Ratusz, Siedlce
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Obiekt posiada wysokie walory artystyczne i zabytkowe i jest wybitnym przykładem budownictwa municypalnego w stylu rokokowo-klasycystycznym, wzniesionym prawdopodobnie według projektu Jana Zygmunta Deybela.

Historia

W połowie XVIII wieku drewniany budynek ratusza był usytuowany w jednej z pierzei rynku. Obecny, zbudowany w latach 1765-1767, prawdopodobnie wg projektu Jana Zygmunta Deybla. Powiększono poprzez dodanie skrzydeł bocznych w latach 1784-1787, z inicjatywy Aleksandry Ogińskiej, wg projektu Karola Bogumiła Schutza. Budynek pełnił funkcje handlowo-administracyjne. Był uszkodzony przez pożary w 1789 i 1877 roku. Po zniszczeniach II wojny światowej zrekonstruowany w latach 1945-1952. W latach 1985-1987 remontowany. Obecnie mieści Muzeum Okręgowe w Siedlcach.

Opis

Ratusz położony w centrum miasta, centralnie, na głównej osi rynku północ-południe. Barokowo-klasycystyczny, wzniesiony na planie krzyża z masywną ośmioboczną wieżą usytuowaną centralnie. Rzut budynku o ściśle symetrycznym układzie dwuosiowym. Korpus główny założony na planie krzyża greckiego, ze ściętymi narożnikami, wewnątrz którego duża czworoboczna sień, dostępna wejściami w ściętych narożach między korpusem a ryzalitami. Do korpusu głównego po obu stronach przylegają trakty dawnych kramów, na planie litery T, przy korpusie sienie przejazdowe. Kramy prostopadłe do korpusu, jednotraktowe, pozostałe dwutraktowe. Plan ratusza szerokofrontowy, dośrodkowy, o amfiladowym układzie pomieszczeń. Z bryły budynku wyróżnia się jednopiętrowy korpus główny, nad którym góruje oktogonalna wieża, zwieńczona częścią drewnianą na czworobocznym, ze ściętymi narożnikami, drewnianym korpusie, znacznie węższym od murowanej wieży ustawiony czworoboczny obelisk z figura Atlasa zw. „Jackiem”. Do korpusu głównego, na osi dłużnej, dostawione parterowe pomieszczenia w kształcie litery T, prostopadłościenne, przykryte dachami czterospadowymi z lukarnami. Połacie dachowe wysunięte 30 cm poza lico ścian. Budynek murowany z cegły pełnej, posadowiony na fundamencie z kamienia polnego, spojonego zaprawa wapienną. Ściany murowane z pełnej cegły ceramicznej, obustronnie tynkowane. Stropy w piwnicy i przyziemiu kolebkowo - krzyżowe, na pietrze ceramiczne. Schody betonowe wyłożone marmurowymi płytami. Na pietrze drewniane, okrągłe kręcone schody prowadzące na wieżę i poddasze. Więźba dachowa drewniana, konstrukcji krokwiowo - jętkowej, podparta stolcami. Dach kryty blachą miedzianą. Okna skrzynkowe, dwuskrzydłowe: w przyziemiu sześciopolowe, na pietrze zamknięte odcinkowo, na wieży dziesięciopolowe, zamknięte półkoliście; lukarny czteropolowe. Drzwi zewnętrzne i wewnętrzne drewniane, dwu i jednoskrzydłowe, zewnętrze z nadświetlem. Wszystkie elewacje rozczłonkowane pilastrami toskańskimi, w ryzalicie i na narożach boniowanymi, o podziałach ramowych z wykrojonymi półkoliście w części górnej narożnikami. Okna ryzalitów w obramieniach uszakowych, zamknięte odcinkowo, z gzymsami. Wieża w narożach rustykowana, zwieńczona gzymsem na konsolach, otoczona galeryjką z żelazną balustradą, ujęta postumentami, na których amfory, na każdym z narożny. Część górna czworoboczna , o ściętych narożach ujętych parami pilastrów, na nich wsparte belkowanie z tryglifowym fryzem i gzymsem. Całość wieńczy obelisk, na którym ustawiona figura Atlasa dźwigającego pozłacana kulę.

Obiekt jest dostępny dla zwiedzających w godzinach pracy Muzeum Okręgowego w Siedlcach.

Oprac. Katarzyna Kosior, OT NID w Warszawie, 27.10.2014 r.

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t: X, Województwo warszawskie, z. 22: Powiat siedlecki, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1965 r.
  • Karta ewidencyjna zabytku architektury i budownictwa tzw Karta Biała, L. Piotrowski, 1992 r.
  • Atlas Zabytków Architektury w Polsce, H. Faryna-Paszkiewicz, M. Omilanowska, R. Pasieczny, Wydawnictwo naukowe PWN. Warszawa 2003 r.
  • J. Żabicki, Leksykon zabytków architektury Mazowsza i Podlasia, Arkady, Warszawa 2010 r.
  • S. Kordaczuk, Pejzaż Siedlec z „Jackiem” w tle, Siedlce 2006 r.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: ratusz
  • Chronologia: 1765-1767
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Siedlce
  • Lokalizacja: woj. mazowieckie, pow. Siedlce, gmina Siedlce
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy