Kasztor dominikański, ob. dom pielgrzyma, Różanystok
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kasztor dominikański, ob. dom pielgrzyma

Różanystok

photo

Jeden z nielicznych klasztorów dominikańskich w woj. podlaskim, o bryle wzorowanej na barokowych pałacach i skromnej dekoracji architektonicznej, charakterystycznej dla późnego baroku.

Historia

Budowa klasztoru została ukończona w 1794 roku. W 1846 r. po kasacie klasztoru budynek przeszedł na własność parafii. W latach 1901-1915 należał do żeńskiego klasztoru prawosławnego. Poddano go wówczas remontowi (obniżono dach budynku, zmieniono pokrycie ceramiczne na blaszane, wymieniono okna, podłogi i piece), zamurowując przy okazji otwór bramny w przylegającym do klasztoru budynku. Klasztor przeznaczony został na mieszkanie dla zakonnic,  do 1902 r. funkcjonowała w nim również szkoła dla dziewcząt i internat. W latach 1919-1954 stanowił własność salezjanów i służył celom edukacyjnym. Od 1954 do 2000 r. był własnością państwową, do 1990 r. funkcjonował jako internat męski szkoły rolniczej, później był nieużytkowany. W 2000 r. zwrócony salezjanom, którzy ulokowali w nim dom pielgrzyma.

Opis

Klasztor usytuowany jest w centrum wsi, na wsch. od kościoła par., frontem zwrócony na płn. Późnobarokowy.

Budynek dwukondygnacyjny, na rzucie wydłużonego prostokąta, z ryzalitem środkowym w fasadzie i dwoma skrajnymi w elewacji tylnej. Od wsch. połączony z niższym budynkiem, dawniej bramnym. Dachy nad korpusem głównym, budynkiem bramnym i ryzalitem frontowym dwuspadowe, nad ryzalitami w elewacji tylnej trójspadowe. Budynek jest murowany z cegły, dach ma pobity blachą, okna drewniane, tynkowany wewnątrz i zewnątrz. Jego fasada jest podzielona wąskim gzymsem kordonowym i zwieńczona belkowaniem. W drugiej kondygnacji znajduje się gzyms wsparty na pilastrach bez baz, o głowicach włączonych w belkowanie. Na elewacji tylnej i bocznych gzyms jest koronujący; na elewacji zach. również kordonowy. Na elewacjach budynku bramnego znajdują się analogiczne pilastry w wielkim porządku.Układ wnętrz w korpusie głównym jednotraktowy, korytarzowy; w ryzalitach skrajnych i budynku bramnym dwutraktowe amfiladowe. Korytarze i sale w pierwszej kondygnacji korpusu głównego przekryte sklepieniami klasztornymi.

Obiekt dostępny dla zwiedzających po wcześniejszym uzgodnieniu z właścicielem.

oprac. Aneta Kułak, OT NID w Białymstoku, 10.07.2014 r.

Bibliografia

  • Kułak A., Zespół ołtarzowy w kościele parafialnym w Różanymstoku - historia i ikonografia, „Biuletyn Konserwatorski Województwa Podlaskiego”, 2004, z. 10, s. 159-186.
  • Łotowski J., Sanktuarium Różanostockie, Warszawa 1987.
  • Matus I., W Drohiczynie, Jałówce, Potoce i Różanymstoku. Z dziejów oświaty ludu białoruskiego na Podlasiu, Białystok 2001
  • Piłaszewicz Z., Różanystok. Kościół i klasztor podominikański. Dokumentacja historyczno-architektoniczna, Białystok 1971, mps w Archiwum Polskich Pracowni Konserwacji Zabytków.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: klasztor
  • Chronologia: 1794 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Różanystok 13a
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. sokólski, gmina Dąbrowa Białostocka - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy