Dom podcieniowy, Sławków
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Obiekt posiada wysokie wartości artystyczne, historyczne oraz urbanistyczne w skali regionu, stanowi cenny przykład staropolskiego budownictwa małomiasteczkowego. Dodatkowo budynek odznacza się wysokimi walorami estetycznymi jako cennym oraz jedyny zachowany do dziś  dom podcieniowy na terenie Sławkowa o autentycznej formie oraz funkcji. Budynek stanowi również istotny fragment pierzei ulicznej stanowiącej część wpisanego do rejestru układu urbanistycznego miasta.

Historia

Sławków należy do jednych z najstarszych osiedli polskich, pierwsze informacje źródłowe o osadzie pochodzą już z 1220 r. i dotyczą uposażenia biskupów krakowskich w dochody czerpane przez tutejsze karczmy. Po raz pierwszy Sławków jako miasto został wymieniony w 1286 r. który umownie przyjmuje się za datę uzyskania przez niego praw miejskich. Położony przy ulicy Biskupiej 2 (dawna ulica Kilińskiego) budynek wzniesiono pod koniec XVIII w., obiekt ten stanowi charakterystyczny przykład lokalnego budownictwa i stanowi jedyny zachowany dom podcieniowy na terenie Sławkowa. Nieznane są dokładne losy budynku zgodnie z kartą ewidencyjną tzw. zieloną, obiekt ten został przekształcony w 1932 r., a obecny stosunkowo dobry stan zachowania zawdzięcza pracom remontowym z końca XX w.

Opis

Dom położony jest w centrum miasta na wschód od placu rynkowego, frontem do ulicy Biskupiej pod numerem 2. Wykonany w konstrukcji drewnianej (zrębowej) obiekt stanowi klasyczny przykład lokalnego budownictwa małomiasteczkowego. Jest to parterowy, otynkowany budynek wzniesiony na rzucie litery ,,L’’ składający się z dwóch zasadniczych części: budynku frontowego oraz ,,stanu’’(części mieszczącej stajnię oraz wozownie) stanowiącej przedłużenie obiektu względem pierzei wzdłuż Małego Rynku. Szerokofrontowy budynek frontowy wzniesiony na planie prostokąta poprzedzony jest dodatkowo wysuniętym podcieniem wspartym na pięciu profilowanych i otynkowanych kolumnach toskańskich na kostkowych cokołach typowych dla nielicznie zachowanej historycznej architektury Sławkowa. Obiekt posiada zwartą bryłę nakrytą dachem czterospadowym z wysuniętym od frontu okapem. Główne wejście  w formie zamkniętej koszowo bramy ujętej w obramienie ciesielskie z dwuskrzydłowymi wrotami klepkowymi zlokalizowanymi jest na drugiej osi od wschodu w obrębie niesymetrycznej czteroosiowej elewacji frontowej. Pozostałe elewacje niesymetryczne, pozbawione dekoracji zgodnie z kartą tzw. zieloną pierwotnie wewnątrz znajdowało się pięć izb mieszkalnych oraz sień, brak informacji o wystroju oraz wyposażeniu.

Obiekt jest dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Agata Mucha, OT NID w Katowicach, 21.04.2015 r.

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna tzw. zielona, Dom mieszkalny Kilińskiego 2, 1959.
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. I woj. Krakowskie, J. Szablowski (red.), z. 12 Powiat olkuski, oprac. K. Kutrzebianka, Warszawa 1953, s. 35.
  • Ruszczyk G., Architektura drewniana w Polsce, Warszawa 2009, s. 447.
  • Dzieje Sławkowa, F. Kiryk (red.), Kraków 2001, s. 596-599.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek mieszkalny
  • Chronologia: k. XVIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Biskupia 2, Sławków
  • Lokalizacja: woj. śląskie, pow. będziński, gmina Sławków
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy