Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Willa "Ukraina", ob. pensjonat

Nałęczów

photo

Willa „Ukraina” należy do grupy willi w tzw. stylu włoskim, powstałych na terenie uzdrowiska pod koniec XIX w. oraz na pocz. XX w. Zachowana jest w pełni jej oryginalna bryła z detalem architektonicznym.

Historia

Willa została wzniesiona w 1883 r. przez Henryka Straszyńskiego. Budowla należy do grupy willi w tzw. stylu włoskim. Obiekt był kolejno własnością rodzin: Cieciszowskich, Rulikowskich, Jełowieckich, Kisslów i Ordów. W okresie międzywojennym funkcjonował jako pensjonat, który słynął z bali i wieczorków tanecznych. W 1939 r. przebywali tu przedstawiciele ambasad angielskie i amerykańskiej. Po II wojnie światowej przejęty przez Skarb Państwa. W 1977 r. budynek adaptowano na potrzeby Urzędu Pocztowego, na piętrze urządzono pokoje gościnne. W 1991 r. willę odzyskali spadkobiercy rodziny Ordów, którzy w 1993 roku sprzedali ją Telekomunikacji Polskiej S. A. W 1994 r. częściowo zniszczona została przez pożar, następnie wyremontowana. Obecnie nieruchomość pozostaje w rękach prywatnych właścicieli. Przeprowadzany jest remont budynku i adaptacja na pensjonat.

Opis

Willa zajmuje wnętrze obszernej, otoczonej ogrodzeniem działki, zlokalizowanej w zach. części Nałęczowa. Frontem zwrócona do ulicy Armatnia Góra, stanowiącej jedną z głównych osi komunikacyjnych Uzdrowiska oraz parku. Obiekt w stylu włoskim wzniesiony z kamienia i cegły, otynkowana. Stropy ognioodporne, płaskie, typu Kleina. Konstrukcja dachowa drewniana krokwiowo -kleszczowa. Dach kryty blachą kładzioną w romby. Budynek założony na rzucie zbliżonym do wydłużonego prostokąta. Korpus w części zach. od pn. z ryzalitem, od pd. z gankiem. Dostępny przez wysunięte przedsionki od pd. i wsch. Układ wnętrz przebudowany. Bryła zróżnicowana, w części wsch. parterowa, z wysokim przyziemiem, w zach. dwukondygnacyjna, nakryta dachami mansardowymi z lukarnami. Fasada na wysokim cokole, zwieńczona belkowaniem oraz attyką, boniowana w narożach. W części zach. obejmującej trzy osie dwukondygnacyjna z gankiem filarowo-kolumnowym (kolumny o głowicach doryckich) w parterze oraz tarasem z żeliwną balustradą na piętrze. Drzwi balkonowe na ganek zamknięte odcinkowo w profilowanych opaskach. Na taras drzwi zamknięte półkoliście z klińcami pozornymi, środkowe ujęte pilastrami kanelowanymi z głowicami korynckimi. Całość zwieńczona belkowaniem i attyką. Oś środkową akcentuje lukarna z frontonem zamkniętym łukiem odcinkowym. Część wsch. fasady sześcioosiowa parterowa poprzedzona na osi zach. przedsionkiem mieszczącym wejście główne do budynku (otwór drzwiowy zamknięty półkoliście ujęty pilastrami). Pozostałe osie wyznacza rytm prostokątnych otworów okiennych oraz blend (na skrajnych osiach arkadowych). W połaci dachowej trzy lukarny zamknięte odcinkowo. Pozostałe elewacje o analogicznych podziałach poziomych i detalu.

Obiekt dostępny z zewnątrz przez cały rok. Obecnie w trakcie remontu.

Oprac. Anna Sikora-Terlecka, OT NID w Lublinie, 20.10.2014 r.

 

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna Zabytków, Willa „Ukraina”, opr. Studziński Jacek, Pujszo Ewa, Nałęczów 1998 r., Archiwum WUOZ w Lublinie, Archiwum NID w Warszawie.
  • Majewski K., Nałęczów Zdrój. Katalog obiektów zabytkowych. Kazimierz Dolny nad Wisłą 1977, Archiwum WUOZ Lublin, [b.n.s.]
  • Tarka M., Dzieje Nałęczowa, Nałęczów 1989, s. 89
 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: willa
  • Chronologia: 1883
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Armatnia Góra 10, Nałęczów
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. puławski, gmina Nałęczów - miasto
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy