Kościół ewangelicki, ob. fil. pw. św. św. Piotra i Pawła, Rożnów
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół ewangelicki, ob. fil. pw. św. św. Piotra i Pawła

Rożnów

photo

Jeden z młodszych drewnianych kościołów ewangelickich w regionie, wzniesiony z zastosowaniem tradycyjnego podziału na prezbiterium i nawę. Wzorowany na nieco młodszym kościele w pobliskich Gołkowicach, być może oba zostały wybudowane przez tego samego cieślę. W sąsiedztwie kościoła znajduje się murowany z cegły grobowiec w kształcie piramidy, pochodzący z 1780 roku

Historia

Kościół w Rożnowie był wzmiankowany w 1376 r. posiadał wówczas wezwanie św. Trójcy. Od 1530 r. użytkowany był przez protestantów. Obecny kościół wzniesiono w 1788 roku. Od 1945 r. rzymsko - katolicki, pełni funkcję kościoła filialnego w parafii pw. św. Michała Archanioła w Skałągach. Wielokrotnie odnawiany, m.in. w 1930 r., 1887 (wymiana więźby dachowej) oraz w ciągu ostatnich latach (wymiana podwaliny, wzmocnienie fundamentów itp.)

Opis

Kościół jest orientowany, położony przy drodze w zachodniej części wsi, przy południowo - zachodniej granicy parku należącego do pobliskiego dawnego majątku, ok. 400 m od dworu. W sąsiedztwie kościoła znajduje się murowany z cegły grobowiec w kształcie piramidy, pochodzący z 1780 roku. Teren wokół kościoła porośnięty jest starodrzewiem i otoczony częściowo zachowanym, drewnianym ogrodzeniem przykrytym daszkiem i z drewnianą bramą od strony południowej.Rzut kościoła składa się z zamkniętego trójbocznie prezbiterium, do którego od północy przylega kwadratowa zakrystia z wejściem po stronie zachodniej; niemal kwadratowej nawy (różnica w długości ścian wynosi ok. 10 cm) oraz kwadratowej wieży przylegającej od zachodu. Wejścia do wnętrza kościoła prowadzą przez przyziemie wieży oraz drzwi umieszczone pośrodku południowej ściany nawy. Bryła kościoła jest proporcjonalna i strzelista. Prezbiterium i nawa kryte są dachami siodłowymi o stromych połaciach, z wydatnym gzymsem koronującym pod okapem, nad zakrystią znajduje się dach dwuspadowy o kalenicy prostopadłej do korpusu, z szerokim daszkiem okapowym przy szczycie. Trójkondygnacyjna wieża nakryta jest baniastym hełmem z latarnią, osadzonym na wysokości kalenicy nawy. Wejścia do kościoła zamknięte są łukiem pełnym, znajdują się w nich stare drzwi z zachowanymi okuciami. Otwory okienne zamknięte są łukiem odcinkowym, w zakrystii - okno prostokątne. Kościół wzniesiono z drewna, w konstrukcji zrębowej, na betonowo - kamiennym podmurowaniu. Wieża posiada konstrukcję słupową, jej ściany są szalowane deskami w układzie pionowym. Dachy i barokowy hełm wieży obite są gontem. Wnętrze przekryte jest stropami płaskimi, z fasetami. Chór o falistej linii parapetu wsparty jest na czterech profilowanych słupach, przedłużony nadwieszoną emporą biegnącą wzdłuż ściany północnej i dostępny schodami w północno - zachodnim narożniku nawy. Skromne wyposażenie kościoła tworzą m.in. tryptyk gotycki z końca XV w., odnowiony w 1913 r., rzeźbiony z malowidłami na rewersach skrzydeł i predelli, rokokowe organy i ambona, zdobiona akantem chrzcielnica z pocz. XVIII w. oraz odlany w 1523 r. dzwon, zdobiony wieńcem z passiflory (męczennicy).

Zabytek dostępny. Zwiedzanie wnętrz po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Oprac. Ewa Kalbarczyk-Klak, OT NID w Opolu, 29.10.2014 r.

 

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. VII, Województwo opolskie, z. 4: kluczborski,  red. T. Chrzanowski i M. Kornecki, s.43.
  • Emmerling D., Wierzgoń A., Opolskie kościoły drewniane, Opole 2006, s. 64-65.
  • Śląsk. Zabytki Sztuki w Polsce, oprac. zbiorowe, Warszawa 2006, s. 742..
  • Lutsch Hans, Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien, Bd. 4: Die Kunstdenkmäler des Reg.-Bezirks Oppeln, T.2, , Breslau 1894, s. 17.
  • Burgmeister L., Wiggert E., Holzkirche und Holztürme der preussischen  Ostprovinzen Schlesien, etc, Berlin 1905, s. 38.  
  • Matuszczyk J., Architektura drewnianych kościołów ewangelickich w powiecie kluczborskim., Rocznik Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Sztuka, z. 4, Bytom 1968, s. 12 i nn.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 2 poł. XVIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rożnów
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. kluczborski, gmina Wołczyn - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy