Zespół Śmigielskiej Kolei Dojazdowej, Śmigiel
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zespół Śmigielskiej Kolei Dojazdowej

Śmigiel

photo

Zespół Śmigielskiej Kolei Wąskotorowej jest przykładem unikalnej już we współczesnym krajobrazie kolei wąskotorowej, która na początku XX wieku była powszechną formą kolejowego transportu lokalnego. Jest jednym z nielicznych przykładów inżynierii, techniki i budownictwa tego okresu. Świadczy o tym zachowana niemal w całości infrastruktura, na którą składają się zabudowania stacyjne w Śmiglu pochodzące z początku ubiegłego stulecia, urządzenia lokomotywowni z czasów uruchomienia kolejki oraz funkcjonujące do dziś torowisko.

Historia

Śmigielska Kolej Wąskotorowa, zwana pierwotnie: Śmigielskie Koleje Powiatowe, stanowiła niegdyś własność powiatu śmigielskiego. Jej budowę rozpoczęto w 1898 roku, a otwarta została 17 września 1900 roku. Jako pierwszy oddano do użytku odcinek od Krzywinia do Starego Bojanowa. Następnie uruchomiona została linia ze Starego Bojanowa przez Śmigiel do Wielichowa , potem oddano do użytku odcinki: Wielichowo - Ujazd oraz Wielichowo - Rakoniewice. Szerokość torów kolejki wynosiła początkowo 1000 mm. W 1951 roku zmniejszono ją do 750 mm - stąd jej nazwa potoczna: „kolejka wąskotorowa”. Po II wojnie światowej w 1949 roku kolejkę przejęły Polskie Koleje Państwowe, które w latach 1951 - 1952 dokonały przebudowy torowiska oraz modernizacji i wymiany taboru. Od grudnia 2004 r. działa Stowarzyszenie Przyjaciół Śmigielskiej Kolejki Wąskotorowej.

Opis

Zespół Śmigielskiej Kolei Dojazdowej usytuowany jest w południowej części Śmigla, przy lokalnej drodze do Nietążkowa. Zespół składa się sześciu budynków: budynku stacyjnego, budynku administracji kolei, budynku mieszkalnego dla pracowników, toromistrzów ki, lokomotywowni, hali napraw wagonów z wyposażeniem oraz torowiska na odcinku Stare Bojanowo - Śmigiel - Bielawy. Budynek stacyjny zbudowany na rzucie połączonych ze sobą prostokątów, konstrukcji szachulcowej wypełnionej cegłą, nakryty dachami dwuspadowymi różnej wysokości. Pozostałe budynki murowane z cegły, budynek administracji kolei i mieszkalny otynkowane, toromistrzówka, lokomotywownia i hala napraw wagonów nieotynkowane, mają ściany podzielone lizenami i gzymsami, nakryte są dachami dwuspadowymi.

Zabytek dostępny, więcej informacji na stronie: www.kolejka.smigiel.pl

oprac. Beata Marzęta, OT NID w Poznaniu, 30-11-2015 r.

Bibliografia

  • Matuszewski M., Z dziejów Śmigielskiej Kolei Dojazdowej 1900-1990, Poznań 1990
  • Zgodziński B., Województwo leszczyńskie, Warszawa-Poznań 1989 s. 360-366

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1898 - 1900
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Dworcowa 3, Śmigiel
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. kościański, gmina Śmigiel - miasto
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy