych, na wzgórzu, na którym znajduje się kościół, został utworzony park historyczny, a wieża kościoła św. Mikołaja pełni funkcje punktu widokowego.

Opis

Kościół położony jest na wzniesieniu na południe od wsi, w otoczeniu niewielkiego cmentarza ogrodzonego kamiennym murem. Od zachodu, przy bramce wejściowej znajdują się dwie barokowe figury św. Floriana i św. Jana Nepomucena. Świątynia jest orientowana, kamienno-ceglana z prosto zamkniętym prezbiterium i znajdującą się po stronie południowej zakrystią. Trójprzęsłowa nawa kościoła jest nieznacznie szersza od prezbiterium. Po obu jej stronach znajdują się ostrołukowe otwory okienne, obustronnie rozglifione. Zarówno prezbiterium, jak i nawa są oskarpowane. Po zachodniej stronie kościoła znajduje się wzniesiona na planie prostokąta, czterokondygnacyjna wieża. Jest ona podzielona odsadzkami na cztery kondygnacje, w niższych poziomach znajdują się okna strzelnicze, w górnej okna zamknięte łukiem pełnym. W przyziemiu wieży zachował się kamienny ostrołukowy portal oraz sklepienie krzyżowo-żebrowe, nie ocalał natomiast, widoczny na przedwojennych fotografiach renesansowy hełm, stanowiący zwieńczenie wieży. Obecnie na jej szczycie znajduje się taras widokowy, a ruina kościoła pełni funkcję wieży widokowej w utworzonym na wzgórzu parku historycznym.Pierwotnie pod posadzką prezbiterium mieściła się krypta grobowa z trzema grobowcami. Obecnie płyty nagrobne znajdują się w lapidarium Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu, a wnętrze kościoła pozbawione jest wyposażenia.

Zabytek dostępny. Wieża widokowa dostępna w okresie letnim.

Oprac. Aleksandra Ziółkowska, OT NID w Opolu, 23.10.2014 r.

 

Bibliografia

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. VII: Województwo opolskie, z. 2: Powiat głubczycki, oprac. T. Chrzanowski, M. Kornecki, Warszawa 1960, s. 84-85.
  • Hofrichter R., Heimatkunde des Kreises Leobschütz, Leobschütz 1914.
  • Maler K., Zamki, pałace i dwory na ziemi głubczyckiej i ich właściciele [w:] Kalendarz Głubczycki 2000, Głubczyce 1999, s. 83-99.
  • Lutsch H., Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien, t. 4: Die Kunstdenkmäler des Reg. Bezirks Oppeln, Breslau 1892, s. 162-163.
  • Karta ewidencyjna zabytku architektury - kościół cmentarny pw. św. Mikołaja - ruina i otoczenie, oprac. J. Kowalewski, 2006, Arch. WUOZ w Opolu.
 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: XV w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Włodzienin
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. głubczycki, gmina Branice
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy