Cerkiew par. pw. Ikony Matki Bożej Wszystkich Strapionych Radość, Tokary
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Cerkiew par. pw. Ikony Matki Bożej Wszystkich Strapionych Radość

Tokary

photo

Cerkiew posiada walory historyczne związane z rozwiniętym tu od poł. XIX w. kultem łączącym się tradycją uzdrowień i cudów dokonywanych za wstawiennictwem czczonej w tutejszej ikonie Matki Bożej. Do dzisiaj jest to miejsce chętnie odwiedzane przez pielgrzymów z całego regionu. Rozczłonkowanie bryły i bogactwo detalu architektonicznego o inspiracji budownictwa rosyjskiego stanowią w wartościach artystycznych obiektu.

Historia

Parafia prawosławna w Tokarach powstała w 1592 roku. W 1852 r. nieopodal wsi w uroczysku Koterka mieszkanka Tokar Eufrozyna Iwaszczuk doznała objawienia Matki Bożej, która nakazała modlitwę przebłagalną. Ówczesny proboszcz postawił w miejscu zjawienia krzyż. Od tego czasu pielgrzymujący do tego miejsca doznawali licznych łask i uzdrowień. W 1912 r. postawiono w miejscu uznanym za cudowne obecną cerkiew, przy której czczono cudowne źródełko wypływające z miejsca gdzie pierwotnie stał krzyż. Po II wojnie światowej wieś Tokary została podzielona granicą państwową, tak że cerkiew parafialna pozostała w granicach ZSRR. W 1948 r. erygowano parafię prawosławną w Tokarach po polskiej stronie granicy a dotychczasowa cerkiew filialna w Tokarach - Koterce stała się świątynią parafialną. Prace remontowe i konserwatorskie prowadzono m. in. w 1996 roku. Do dzisiaj cerkiew i znajdująca się w niej cudowna ikona jest miejscem pielgrzymek rzesz prawosławnych wiernych.

Opis

Cerkiew w Tokarach usytuowanajest ok. 1,5 km na południe od centrum wsi i 150 m. na północ od drogi wojewódzkiej nr 640 wiodącej z Drohiczyna do Vysokaje (dawniej Wysokie Litewskie) na Białorusi, ok. 500 m na zachód od granicy państwowej. Cerkiew orientowana, trójdzielna. Korpus główny na planie kwadratu, od wsch. niższa, prostokątna część ołtarzowa z trójboczną absydą, zwieńczoną cebulastą kopułką na szyi. Od zachodu prostokątny przedsionek, nad którym od frontu czworoboczna wieża z ostrosłupowym hełmem i cebulastą kopułką. Nad korpusem dach łamany czterospadowy, w zwieńczeniu ośmioboczna latarnia z cebulastym hełmem na szyi. Nad przedsionkiem i gankami dachy dwuspadowe. Obiekt drewniany, w konstrukcji zrębowej, szalowany, posadowiony na kamiennym podmurowaniu, kryty blachą. Wejścia w elewacjach zachodniej, południowej i północnej poprzedzone gankami na dwóch ozdobnie profilowanych słupach. Obok cerkwi krynoczka (studzienka nad źródełkiem) w formie sześciobocznej altany, kryta blachą.

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Grzegorz Ryżewski, OT NID w Białymstoku, 05.11.2014 r.

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. XII: Województwo białostockie z. 1: Siemiatycze, Drohiczyn i okolice oprac. Kałamajska-Saeed M., Warszawa 1996, s. 77.
  • http://cerkiew1912.pl/cerkiew/
  • Koziara E., Antopol- Tokary. Wskrzeszone wspomnienia, Radzyń Podlaski 2010, s. 135.
  • Sosna G., Święte miejsca i cudowne ikony, Białystok 2001, s. 82-88.
  • Keczyńscy E. i A., Drewniane cerkwie Białostocczyzny, Białystok-Białowieża 1999, nr kat. 79.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: cerkiew
  • Chronologia: 1912 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Tokary
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. siemiatycki, gmina Mielnik
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy