Ewangelicka kaplica cmentarna, Siemiatycze
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Ewangelicka kaplica cmentarna

Siemiatycze

photo

Jedna z dwóch (obok łomżyńskiej) klasycystycznych kaplic-rotund w woj. podlaskim, charakteryzująca się typowym dla epoki planem i bryłą oraz wyważonym klasycznym detalem. Posiada też wartości historyczne związane z dziejami społeczności ewangelickiej niegdyś zamieszkującej miasto.

Historia

Dokładna data budowy obiektu nie jest znana. Niektórzy badacze przyjmują, że kaplica powstała w końcu XVIII lub na pocz. XIX w. a autorstwo projektu przypisują samemu Bogumiłowi Zugowi. Nie jest to jednak udokumentowane. Najprawdopodobniej obiekt powstał ok. poł. XIX w. - na pewno przed 1889 rokiem. W 1921 r. naliczono w Siemiatyczach tylko 6 ewangelików. Po II wojnie światowej kaplica został opuszczona przez dotychczasowych użytkowników i stała się własnością komunalną. Brak funkcji doprowadził do znacznej dewastacji obiektu. W latach 70. XX w. przeprowadzono prace zabezpieczające. Od 1994 r. prowadzono poważne prace konserwatorskie polegające na wymianie pokrycia dachowego (blacha miedziana), wykonaniu otworów wentylacyjnych w przyziemiu, położeniu nowych tynków, nowej podłogi oraz odtworzeniu detalu architektonicznego. W 2000 r. zaadoptowano obiekt na Galerię Sztuki Sepulkralnej.

Opis

Obiekt położony na cmentarzu ekumenicznym w Siemiatyczach zlokalizowanym w północnej części miasta, otoczonym od południa ul. Romana Rogińskiego, od zachodu ul. Powstania Styczniowego zaś od wsch. ul. Ciechanowiecką. Cmentarz ogrodzony kamienno-betonowym murem z bramami wejściowymi od południa i zachodu. Kaplica usytuowana w południowo-zachodniej części cmentarza z wejściem na osi bramy zachodniej. Obiekt klasycystyczny, orientowany, na planie koła, jednokondygnacjowy, w kształcie stojącego walca, zamkniętego kopułą, w zwieńczeniu której niski okrągły świetlik nakryty dachem stożkowym z żeliwnym krzyżem. Kaplica częściowo podpiwniczona. Murowana z cegły, otynkowana, kryta blachą miedzianą. Mur zewnętrzny rozdzielony profilowanym gzyms kordonowym nad którym prostokątne płyciny. Elewacja zamknięta wydatnym gzymsem profilowanym, uskokowym nad którym dwa pierścienie kryjące dolną krawędź kopuły. Od zachodu portal z trójkątnym przyczółkiem wspartym na konsolach.

Obiekt dostępny dla zwiedzających.

Oprac. Grzegorz Ryżewski, OT NID w Białymstoku, 14.11.2014 r.

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. XII: Województwo białostockie z. 1: Siemiatycze, Drohiczyn i okolice oprac. Kałamajska-Saeed M., Warszawa 1996, s. 72.
  • http://www.siemiatycze-um.com.pl/art/2494/kaplica_ewangelicka_cmentarna
  • Dobroński A. Cz., Miasta województwa podlaskiego, Białystok 2014, s. 264-265.
  • Karta ewidencyjna, Siemiatycze.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kaplica
  • Chronologia: poł. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Siemiatycze
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. siemiatycki, gmina Siemiatycze (gm. miejska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy