Kościół parafialny pw. św. Jadwigi, Siekierki Wielkie
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół parafialny pw. św. Jadwigi

Siekierki Wielkie

photo

Kościół jest cennym przykładem drewnianego budownictwa sakralnego, charakterystycznego dla Wielkopolski. Należy do nielicznej grupy świątyń z zachowaną barwną polichromią późnobarokową z 3 ćw. XVIII w. i wyposażeniem z przełomu XVIII-XIX w. Obok kościoła znajduje się drewniana dzwonnica. Zespół prezentuje walory architektoniczno - przestrzenne charakterystyczne dla krajobrazu wsi wielkopolskiej.

Historia

Najstarsze wzmianki na temat parafii w Siekierkach Wielkich, wyłonionej z parafii w kostrzyńskiej, pochodzą z 1391 r.. Do parafii należały wsie: Siekierki Wielkie i Małe, Tomaszki, Rabowice i Sułowo. Pierwotny kościół usytuowany był około 1 km na południe od obecnej wsi, w miejscu nazywanym wówczas Tomaszkami, dzisiaj Grabiną. Według starego podania nowa świątynia została postawiona w miejscu gdzie nad krzewem dzikiej róży ukazała się św. Jadwiga, księżna Śląska i patronka Królestwa Polskiego. Od 1638 roku wieś należała do jezuitów poznańskich. Z ich fundacji został w l. 1759-1760 wzniesiony nowy kościół z drewna modrzewiowego z barokowym wyposażeniem wnętrza. W 1958 r. odnowione zostało wnętrze kościoła. Gruntowną renowację przeprowadzono w 1980 r., podczas której zakonserwowano z zewnątrz ściany kościoła, uzupełniono gonty na dachu, położono nowa podłogę, odnowiono polichromię w nawie oraz poddano konserwacji: krucyfiks z XVI w., obraz św. Anny Samotrzeć z XVII w., renesansową ławę kolatorską z XVI w. (z płaskorzeźbami przedstawiającymi herby Rawicz, Prawdzic, Wczele i Łodzia), ołtarz główny z obrazem św. Jadwigi oraz przywrócono pierwotny wystrój ołtarzom bocznym. W 1970 r. dobudowano od strony zachodniej podcień.

Na cmentarzu przykościelnym znajdował się grobowiec rodziny Radońskich, który zamieniony na schron w okresie II wojny światowej, mocno zniszczony został rozebrany. W 1992 roku staraniem ówczesnego proboszcza grobowiec rodzinny Radońskich i Wilkońskich odbudowano, lecz w nowym kształcie z funkcją kaplicy pogrzebowej. W kaplicy umieszczone zostały prochy Augusta Wilkońskiego (zm. 1852) - literata, satyryka autora „Ramoty i ramotki literackie“ i jego żony Pauliny Wilkońskiej, pisarki z XIX wieku.

Opis

Kościół św. Jadwigi usytuowany jest przy rozwidleniu dróg, z cmentarzem wokół, otoczony został niskim kamiennym ogrodzeniem z ceglaną bramą główną. Obok bramy drewniana dzwonnica

Kościół jest orientowany, wzniesiony na planie prostokąta z węższym, zamkniętym trójbocznie prezbiterium. Przy nawie od strony zachodniej znajduje się kruchta, od zachodu wysoka wieża na planie kwadratu z kruchtą w przyziemiu, przy północnej ścianie prezbiterium jest niewielka zakrystia.

Korpus główny kościoła nakryty jest dachem dwuspadowym, nad prezbiterium wielopołaciowym. Nad całością dominuje wieża zwieńczona blaszanym, baniastym hełmem z latarnią. Wszystkie dachy pokryte są gontem, poza z niewielką wieżyczką na sygnaturkę, krytą blachą umieszczoną na kalenicy nawy kościoła.

Budowla jest drewniana, wykonana z drewna modrzewiowego o konstrukcji zrębowej z wieżą o układzie słupowym. Elewacje oszalowane pionowo deskami z oknami w profilowanych obramieniach, zamkniętym odcinkiem łuku i drzwiami do kruchty w obramieniu profilowanym.

Wnętrze kościoła jest jednonawowe, nakryte jest stropem o zaokrąglonych narożach. Pomiędzy nawą a prezbiterium znajduje się ozdobionymi wolutami otwór tęczowy w kształcie spłaszczonego łuku, od zach. empora organowa z wybrzuszoną balustradą wspartą na czterech słupach. Na stropie nawy, zachowana barwna polichromia późnobarokowa z ok. 1761 r. namalowana przez brata zakonnego Stanisława Sienickiego, przedstawiająca patronkę kościoła w obłokach w otoczeniu aniołków oraz czterech ewangelistów.

Kościół dostępny. Bliższe informacje podane są na stronie internetowej Archidiecezji Poznańskiej, www.archpoznan.pl

Oprac. Radomiła Banach, OT NID w Poznaniu, 21.10.2015 r.

Bibliografia

  • J. Łukaszewicz, Krótki opis historyczny kościołów parochialnych w dawnej diecezji poznańskiej, Poznań 1858, t.I, s.395-6.
  • Drewniane kościoły w Wielkopolsce, koncepcja, teksty i wybór fotografii P. Maluśkiewicz, Poznań 2004, s. 227.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. V, z. 24: powiat średzki, Warszawa 1964, s.19-20.
  • J. Paszenda SJ, O czterech malarzach epoki baroku, BHS XXXV, 1973, nr 2, s.174

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1759-1760
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Siekierki Wielkie
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. poznański, gmina Kostrzyn - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy