Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Obiekt powsiada wysokie wartości historyczne, artystyczne oraz naukowe w skali regionu. Ratusz stanowi integralny element przestrzenny zabytkowej zabudowy rynku w Strumieniu, która zachowała swój średniowieczny układ.  Dodatkowo budynek stanowi jeden z najstarszych ratuszy na terenie Górnego Śląska.

Historia

Strumień jako wieś rycerska pojawia się w materiałach źródłowych już w 1282 roku. Prawa miejskie uzyskał w 1482 roku, a jego pierwotna drewniana zabudowa skupiona była wokół rynku założonego na planie zbliżonym do kwadratu. Barokowy ratusz powstał prawdopodobnie w 1628 roku, co czyni go jednym z najstarszych na terenie Górnego Śląska. Ze względu na liczne pożary i zniszczenia obiekt uległ licznym przebudową i przekształceniom. Największe straty przyniósł pożar z 1793 roku, w wyniku którego doszło do odbudowy pod koniec XVIII wieku, rozbudowano wówczas zachodnią część ratusza, a także przebudowano i podwyższono o 4 metry więżę. Kolejne znaczące zmiany miały miejsce w latach 90. XIX wieku obiekt podwyższono wówczas o jedną kondygnację i wzbogacono o późnobarokową dekoracje w obrębie elewacji frontowej. Obecnie ratusz ciągle pełni funkcje reprezentacyjne, wewnątrz znajduje się siedziba Urzędu Miasta.

Opis

Budynek ratusza położony jest przy ulicy Rynek 4 w zachodniej pierzei rynku, w obrębie zwartej zabudowy w postaci XIX wiecznych kamienic. Obiekt powstał w stylu barokowym z późnobarokową wtórną dekoracją w obrębie elewacji. Jest to murowany, otynkowany, trzykondygnacyjny budynek, z boniowaniem w obrębie pierwszej kondygnacji oraz narożników wieży, wzniesiony na rzucie prostokąta z wysuniętą ryzalitowo wieżą w obrębie elewacji frontowej o ściętych narożnikach. Budynek posiada zwartą bryłę, nakrytą w części zasadniczej dachem dwuspadowym, sama wieża zwieńczona jest hełmem cebulastym z ażurową latarnią. Elewacja frontowa pięcioosiowa, w obrębie pierwszej i drugiej kondygnacji rustykowana, poszczególne kondygnacje oddzielone gzymsem, narożniki akcentowane płaskimi lizenami. Otwór wejściowy zlokalizowany centralnie w trzeciej osi elewacji zamknięty łukiem koszowym. Elewacja tylna pozbawiona dekoracji bez wyraźnych cech stylowych. Wewnątrz zachowany układ dwutraktowy ze sklepioną żeglasto sienią pośrodku, klatka schodowa zlokalizowana w tylnym trakcie, w piwnicach oryginalne sklepienia kolebkowe. We wnętrzu brak oryginalnego wyposażenia.

Zabytek dostępny z zewnątrz, w środku znajdują się siedziby Urzędu Miasta, Stanu Cywilnego i Rady Miejskiej. W piwnicach mieści się galeria, możliwość zwiedzania w godzinach pracy Urzędu.

Oprac. Agata Mucha, OT NID w Katowicach, 25-08-2014 r.

Bibliografia

  • Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, S. Brzezicki, C. Nielsen, G. Grajewski, D. Popp (red.), Warszawa 2009, s. 808-809.
  • Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Urbanistyki. Ratusz, oprac. A. Wiewiórkowska, M. Szyszkowska, W. Krajewski, Bytom 2005.
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. VI woj. Katowickie, I. Rajduch-Samkowa, J. Samka (red.), z. 3 Miasto Cieszyn i pow. cieszyński, inwent. T. Małkowska-Holcerowa, J. Mańskowska-Jurczkowa, Z. Winiarzówna, R. Brykowski, Warszawa 1974, s. 121-122.
  • Pawlak R., Polska. Zabytkowe Ratusze, Warszawa 2003, s. 250.
  • Ratusze województwa śląskiego i ziem przygranicznych, G. Bożek (red.), Katowice 2000, s. 89.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: ratusz
  • Chronologia: XVII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rynek 4, Strumień
  • Lokalizacja: woj. śląskie, pow. cieszyński, gmina Strumień - miasto
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy