Zabudowa ulicy Wieniawskiego, Warszawa
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Zabudowa ulicy Wieniawskiego

Warszawa

photo

Zabudowa ulicy Wieniawskiego w całości zaprojektowana przez warszawskiego architekta Mariana Kontkiewicza jako symetryczna kompozycja zamkniętego urbanistycznie wnętrza dawnej kolonii Żoliborza Urzędniczego posiada duże walory artystyczne i zabytkowe. Zachowane w pierwotnym kształcie budynki w stylu dworkowym nawiązującym do polskiego prowincjonalnego klasycyzmu tworzą autentyczny zespół architektury mieszkalnej z okresu międzywojennego.

Historia

Na początku lat 20 tych XX w. Ministerstwo Robót Publicznych zleciło wykonanie projektów odrębnych zespołów budynków mieszkalnych dla urzędników państwowych ze stowarzyszenia Zaścianek Żoliborski. Kolonię na terenie tzw. Żoliborza Urzędniczego zaprojektowali czterej architekci: Romuald Gutt pl. Henkla i ul. Wyspiańskiego, Aleksander Bojemski ul. Brodzińskiego, z której zbudowano tylko stronę parzystą, Marian Kontkiewicz ul. Towiańskiego. Kazimierz Saski wykonał niezrealizowany projekt zabudowy szeregowej.

Kolonia urzędnicza nawiązująca stylem dworkowym do wyglądu staropolskich miasteczek powstała w latach 1922-1926. Symetryczny układ zabudowy ul. Towiańskiego, której obie pierzeje z pięcioma grupami budynków połączonych bramkami przejazdowymi były lustrzanymi odbiciami, wyróżniał się na tle kolonii. Budynki wschodniej pierzei częściowo zniszczone w 1944 roku w czasie powstania obudowano bez zmian w końcu lat 40-tych. Ulica Towiańskiego przemianowana na Wieniawskiego w latach 50-tych w całości zachowała pierwotny wygląd z okazami robinii akacjowych rosnących po obu stronach ulicy.

Opis

Na warszawskim Żoliborzu na terenie dawnej kolonii urzędniczej ograniczonym ulicami Felińskiego, Krasińskiego, d. Stołeczną ob. Popiełuszki i al. Wojska Polskiego znajduje się ulica Wieniawskiego, prostopadła do ul. Niegolewskiego. Układ zabudowy symetryczny po obu stronach ulicy Wieniawskiego tworzy pięć grup budynków ustawionych kalenicowo, zbudowanych na planie prostokąta, dwutraktowych. Środkową partię ulicy akcentuje piętrowy budynek szeregowy złożony z trzech członów, środkowego cofniętego od ulicy obejmującego sześć segmentów i dwóch bocznych domów dwusegmentowych w linii zabudowy. Po stronie północnej i południowej w obu pierzejach ulicy symetryczne murowane bramki przejazdowymi łączące skrajne segmenty z dwoma piętrowymi, szeregowymi budynkami, północnym sześcio i południowym czterosegmentowymi. Dwa domy bliźniacze, parterowe, z pięterkiem na osi i dachem czterospadowym flankują dwa krańce ulicy północny i południowy. Piętrowe budynki szeregowe nakryte dachami dwuspadowymi z trójkątnymi naczółkami nad oknami. Wszystkie domy murowane z cegły, tynkowane, dachy kryte czerwoną dachówką. Elewacje opracowane jednolicie z profilowanymi gzymsami , rozczłonkowane symetrycznie otworami w skromnych obramieniach wyrobionych w tynku. Portale zamknięte prosto i półkoliście ze zwornikami. Do każdego domu przylegają ogródki na tyłach segmentów.

Uzupełnieniem kompozycji zamkniętego wnętrza urbanistycznego są robinie akacjowe rosnące wzdłuż ulicy Wieniawskiego w większości przedwojenne okazy uzupełnione nowymi dosadzeniami i żywopłotami . W środkowej części zabudowy na froncie cofniętych segmentów występują otwarte przedogródki.

Obiekt dostępny z zewnątrz. Domy z ogródkami są własnością prywatną.

Oprac. Anna Dymek, OT NID w Warszawie, 03.11.2014 r.

Bibliografia

  • T. Pawłowski, J. Zieliński, Żoliborz przewodnik historyczny, Warszawa 2008
  • Ł. Heyman, Nowy Żoliborz 1918-1933, Wrocław 1976
  • Karta ewidencyjna zabytku architektury i budownictwa tzw. Karta biała, Zabudowa ul. Wieniawskiego, E. Korpysz listopad 1985 r.
  • Karta ewidencyjna zabytku architektury i budownictwa tzw. Karta biała, cztery bramki przejazdowe, E. Korpysz listopad 1985 r.
  • Karta ewidencyjna zabytku architektury i budownictwa tzw. Karta biała, dom mieszkalny-bliźniaczy, ul. Wieniawskiego 2, J.Giżejewska, kwiecień 2000
 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: układ przestrzenny
  • Chronologia: 1922-1926
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: H. Wieniawskiego , Warszawa
  • Lokalizacja: woj. mazowieckie, pow. Warszawa, gmina Warszawa
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy