Willa, Wisełka
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Przykład architektury kurortowej (nadmorskiej), w typie willi nawiązującym do wzorów południowoniemieckich. Budynek o oryginalnej formie architektonicznej i ryglowej konstrukcji ścian oraz dekoracyjnym wystroju elewacji z bogatym detalem snycerskim.

Historia

Dom (willa) wzniesiony został na przełomie XIX/XX w., o czym świadczą cechy architektoniczne oraz specyfika warsztatu budowlanego. Brak informacji o architektach, czy budowniczych. Budowę domu należy wiązać z rozwojem i popularnością miejscowego kąpieliska, założonego w poł. XIX w. Pierwszym użytkownikiem (i być może właścicielem) był nieznany z nazwiska profesor z Berlina. Bezpośrednio przed II wojną światową willa należała do niejakiego Wentlanda. Po 1945 r., przez kilka lat użytkowana przez wojska rosyjskie. Następnie własność prywatna; obecnie „Willa Wisełka” z sezonowymi pokojami gościnnymi.

Opis

Dom zlokalizowany jest pośrodku wsi, po północnej stronie ul. Nowowiejskiej, stanowiącej główną drogę w kierunku Międzyzdrojów. Jest to niewielka, eklektyczna willa, wzniesiona w tradycyjnej konstrukcji ryglowej, ale o obcej kulturowo architekturze wprowadzanej w przymorskich kurortach. Budynek założony na planie prostokąta o wymiarach 14,5 x 11,5 m, z ryzalitem pośrodku fasady, gankiem w zachodniej ścianie szczytowej i przybudówkami (klatka schodowa, weranda) przy ścianie tylnej. Willa charakteryzuje się rozczłonkowaną bryłą, złożoną z korpusu, przybudówek i wykuszów. Jest to budynek parterowy z mieszkalnym poddaszem podwyższonym o ściankę kolankową, podpiwniczony, nakryty dachami dwuspadowymi i pulpitowymi. Ściany obwodowe wykonane w konstrukcji szkieletowej (ryglowej) z ceglanym wypełnieniem kwater, od zewnątrz odeskowane i malowane; całość osadzona na wysokim, ceglanym cokole. Ściany ryzalitu frontowego - w obrębie parteru - murowane, tynkowane na gładko i malowane. Stropy zróżnicowane: nad piwnicą ceramiczne typu Kleina, na wyższych kondygnacjach drewniane, belkowe, z podsufitką, a w przestrzeni poddasza z belkowe nagie. Więźba dachowa krokwiowo-płatwiowa z podporami stolcowymi. Pokrycie dachów stanowi papa termozgrzewalna. Stolarka okienna historyczna i współczesna, drewniana, z podziałem krzyżowym oraz okiennicami w ścianie podwórzowej. Elewacje o pierwotnej kompozycji i wystroju oraz harmonijnych proporcjach i kolorystyce. Fasada 4-osiowa, symetryczna, z dwuosiowym ryzalitem opiętym stylizowanymi pilastrami i wieńczonym trzyosiowym wykuszem. Elewacje szczytowe jednoosiowe, arytmiczne; w ścianie zachodniej trzyosiowy ganek i wykusz. Elewacja tylna sześcioosiowa, arytmiczna, o uproszczonym wystroju. Elewacje dekorowane bogatym detalem snycerskim w postaci: gzymsów i opasek nadokiennych, gzymsów i fryzów międzykondygnacyjnych, profilowanych zakończeń krokwi, belek stropowych i mieczy; całość utrzymana w tonacji brązowej i piaskowej. Wnętrze o pierwotnym rozplanowaniu, w układzie dwu- i półtraktowym z korytarzem na osi wzdłużnej oraz reprezentacyjnymi pomieszczeniami w trakcie frontowym. We wnętrzu częściowo zachowane stiukowe plafony na stropie oraz dwuskrzydłowe drzwi płycinowe w układzie amfiladowym.

Własność prywatna. Obiekt dostępny (widoczny) z zewnątrz - z ulicy.

Oprac. Waldemar Witek, OT NID Szczecin, 24.07.2015 r.

Bibliografia

  • Arlet J., Drewniane budownictwo szkieletowe na Pomorzu Zachodnim, Szczecin 2004.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: willa
  • Chronologia: przełom XIX i XX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Nowowiejska 16, Wisełka
  • Lokalizacja: woj. zachodniopomorskie, pow. kamieński, gmina Wolin - obszar wiejski
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy