Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Stodoła ,,Pod św. Florianem’’

Kozy

photo

Obiekt posiada wysokie wartości historyczne w skali regiony, stanowi jeden z najstarszych budynków gospodarczych wykonanych w konstrukcji murowanej na terenie Podbeskidzia. O wysokich walorach artystycznych rzeczowej stodoły świadczy natomiast unikalna w skali regionu forma oraz detal w postaci późnobarokowego zwieńczenia szczytu.

Historia

Pierwsze wzmianki odnośnie położonej na Podbeskidziu wsi Kozy pochodzą z wykazu dziesięciny papieskiej z 1325 roku. Nie jest znana dokładna data roczna powstania stodoły przyjmuje się, że obiekt powstał w XVII w. za czasów rodziny Rejów z Niegłowic.  Zgodnie z informacjami zawartymi w materiałach archiwalnych na jednym z kamieni znajdującym się nad wejściem do piwnicy wyryta była data 167?, niestety uległ on zniszczeniu w czasie II wojny światowej. Od XVIII w. obiekt wchodził w skład zabudowy gospodarczej położonego na zachód zespołu pałacowo-parkowego Czeczów, powstałego prawdopodobnie na miejscu XVII w. dworku szlacheckiego. Obecnie obiekt stanowi własność prywatną, nieużytkowany stopniowo popada w ruinę.

Opis

Wchodząca w skład zabudowy gospodarczej pałacu w Kozach stodoła ,,Pod św. Florianem’’ położona jest w centrum miasta, na wschód od parku przy ulicy Szkolnej 3. Ustawiony frontem do drogi budynek nie posiada wyraźnych cech stylowych za wyjątkiem późnobarokowego zwieńczenia szczytu bramy wjazdowej ze zlokalizowaną centralnie niszą mieszczącą figurę św. Floriana. Jest to jednokondygnacyjny, murowany i otynkowany obiekt wzniesiony na rzucie czworoboku o ściętych narożnikach z obszernych dziedzińcem wewnętrznym. Budynek charakteryzuje się zwartą bryłą nakrytą dachem wielospadowym krytym gontem w obrębie którego wprowadzono niewielkie otwory doświetlające wnętrze poddasza. Posadowiony na fundamencie z kamienia i cegły obiekt jest podpiwniczony, a jego elewacje zewnętrzne są niesymetryczne i pozbawione dekoracji za wyjątkiem wspominanej bramy wjazdowej z attyką podkreśloną pierwotnie niskimi obeliskami. W obrębie piwnic zachowały się historyczne sklepienia kolebkowe, pozostałe pomieszczenia posiadają stropy drewniane. Brak informacji odnośnie wyposażenia oraz wystroju wnętrza stodoły.

Obiekt stanowi własność prywatną, dostępny jedynie z zewnątrz.

Oprac. Agata Mucha, OT NID w Katowicach, 29.09.2015 r.

Bibliografia

  • Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Urbanistyki. Budynek gospodarczy-owczarnia w zespole przypałacowym w Kozach, oprac. W. Marchlewski, P. Kokotkiewicz, 198.
  • Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Urbanistyki tzw. zielona. Pałacowe zabudowania gospodarcze (stodoła ,,pod św. Florianem’’), 1959.
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. I woj. Krakowskie, J. Szablowski (red.), z. 1 Powiat Bielski, oprac. J. Szablowski, Warszawa 1951, s. 18-19.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek gospodarczy
  • Chronologia: 2. poł. XVII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Szkolna 3, Kozy
  • Lokalizacja: woj. śląskie, pow. bielski, gmina Kozy
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy