Kościół ewangelicki imienia Trójcy Przenajświętszej, Stare Jaroszowice
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół ewangelicki imienia Trójcy Przenajświętszej

Stare Jaroszowice

photo

Kościół stanowi przykład budowli doby historyzmu w stylu okrągłołucznym (rundbogenstil) z przewagą cech neoromańskich i jest dziełem miejscowego architekta - Engelhardta Gansela. Zwarta, harmonijnie zakomponowana sylweta prezentuje ponadprzeciętną klasę artystyczną, w udany sposób nawiązując do twórczości wybitnych berlińskich twórców pierwszej połowy XIX w. - zwłaszcza z kręgu Friedricha Augusta Stülera. Obecnie w ruinie.

Historia

Kościół powstał w latach 1842-1844 w miejscu wcześniejszego, o konstrukcji szachulcowej. Autorem projektu był najprawdopodobniej bolesławiecki architekt Engelhardt Gansel, który kierował też początkowym etapem prac budowlanych. Budowla była remontowana w 1855 r. Od 2 poł. XX w. nieużytkowana, obecnie w ruinie.

Opis

Kościół usytuowany w północnej części wsi na wzniesieniu, po wschodniej stronie drogi głównej z Chmielna do Bolesławca. Orientowana, trójnawowa budowla na rzucie prostokąta, z pięcioboczną absydą strony wschodniej i wieżą na planie kwadratu od zachodu, na osi budynku. Murowany z kamienia i cegły, o dwukondygnacyjnym prostopadłościennym korpusie nakrytym dwuspadowym dachem ceramicznym. W partii absydy dach wielospadowy z krótką kalenicą. Trójkondygnacyjna wieża zwieńczona pierwotnie wysokim hełmem iglicowym. Bryła korpusu prostopadłościenna, dwukondygnacyjna, z pseudotranseptem od wschodu i masywem zachodnim mieszczącym klatki schodowe wieży.

Elewacje z ciosów kamiennych, artykułowane lizenami. Pod wąskim, profilowanym gzymsem koronującym w partii elewacji bocznych oraz absydy fryz arkadkowy. Otwory okienne korpusu w dwóch rzędach. Okna górnego rzędu wydłużone, znacznych rozmiarów, zamknięte pełnym łukiem i oparte na wspólnym gzymsie oraz osadzone w uskokowych obramieniach. Otwory okienne rzędu dolnego mniejszych rozmiarów, rozwiązane analogicznie. W partii pseudotranseptu oraz westwerku niewielkie okna biforyjne, rozdzielone czworobocznym filarkiem i pozbawione oprawy, opatrzone podokiennikami. W partii wieży okna biforyjne i rozety. Otwór wejścia głównego od zachodu, na osi wieży, ujęty pierwotnie w okrągłołuczny portal kamienny - obecnie niezachowany. Ponad wejściem tablica fundacyjna. Wnętrze rozdzielone wspartymi na ośmiobocznych filarach arkadami, wydzielającymi wąskie nawy boczne. W nawach bocznych pierwotnie jednokondygnacyjne empory, dostępne z bliźniaczych bocznych klatek schodowych w zachodniej części świątyni - obecnie niezachowane. Ruina.

Obok kościoła obelisk poświęcony cesarzowi Wilhelmowi I oraz poległym w wojnie francusko-pruskiej z lat 1870-1871. Na wschód od budowli nieczynny cmentarz ewangelicki, na południe - budynek dawnej pastorówki.

Zabytek dostępny.

Oprac. Piotr Roczek, 04.11.2014 r.

Bibliografia

  • Słownik Geografii Turystycznej Sudetów. T. 7 Pogórze Kaczawskie, red. M. Staffa, Wrocław 2002, s. 549-550.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1 poł. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Stare Jaroszowice
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. bolesławiecki, gmina Bolesławiec
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy