Zespół kościoła misjonarzy pw. Wniebowzięcia NMP, Siemiatycze
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Zespół kościoła misjonarzy pw. Wniebowzięcia NMP

Siemiatycze

photo

Znakomity przykład założenia architektoniczno-urbanistycznego umiejętnie wkomponowanego w rozplanowanie miasta. Dzieło dynamicznego baroku powstałe w kręgu wybitnych artystów warszawskich oraz jedna z najważniejszych fundacji Sapiehów na Podlasiu.

Historia

Pierwsza katolicka parafia w Siemiatyczach była erygowana w 1456 r. przez Michała Kmitę Sudymontowicza. Obecny kościół zbudowany w latach 1626-1637 z fundacji Lwa Sapiehy, kanclerza i hetmana wielkiego litewskiego, dokończony przez jego syna Kazimierza Leona, podkanclerzego litewskiego, konsekrowany w 1638 r. pw. Wniebowzięcia NMP. W 1719 r. parafię przekazano zgromadzeniu Misjonarzy. W latach 1719-1727 wzniesiono budynek klasztoru wg projektu Karola Antoniego Baya, pod kierunkiem Vincenta Rachettiego. W 1725 r. powstało ogrodzenie z dzwonnicami. W 1737 r. przebudowano fasadę kościoła i dobudowano dwa przedsionki po obu stronach wieży. W 1754 r. kościół uległ pożarowi, po którym odbudowano zniszczone sklepienia naw bocznych. W 1780 r. zbudowano nowy chór muzyczny w kościele. W 1832 r. zgromadzenie Misjonarzy zostało skasowane, a parafia wraz z kościołem wróciła pod zarząd kleru diecezjalnego. W 1860 r. wzniesiono przed fasadą kościoła bramę filarową, na której w 1863 r. umieszczono figurę św. Michała Archanioła. W czasie zaborów klasztor użytkowany był jako szpital wojskowy; w latach 1914-1920 budynek został częściowo uszkodzony, a pawilon północno-wschodni rozebrano po pożarze. W czasie II wojny światowej rozebrano pd. dzwonnicę. W 2001 r. odbudowano północno-wschodni pawilon klasztorny. Obecnie w dawnym klasztorze mieści się Dom Opieki Społecznej.

Opis

Zespół usytuowany na północny-wschód od rynku, przy ul. 3 Maja. Kościół orientowany. Styl: barokowy (kościół późnorenesansowy, przebudowany w stylu barokowym). Zespół złożony z kościoła otoczonego murowanym ogrodzeniem z włączoną weń dzwonnicą i budynku klasztoru. W centrum założenia znajduje się murowany, bazylikowy kościół z wieżą nad fasadą. Otaczające go ogrodzenie założone na narysie zbliżonym do owalu, złożone z odcinków wypukłych, wklęsłych i prostych, połączone z kapliczkami w formie aediculi. W pierzei zach. ogrodzenia, na osi wejścia do kościoła, brama filarowa, zwieńczona figurą św. Michała Archanioła. W południowo-zachodniej partii ogrodzenia jednokondygnacyjna dzwonnica na rzucie kwadratu, nakryta ośmiodzielnym dachem namiotowym o faliście wygiętych połaciach. Na południe od kościoła usytuowany murowany klasztor, poprzedzony dziedzińcem, fasadą skierowany na zach., dwukondygnacyjny, złożony z korpusu głównego i czterech narożnych pawilonów. Na wschód od klasztoru zachowany fragment ogrodzenia.

Obiekt dostępny dla zwiedzających.

Oprac. Grażyna Rogala, OT NID w Białymstoku, 21.12.2014 r.

Bibliografia

  • Borowski E., Działalność Zgromadzenia Misji w Siemiatyczach (1719-1832), „Studia Teologiczne. Białystok, Drohiczyn, Łomża”, 3 (1985), str. 173-216.
  • Dobroński A., Siemiatycze pod zaborem rosyjskim (1807-1914), (w:) Studia i materiały do dziejów Siemiatycz, red. H. Majecki, Warszawa 1989, str. 83-113.
  • Diecezja drohiczyńska. Spis parafii i duchowieństwa, Drohiczyn 2004, str. 403-405.
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. XII, Województwo białostockie, z. 1, Siemiatycze, Drohiczyn i okolice, oprac. M. Kałamajska-Saeed, Warszawa 1996, str. XI-XII, 55-69.
  • Maroszek J., Siemiatycze jako ośrodek dóbr ziemskich w XV-XVIII w. (do 1801 r.), (w:) Studia i materiały do dziejów Siemiatycz, red. H. Majecki, Warszawa 1989, str. 7-42.
  • Oleksicki A., Zabytki architektury w Siemiatyczach a przemiany w rozplanowaniu przestrzennym miasta w XVIII w., (w:) Studia i materiały do dziejów Siemiatycz, red. H. Majecki, Warszawa 1989, str. 43-49.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1626 - 1637
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: 3 Maja , Siemiatycze
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. siemiatycki, gmina Siemiatycze (gm. miejska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy