Włocławek - katedra pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, Włocławek
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Włocławek - katedra pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny

Włocławek

photo

Katedra pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Włocławku, to główna świątynia biskupów kujawskich, a następnie włocławskich, budowana jako jedna z pierwszych katedr gotyckich w państwie Polskim, miejsce ważne dla historii Polski i Kościoła, w którego murach znalazło się wiele wyjątkowych dzieł sztuki będących świadectwem działalności fundacyjnej biskupów, członków kapituły katedralnej i kujawskich rodów, od czasów średniowiecznych aż do współczesności (m. in. nagrobki dłuta Wita Stwosza, Jana Florentyńczyka).

Ustanowione w XI w. biskupstwo kujawskie, należało do ośmiu najstarszych diecezji polskich i cieszyło się prestiżem jednego z najważniejszych w królestwie. Początkowo siedziba biskupstwa znajdowała się w Kruszwicy, a w 1123 r. przeniesiono ją do Włocławka. Diecezja kujawska (następnie kujawsko-pomorska, kujawsko-kaliska, a wreszcie od 1925 r. włocławska) obejmowała swym zasięgiem w różnych okresach tereny od Gdańska po Częstochowę. Centrum organizacyjnym, administracyjnym i duchowym dla diecezji, niezależnie od zasięgu jej granic, pozostawała katedra włocławska.

Kościół biskupi, o którym pierwsza wzmianka pochodzi z 1185 r., został zniszczony przez krzyżaków w 1329 r. Powstanie nowej katedry w 1358 r. zbiegło się z ożywionym ruchem budowlanym czasów panowania Kazimierza Wielkiego. Pod względem chronologicznym, gotycka katedra włocławska została erygowana tuż po wawelskiej, a przed gnieźnieńską i poznańską. Konsekracja nastąpiła w 1411 r., ale prace wykończeniowe przeciągały się do XVI. Przejście z gotyku w renesans odbiło się na architekturze i wyposażeniu katedry. Powstały wówczas m.in. kamienne portale, renesansowa polichromia w prezbiterium, kopułowa kaplica pw. NMP będąca reminiscencją kaplicy zygmuntowskiej. Pod koniec XIX w. rozpoczęto prace mające na celu wyeksponowanie i wzbogacenie stylu gotyckiego świątyni, usuwając nawarstwienia nowożytne zarówno w architekturze, jak i wyposażeniu. Regotyzacja, która bezpowrotnie zmieniła katedrę włocławską była w tych czasach zjawiskiem szerszym w sztuce polskiej. Podobnie restaurowano na przełomie XIX i XX w. katedry w Przemyślu, Sandomierzu, Tarnowie, Krakowie, Wrocławiu i Płocku. Prace nad katedrą włocławską stały się przedmiotem ożywionej dyskusji w środowisku konserwatorów i architektów w początkach XX w. I choć znacznie ucierpiała historyczna autentyczność kościoła, to jednak pod neogotyckim kostiumem przetrwała gotycka struktura średniowiecznej katedry. Przetrwała także tradycja miejsca – siedziby biskupów kujawskich oraz wiele cennych obiektów z wyposażenia świątyni.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: zespół sakralny i sepulkralny
  • Chronologia: 1358 r.
  • Forma ochrony: Pomnik Historii
  • Adres: Plac Mikołaja Kopernika 7, Włocławek
  • Lokalizacja: woj. kujawsko-pomorskie, pow. Włocławek, gmina Włocławek - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy