Kościół par. pw. św. Marii Magdaleny, Stare Olesno
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół par. pw. św. Marii Magdaleny

Stare Olesno

photo

Kościół znajduje się na opolskim Szlaku Drewnianego Budownictwa Sakralnego, wraz z odległym o 5 km kościołem odpustowym św. Anny w Oleśnie. Kościoły i kaplice drewniane są najstarszą grupą zabytków budownictwa drewnianego, będącą świadectwem dawnych rozwiązań konstrukcyjnych a także ważnym elementem krajobrazu kulturowego.

Historia

Świątynia wzniesiona została przed 1679 r. - protokół wizytacyjny z tego roku informuje o istnieniu kościoła drewnianego, z odnowioną zakrystią i dzwonnicą z jednym dzwonem. W jego budowę zaangażowany był ks. Andrzej Pechenius, w latach 1668-1679 proboszcz parafii oleskiej, obejmującej Stare Olesno. Był on także patronem rozbudowy kościoła pw. św. Anny w Oleśnie, do którego w 1688 r. dobudowano kaplice - stąd przypuszczenia o udziale ich autora Marcina Snopka w pracach i przy tym kościele. Samodzielna parafia ustanowiona została w 1911 r., pierwszym proboszczem został ks. Franciszek Marx. Kościół poświęcony był św. Marii Magdalenie, a czasowo - św. Wacławowi. Pomimo tego w ołtarzu głównym do 1911 r. znajdował się obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, przekazany w 1987 r. do Muzeum Diecezjalnego w Opolu. Kościół był wielokrotnie remontowany: m.in. w 1879 r., w latach 1955-57, 1959 oraz 2001-2006.

Opis

Kościół położony jest w oddaleniu od zabudowań wiejskich, po południowej stronie drogi krajowej nr 11. Jest orientowany, otoczony terenem cmentarza. Wzniesiony w konstrukcji zrębowej wzmocnionej lisicami, na kamiennej podmurówce, z wieżą w konstrukcji słupowej z usztywnieniami bocznymi. Plan kościoła składa się z prostokątnej nawy i zbliżonego do kwadratu, prosto zamkniętego prezbiterium z zakrystią przylegającą do całej długości jego północnej ściany. Po bokach wieży znajdują się nowsze, prostokątne przybudówki. Dachy nad nawą i niższym prezbiterium są dwuspadowe, z trójkątnymi szczytami. Jednokondygnacyjna zakrystia i dwukondygnacyjne aneksy przy wieży kryte są dachami pulpitowymi. Wieża jest pięciokondygnacyjna, z nadwieszoną izbicą, kryta ośmiopołaciowym dachem. Przy wschodniej krawędzi nawy znajduje się sześcioboczna wieżyczka na sygnaturkę. Większość okien zamknięta jest półkoliście, okienka w aneksach i zakrystii są prostokątne, a otwory w izbicy i głównych drzwiach wejściowych mają kształt nałożonych na siebie czworliścia i kwadratu, analogiczny do kształtu okien w kaplicach kościoła pw. św. Anny w Oleśnie. Otwory wejściowe ujęte są w masywne belkowe odrzwia, z nadprożem wyciętym w tzw. ośli grzbiet lub prostokątne. Dachy i elewacje kościoła pokryte są gontem, elewacje wieży i jej aneksów są szalowane deskami w układzie pionowym, z listami na styku. Dolna krawędź szalunku izbicy jest ozdobnie powycinana. We wnętrzu nad nawą znajduje się pozorne sklepienie kolebkowe z prostymi odcinkami stropowymi, pokryte polichromią przedstawiającą Trójcę Świętą. Sklepienie nad nawą jest belkowe z poprzeczkami, z kwadratowymi polami zdobionymi ornamentami roślinnymi i geometrycznymi. Ornamentowe zdobienia widnieją także wokół otworów okiennych oraz na balustradzie prostego, podpartego dwoma słupami chóru muzycznego. Tęcza o ściętych górnych narożnikach częściowo przesłonięta jest pionowymi deskami, wyciętymi w koronkę. Posadzka w kościele wykonana jest kamiennych, czarnych i białych płyt. Architektoniczne ołtarze główny oraz boczne wykonano w stylistyce neogotyckiej, chrzcielnica, tabernakulum i obraz św. Marii Magdaleny w ołtarzu głównym powstały po 1911 r.

Z zewnątrz ogólnodostępny, wnętrza dostępne podczas nabożeństw lub po uzgodnieniu z księdzem proboszczem.

Oprac. Ewa Kalbarczyk-Klak, NID OT/Opole, 25.09.2014 r.

 

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. VII, z. 10, red. T. Chrzanowski i M. Kornecki, s. 26-27.
  • Lutsch Hans, Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien, Bd. 4: Die Kunstdenkmäler des Reg.-Bezirks Oppeln, Tl. 2, Breslau 1894, 444 s. 255-256.
  • Dienwiebel H., Oberschlesische Schrottholzkirchen, Breslau 1938.
  • Stanoszek P., Ksiądz Franciszek Józef Marx - pierwszy proboszcz w Starym Oleśnie 1911-1921, Opole 2005.
  • Stanoszek P., Historia parafii Stare Olesno 1911-2011, Kluczbork 2012.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 2 poł. XVII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kluczborska 5, Stare Olesno
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. oleski, gmina Olesno - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy